Αποφάσισα να γράψω αυτό το άρθρο από αγανάκτηση, όταν άνοιξα ένα μεγάλο τηλεοπτικό σταθμό το πρωί της Δευτέρας 19.10 και άκουσα ένα δημοσιογράφο, έναν κυβερνητικό αξιωματούχο και έναν απόστρατο, να αραδιάζουν στους άμοιρους τηλεθεατές, ένα σωρό ανακρίβειες και ψευδείς πληροφορίες για το νομικό καθεστώς των θαλασσών μεταξύ Ελλάδας και Κύπρου, εκεί δηλαδή που προγραμματίζεται να περάσει το περιβόητο καλώδιο Ελλάδας – Κύπρου – Ισραήλ.
Υπάρχει σοβαρή πιθανότητα να βαδίζουμε σε επικίνδυνη κρίση με την Τουρκία εξαιτίας του καλωδίου μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας, που ετοιμαζόμαστε να ποντίσουμε και που θα συνδέσει την Ελλάδα με την Κύπρο και το Ισραήλ. Είναι δυνατόν τα ΜΜΕ να μπουκώνουν με ψευδείς πληροφορίες τους πολίτες αυτής της χώρας; Το κάνουν άραγε για καλό σκοπό;
Σύμφωνα βέβαια με δημοσιογραφικές πληροφορίες από φιλοκυβερνητικούς κύκλους, η «κρίση του καλωδίου» θα λήξει ομαλά με τους Γάλλους να παρεμβάλλονται ώστε και Ελλάδα και Τουρκία να μπορούν να δηλώσουν ότι είναι ικανοποιημένες.
Ελπίζω ότι οι πληροφορίες θα αποδειχθούν σωστές και δεν θα πάμε σε μια καταστροφική και για μας και για την Τουρκία κρίση προς όφελος του Ισραήλ, αλλά δυστυχώς δεν μπορώ να είμαι βέβαιος, γιατί υπάρχει μια μεγάλη διεθνής δύναμη που σπρώχνει σε τέτοια κατεύθυνση. Και γιατί, όταν περπατάς διαρκώς, εδώ και κάμποσα χρόνια, στην άκρη του γκρεμού, στα ελληνοτουρκικά, υπάρχει πάντα και ο αυξημένος κίνδυνος της προβοκάτσιας.
Μας ωφέλησε η υποτιθέμενη «συμμαχία» με το Ισραήλ;
Ακόμα άλλωστε κι αν αυτό γίνει, κι αν αποφευχθεί δηλαδή τώρα η κρίση, οι πολιτικές που ασκούμε με το Ισραήλ, αρχής γενομένης με τον EastMed και τις τριγωνικές δήθεν «συμμαχίες» με το Ισραήλ, αντί να αυξάνουν την ασφάλειά μας και να αποτρέπουν την τουρκική επιθετικότητα, μέχρι τώρα μάλλον την τροφοδότησαν, στο μέτρο που η ‘Αγκυρα τείνει να μας θεωρεί ως απλό εργαλείο ενός πολύ επιθετικού προς την ίδια Ισραήλ, ενώ εγκυμονούν αυξημένο κίνδυνο πολέμου, όπως παρολίγον να συμβεί το 2020. Σύμφωνα με τον τότε Υπουργό Άμυνας κ. Παναγιωτόπουλο, φτάσαμε τότε τρεις φορές στα πρόθυρα πολέμου με την Τουρκία.
Μέχρι το 2015 η Τουρκία του Ερντογάν είχε κρατήσει εν υπνώσει τις διεκδικήσεις έναντι της Ελλάδας που παρέλαβε από τις προηγούμενες τουρκικές κυβερνήσεις. Θυμάμαι πόσο πολύ είχε εντυπωσιάσει το γεγονός τον αείμνηστο Πέτρο Μολυβιάτη που μου επεσήμανε αρκετές φορές, στις συζητήσεις μας, ότι ο Τούρκος Πρόεδρος δεν εκμεταλλεύθηκε την ελληνική οικονομική κρίση. Μόνο μετά την έναρξη αυτών των πολιτικών, που δεν ήταν ρεαλιστικές (EastMed), όπως επισημάναμε ευθύς εξ αρχής και δεν απέφεραν κανένα ουσιαστικό όφελος στην Ελλάδα ή την Κύπρο (τριγωνικές δήθεν συμμαχίες που ήταν στην πραγματικότητα απορρόφηση), ο Ερντογάν απήντησε σε αυτό που, καλώς ή κακώς, θεώρησε «στρατηγική περικύκλωση της Τουρκίας», πόσο μάλλον που η έναρξή τους συνέπεσε με το εναντίον του πραξικόπημα.
