Πηγή: Documento
Η αρπαγή των μεγαλύτερων κοιτασμάτων πετρελαίου του κόσμου ήταν το άμεσο και ορατό οικονομικό κίνητρο για την απαγωγή του βενεζολάνου προέδρου, Νικολάς Μαδούρο από τις ΗΠΑ.
Η βίαιη καταστολή μιας φιλόδοξης λαϊκής κινητοποίησης, γύρω από τις κομούνες, που οραματιζόταν τον σοσιαλισμό επέδρασε επίσης καταλυτικά στην απόφαση του Τραμπ να εισβάλει στην Βενεζουέλα.
Εξ ίσου αποφασιστικά στην απαράδεκτη κατάλυση της κυριαρχίας της Βενεζουέλας από τις ΗΠΑ βάρυνε και η στρατηγική της επιλογή να αποστέλλει στην Κίνα το μεγαλύτερο μέρος από το πετρέλαιο που εξήγαγε.
Ο ίδιος όμως ο Τραμπ από τις πρώτες κιόλας ημέρες μετά την ορκωμοσία του, όταν προανήγγειλε τον οικονομικό πόλεμο που ακολούθησε με τον καταιγισμό των δασμών, είχε υποσχεθεί την «εσχάτη» των οικονομικών ποινών σε όσες χώρες υποκαθιστούσαν το δολάριο στις οικονομικές τους συναλλαγές με τα εθνικά τους νομίσματα. Κατέστησε δηλαδή σαφές ότι η προστασία του δολαρίου αποτελεί ύψιστη προτεραιότητα για την αμερικανική προεδρία.
Η προστασία του δολαρίου θα επιτευχθεί από την ανακοπή της τάσης εξοβελισμού του δολαρίου από τις παγκόσμιες συναλλαγές. Μέχρι στιγμής η πραγματικότητα δεν επιβεβαιώνει συχνά υπερβολικές προβλέψεις για την περιθωριοποίηση του ρόλου του δολαρίου. Εν τούτοις, τα σημάδια κόπωσης του διεθνούς ρόλου του πληθαίνουν.
Η σταδιακή έστω αποκαθήλωση του δολαρίου τα προηγούμενα χρόνια επήλθε με την επιστροφή στα εθνικά νομίσματα ως μέσο αποπληρωμής και εκκαθάρισης των διμερών εμπορικών ανταλλαγών. Το πάγωμα των ρωσικών καταθέσεων μετά την έναρξη του πολέμου στην Ουκρανία επιτάχυνε τα σχέδιο αποδολαριοποίησης, αρχικά, του διεθνούς εμπορίου. Απλά και απέριττα το έθεσε ο Λούλα στη σύνοδο των BRICS το 2023: «Γιατί να μη εμπορευόμαστε στηριζόμενοι στα δικά μας νομίσματα;» Η πρόταση του βραζιλιάνου προέδρου, που απευθυνόταν στις χώρες οι οποίες φιλοξενούν το 45% του παγκόσμιου πληθυσμού και παράγουν το 35% του παγκόσμιου ΑΕΠ, υλοποιείται με έναν αυξανόμενο ρυθμό. Στη σύνοδο των BRICS+ τον Οκτώβριο του 2024 στο Καζάν αποφασίστηκε η δημιουργία των αναγκαίων υποδομών: αποθετηρίου και γραφείου εκκαθαρίσεων (BRICS Clear).
Η Βενεζουέλα ωστόσο ξεκίνησε την αποδολαριοποίηση πολύ νωρίτερα. Μιλώντας στην Εθνοσυνέλευση της χώρας στις 7 Οκτωβρίου 2017 ο νεοκλεγείς τότε πρόεδρος, Νικόλας Μαδούρο, δήλωνε: «Η Βενεζουέλα πρόκειται να εφαρμόσει ένα νέο σύστημα διεθνών πληρωμών και θα δημιουργήσει ένα καλάθι νομισμάτων για να μας απελευθερώσει από το δολάριο. Αν μας πιέζουν με το δολάριο, θα χρησιμοποιούμε το ρωσικό ρούβλι, το γιουάν, το γιεν, την ινδική ρουπία και το ευρώ» τόνισε στη διάρκεια της πολύωρης ομιλίας του.
Ο νόμιμα εκεγμένος πρόεδρος της Βενεζουέλας επανήλθε δημόσια στην ανάγκη απογαλακτισμού του διεθνούς εμπορίου της Βενεζουέλας από το αμερικανικό νόμισμα μόλις πρόσφατα, τον Μάιο του 2023, μιλώντας σε τοπικά Μέσα. Ο Ν. Μαδούρο ανακοίνωσε την εγκατάλειψη του δολαρίου στο διμερές εμπόριο με την Κίνα, ακολουθώντας το παράδειγμα χωρών όπως η Βραζιλία, η Αργεντινή, το Ιράκ κ.α. «Αυτός είναι ο δρόμος της Βενεζουέλας και ο δρόμος για μια ελεύθερη οικονομία στην οποία τα νομίσματα δε χρησιμοποιούνται για την τιμωρία χωρών και την επιβολή κυρώσεων». Παραμένοντας μέχρι και το 2025 η Κίνα ο μεγαλύτερος πελάτης της πετρελαϊκής βιομηχανίας της Βενεζουέλας, η εξελισσόμενη κατάληψη του ορυκτού της πλούτου από τις ΗΠΑ, εκτός των άλλων, επιτυγχάνει και την επιβράδυνση της αποδολαριοποίησης…