Το αποτέλεσμα ήταν να «αναστηθούν» όλες οι εν υπνώσει τελούσες τουρκικές διεκδικήσεις και να εμφανισθούν καινούριες, να γίνει τζαμί η Αγία Σοφία, να ανακηρυχθεί η «Γαλάζια Πατρίδα» να φτάσουμε παρ’ ολίγον σε πολεμική αναμέτρηση και να αρχίσουμε έναν εξοπλιστικό ανταγωνισμό που θα μας καταστρέψει χωρίς να χρειαστεί κανένας πόλεμος. Στην Κύπρο, η Τουρκία σκλήρυνε τη στάση της, αύξησε τα στρατεύματά της και τώρα φτιάχνει αγωγό αερίου προς την «ΤΔΒΚ».
Ε, δεν το λες και μεγάλη επιτυχία όλο αυτό!
Στρατηγική αστοχία
‘Όταν εμείς χρειαστήκαμε τη συνδρομή του Ισραήλ δεν την είδαμε. ‘Όταν ζήτησε στρατιωτικές διευκολύνσεις από την κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ το 2015 τις πήρε, αλλά δεν έδωσε την πολιτική υποστήριξη προς την προσπάθεια να βρεθεί μια καλύτερη λύση στη διαπραγμάτευση με την Τρόικα, που του ζήτησε η ελληνική κυβέρνηση. ‘Όταν προέκυψε η Γαλάζια Πατρίδα οι Υπουργοί του δήλωσαν ότι είναι υπέρ της εφαρμογής του Διεθνούς Δικαίου στη Μεσόγειο, αλλά δεν θα βγάλουν τον στόλο τους για να την επιβάλλουν, παρατώντας μας στα κρύα του λουτρού. Ενώ μας είχαν βάλει να κυνηγάμε τον παντελώς ανέφικτο EastMed, χρησιμοποιούσαν το σκιάχτρο του διαπραγματευόμενοι με την Τουρκία αγωγό που θα περνάει από κει. Και τώρα, στο τουρκολιβυκό Μνημόνιο δεν είδα το Ισραήλ να μας βοηθάει στην ακύρωσή του. Και με το δίκηο του, αφού θέλει διαρκή ένταση και πολέμους στη Μεσόγειο, τη δυτική Ασία και την Αφρική.
Αυτά μας τα λέει το ίδιο. Δες χαρακτηριστικά εδώ και εδώ. Αν θέλουμε συμμαχία με ένα τέτοιο κράτος, προφανώς θα μας ζητήσει σε αντάλλαγμα να συμμετάσχουμε στους διαρκείς πολέμους που σχεδιάζει, αλλά και στο βαθύτατα ολοκληρωτικό περιφερειακό και παγκόσμιο πολιτικό του σχέδιο.
Πήραμε ήδη μια πρόγευση στέλνοντας Patriot στη Σαουδική Αραβία κατόπιν επιθυμίας του Ισραήλ, συνάψαμε αμυντική συμφωνία με τα Ηνωμένα Αραβικά Εμοιράτα επειδή μας το ζήτησε, κάναμε το ίδιο συμφωνώντας στην ενίσχυση με οπλισμό του λιβανέζικου στρατού, ώστε να πολεμήσει τη Χεζμπολά και στείλαμε φρεγάτα στην Αραβική Θάλασσα. Ταυτόχρονα το Predator παρακολουθεί τους πάντες στη χώρα μας. Τέτοιο ρόλο οραματιζόμαστε για την Ελλάδα στο μέλλον; Και τι όφελος θα έχουμε αναλαμβάνοντας αυτούς τους τεράστιους κινδύνους και εμπλεκόμενοι όλο και πιο βαθιά σε μια σύγκρουση με την Ανατολή του πλανήτη;
Βεβαίως, για όλα αυτά δεν είναι υπεύθυνοι μόνο οι Ισραηλινοί. Βρήκανε στην Ελλάδα μια πολιτική τάξη και μια ελίτ έτοιμη να ξεπουλήσει τα πάντα. Αν είχαν βρει ένα σοβαρό κράτος, άλλη θα μπορούσε να είναι η εξέλιξη.
Αν κυττάξει όμως κάποιος βαθύτερα, στο κέντρο της ελληνικής παράδοσης είναι η Αθηναϊκή Δημοκρατία και πνεύματα όπως ο Δημόκριτος, ο Πρωταγόρας και ο Περικλής. Το νεώτερο ελληνικό εθνικό σχέδιο, όπως διαμορφώθηκε το 1204, είναι επίσης βαθιά αντιαποικιακό και δημοκρατικό. Δεν συνάδει ούτε με την αποικιοκρατία και τον ιμπεριαλισμό, ούτε με τον ολοκληρωτισμό.
Κενό ενημέρωσης, κενό σοβαρότητας
Ελπίζω, χωρίς να μπορώ να εκφράσω βεβαιότητα ότι θα επαληθευθεί τώρα το σενάριο μιας ειρηνικής διευθέτησης και όχι το σενάριο μιας πολεμικής κρίσης.
Πάντως, αν η κυβέρνηση ήταν στοιχειωδώς σοβαρή και εν όψει μιας πιθανής κρίσης με την Τουρκία, θα έπρεπε να ενημερώσει τον ελληνικό λαό, όπως και τα κόμματα της αντιπολίτευσης, με ειλικρίνεια και υπευθυνότητα, τι ακριβώς κάνει και γιατί το κάνει. Τα Μέσα Ενημέρωσης θα έπρεπε να κάνουν το ίδιο. Τα κόμματα της αντιπολίτευσης θα έπρεπε να το έχουν απαιτήσει προ πολλού. Αν και μοιάζουν, να πούμε του στραβού το δίκηο, μαζί με τη σοβαρότητα, να έχουν χάσει προ πολλού και οποιαδήποτε διάθεση να ελέγξουν καθ’ οιονδήποτε τρόπο οτιδήποτε εξυπηρετεί τα συμφέροντα του Ισραήλ ή στο οποίο εμπλέκεται το Ισραήλ. Και το καλώδιο θα πάει στο Ισραήλ.
Τίθεται π.χ. το ερώτημα γιατί προ διετίας η ελληνική κυβέρνηση θεώρησε σκόπιμο να μην προχωρήσει το καλώδιο φοβούμενη μια ελληνοτουρκική κρίση και τώρα αποφάσισε να προχωρήσει; Γιατί δεν προχώρησε τότε και γιατί προχωρά τώρα; Είναι προϊόν δικής της βούλησης αυτό ή πίεσης από το Ισραήλ, που έχει σήμερα περισσότερους λόγους από ποτέ να θέλει μια ρήξη Ελλάδας και Τουρκίας, για δικό του όφελος, αλλά και του οποίου Ισραήλ η επίδραση και ο έλεγχος στη χώρα μας έχει αγγίξει τον υπερθετικό βαθμό;
Για ποιο λόγο η Ελλάδα διακινδυνεύει μια κρίση στην ανατολική Μεσόγειο και ταυτόχρονα παραχωρεί όλα τα συμβόλαια για συσσωρευτές ηλεκτρικής ενέργειας στην Κρήτη σε τουρκική εταιρεία, ή αφήνει ελεύθερους τους Τούρκους ψαράδες να κάνουν υπεραλίευση στα ελληνικά χωρικά ύδατα στο Αιγαίο; Γιατί διακινδυνεύει κρίση στην Αν. Μεσόγειο, αλλά αδειάζει από όπλα την πρώτη γραμμή της ελληνικής άμυνας, τα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου;
Την απάντηση τη δίνει η στατιστική και είναι πολύ απλή. Η κυβέρνηση είναι απαράδεκτα υποχωρητική προς την Τουρκία σε όλα τα θέματα, εξαιρέσει όσων ενδιαφέρουν το Τελ – Αβίβ.
«Πολεμική» ένταση μεταξύ Ισραήλ και Τουρκίας;
Σημειωτέον ότι το Ισραήλ δηλώνει σε όλους τους τόνους τώρα την εχθρότητά του προς το καθεστώς Ερντογάν, όχι όμως προς την ίδια την Τουρκία, με την οποία, υπό ένα άλλο καθεστώς, ο κ. Νετανιάχου θέλει να αποκατασταθούν οι στενές συμμαχικές σχέσεις. Άλλωστε Αμερικανοεβραίοι νεοσυντηρητικοί και όχι ο Ομπάμα, οργάνωσαν το πραξικόπημα του 2015 για να ανατρέψουν το καθεστώς Ερντογάν, βασικά λόγω της σχετικής τουλάχιστο ανεξαρτησίας του από τα υπό αυξανόμενο ισραηλινό έλεγχο κέντρα της Ουάσιγκτων και επίσης λόγω της «πολυδιάστατης εξωτερικής πολιτικής» της Τουρκίας (σε αντίθεση με την μονόπλευρη ελληνική). ‘Όχι μόνο το οργάνωσαν αλλά και το προανήγγειλαν, όπως έγραψα τότε σε άρθρο μου, το οποίο απλώς αναπαρήγαγα όταν έγινε το ίδιο το πραξικόπημα https://www.konstantakopoulos.gr/2429/%CF%84%CE%BF%CF%85%CF%81%CE%BA%CE%B9%CE%B1-%CE%B5%CE%BD%CE%B1-%CF%80%CF%81%CE%BF%CE%B1%CE%BD%CE%B1%CE%B3%CE%B3%CE%B5%CE%BB%CE%B8%CE%B5%CE%BD-%CF%80%CF%81%CE%B1%CE%BE%CE%B9%CE%BA%CE%BF%CF%80%CE%B7
Τώρα Ισραήλ και Τουρκία έχουν φτάσει στο σημείο να ανταλλάσσουν σοβαρότατες απειλές πολέμου (*). Αν τα πράγματα φτάσουν σε στρατιωτική αντιπαράθεση, το Ισραήλ θα προτιμούσε, και αυτό είναι ένα σενάριο που παίζει τώρα διεθνώς, να χτυπήσει το ίδιο ή δια τρίτων την Τουρκία στην Κύπρο ή στη Σομαλία ή στο Αιγαίο https://www.defenddemocracy.press/escalating-turkey-israel-rivalry-gaza-syria-and-other-flashpoints/, https://www.defenddemocracy.press/preparations-for-a-war-between-israel-and-the-turks-are-in-full-swing/.
«Απελευθέρωση» της Κύπρου και «νεο-εθνικόφρονες»
Η μεγαλύτερη ισραηλινή εφημερίδα, που πρόσκειται στον Νετανιάχου, η Israel Yalom, έγραψε εδώ και ένα χρόνο ότι πρέπει να καταρτισθεί επειγόντως, από κοινού με την Ελλάδα και την Κύπρο, «σχέδιο απελευθέρωσης της Βόρειας Κύπρου», γιατί αυτό επιβάλλει όχι το συμφέρον της Ελλάδας ή της Κύπρου, αλλά το συμφέρον του Ισραήλ και η διατήρηση από αυτό του ελέγχου της ανατολικής Μεσογείου https://www.israelhayom.com/opinions/northern-cyprus-is-also-an-israeli-problem/. Επανήλθε μάλιστα πρόσφατα σε αυτές τις ιδέες. Δηλαδή να κάνουμε εμείς πόλεμο με την Τουρκία, στον οποίο υποτίθεται θα μας βοηθήσει το Ισραήλ, για τα δικά του συμφέροντα. Να θυμίσουμε στο σημείο αυτό ότι το ίδιο το Ισραήλ έπαιξε ιστορικά κρίσιμο ρόλο στο να κατέχονται τα κατεχόμενα! Τώρα μας λέει ότι θέλει να τα «απελευθερώσει». Στο χωριό μου λένε ότι, όσο πιο μεγάλο είναι το τυρί, τόσο πιο μεγάλη είναι και η φάκα. Και στα αρχαία χρόνια έλεγαν «φοβού τους Δαναούς και δώρα φέροντας». Ελπίζω η Ιστορία να μη διάλεξε αυτόν τον τρόπο για να τιμωρήσει τους απογόνους τους! Φυσικά είναι πολύ πιο ασφαλές για το Ισραήλ να βάλει τρίτους να χτυπήσουν για λογαριασμό του την Τουρκία, παρά να το κάνει η ίδια.
Και βεβαίως αυτές οι τοποθετήσεις ακολουθήθηκαν από παρόμοιες ιδέες που μας πλασάρει τώρα προς εφαρμογή η ομάδα των «νεοεθνικοφρόνων» και «υπερπατριωτών» φίλων του Ισραήλ, αποστράτων, τέως διπλωματών και λοιπών γεωπολιτικών αναλυτών της πυρκαγιάς. Μάλιστα, σε αντίθεση με το παρελθόν, οι «ιδέες» τους διεισδύουν και σε main stream συστημικά μέσα.
Να πω κάτι ακόμα σε αυτό το σημείο. Καθ’ όλο το διάστημα της διακυβέρνησης των Κώστα Σημίτη και Γιώργου Παπανδρέου ήμουν ένας από τους ελάχιστους δημοσιογράφους και σχολιαστές που, από τις στήλες του «Κόσμου του Επενδυτή» και αλλού, όπως και με το βιβλίο μου «Η Αρπαγή της Κύπρου» https://www.kathimerini.gr/politics/182886/giati-xanaleme-ochi-sto-schedio-anan/ ,αποδόμησα την εξωτερική πολιτική των «εκσυγχρονιστών» του ΠΑΣΟΚ (αλλά επίσης του μεγαλύτερου τμήματος της ΝΔ και της «αντιεθνικιστικής Αριστεράς») θεωρώντας ότι συνιστά προκρούστειο ακρωτηριασμό ελληνικών δικαίων και συμφερόντων, προς όφελος όχι της Ελλάδας, αλλά της συλλογικής Δύσης. Συνέβαλα στην αποτροπή κατάλυσης της Κυπριακής Δημοκρατίας και μετατροπής της σε μεταμοντέρνο προτεκτοράτο, κάτι για το οποίο με ευχαρίστησε δημοσίως ο Πρόεδρός της. Αργότερα εισηγήθηκα και στήριξα με την αρθρογραφία μου το άνοιγμα της Ελλάδας προς τη Ρωσία επί Κώστα Καραμανλή, συνέχεια ουσιαστικά της (πραγματικά πολυδιάστατης) πολιτικής των κυβερνήσεων Ανδρέα Παπανδρέου και όλων των κυπριακών κυβερνήσεων μέχρι τον Αναστασιάδη. Υπήρξα επίσης αποφασιστικός επικριτής των Μνημονίων, πρώτα και κύρια, γιατί κατέλυαν την ελληνική κρατική κυριαρχία – και οι όροι τους εξακολουθούν να το κάνουν.
Το έκανα γιατί το πίστευα και εις βάρος των συμφερόντων μου. Δεν θυμάμαι τους σημερινούς υπερπατριώτες «νεοεθνικόφρονες» και φίλους του Ισραήλ, να ήταν παρόντες σε αυτές τις κρίσιμες μάχες του ελληνισμού, χάρη στις οποίες διασώθηκε, αν μη τι άλλο, το κυπριακό κράτος και αποφεύχθηκαν οι τεράστιες συνέπειες για τη μητροπολιτική Ελλάδα που θα είχε η διάλυσή του. Ο «υπερπατριωτισμός», οι ιδέες «να πολεμήσουμε αύριο την Τουρκία», «να ανακηρύξουμε 12 μίλια άνευ εξέτασης των συνεπειών», «να απελευθερώσουμε στρατιωτικά τα κατεχόμενα της Κύπρου», εμφανίζονται σταδιακά, μετά τη ρήξη Ισραήλ και Τουρκίας το 2010 και εντείνονται όσο η ρήξη γίνεται βαθύτερη, ενώ προχωρά ακάθεκτη η «ισραηλοποίηση» Ελλάδας και Κύπρου.
«Ισραηλοποίηση»
Αν η χώρα μας είχε ελάχιστα στοιχεία κανονικότητας, ασκούσε ένα ελάχιστο κυριαρχίας και διατηρούσε κάποια ίχνη σοβαρότητας δεν θα θέταμε ασφαλώς τέτοια ερωτήματα για το καλώδιο, όπως αυτά που θέσαμε παραπάνω. Αλλά δεν μπορεί να θεωρηθεί έστω και κατ’ ελάχιστον κανονική μια χώρα στην οποία ο Mr. Predator https://www.documentonews.gr/article/tal-ntilian-o-mr-predator-kamari-ton-israilinon-mystikon-ypiresion/ , το «αστέρι» των ισραηλινών μυστικών υπηρεσιών, που οργάνωσε την παρακολούθηση της πολιτικής, στρατιωτικής και … λοιπής ηγεσίας της Ελλάδας και της Κύπρου, περιλαμβανομένου του ΑΓΕΕΘΑ και, μην έχετε αμφιβολίες, του ίδιου του Πρωθυπουργού, εκβιάζει δημοσίως https://www.documentonews.gr/article/o-tal-ntilian-exethese-ton-kyriako-mitsotaki/ τον ίδιο τον κ. Μητσοτάκη τον οποίο ασφαλώς και παρακολουθούσε!
Φαινομενικά ο κ. Ντίλιαν εκβιάζει για το προσωπικό, δικαστικό του μέλλον. Αν θέλουμε το πιστεύουμε. Η δική μας γνώμη, αν και δεν μπορούμε να την αποδείξουμε, είναι ότι ο εκβιασμός αφορά πολύ ευρύτερα θέματα και, πάντως, συνιστά και μια προειδοποίηση προς τον κ. Μητσοτάκη ότι τον «κρατάνε», άρα να μην τολμήσει να πει ‘Όχι σε οτιδήποτε επιθυμεί το Ισραήλ. Μπορεί βέβαια να πρόκειται περί συμπτώσεως, αλλά στο διάστημα που μεσολάβησε από τον εκβιασμό Ντίλιαν, η Ελλάδα υιοθέτησε επισήμως το εξωφρενικό, εντελώς ανόητο και τυχοδιωκτικό «δόγμα» του «προληπτικού πολέμου», που ο ίδιος ο Πρωθυπουργός είχε απορρίψει όταν του το είχε προτείνει, προ ετών, ο τότε ΑΓΕΕΘΑ στρατηγός Φλώρος, ολοκλήρωσε τις διαπραγματεύσεις τεσσάρων ετών και υπέγραψε τα συμβόλαια προμήθειας της «Ασπίδας του Αχιλλέα», ενός εργαλείου που εξασφαλίζει τον έλεγχο του συνόλου των ενόπλων δυνάμεων από το Ισραήλ και προχωρά τώρα στην πόντιση του καλωδίου.
H ελληνική κυβέρνηση συνεχίζει μια σχιζοφρενική εξωτερική πολιτική, ανάλογα με ποιο διεθνές κέντρο την καθορίζει. Από τη μια έχουμε την παραδοσιακή δυτική συμβουλή «βρείτε τα με την Τουρκία με οποιοδήποτε κόστος», που την εφαρμόζει η κυβέρνηση σε ένα σωρό τομείς, από την άλλη έχουμε και την ισραηλινή προτροπή «σπάστε τα με την Τουρκία, κάνετε ότι χρειάζεται για να ελέγξουμε πλήρως την αν. Μεσόγειο, αγοράστε π.χ. φρεγάτες και όχι κορβέτες, παρόλο που χρειάζεστε κορβέτες και όχι φρεγάτες για το Αιγαίο». Τα ίδια και στην Κύπρο, όπου, όπως λέει βαθύς γνώστης της πολιτικής κατάστασης στη Μεγαλόνησο, ο κ. Χριστοδουλίδης παρέδωσε τα κλειδιά του κράτους στο Ισραήλ. Φυσικά, αυτή η σχιζοφρένεια είναι ότι χειρότερο και πιο επικίνδυνο μπορεί να κάνει ένα κράτος όπως και ένας άνθρωπος. Στη δική μας περίπτωση συσσωρεύουμε ταυτόχρονα και ταπεινωτικές παραχωρήσεις και ήττες και επικίνδυνες κρίσεις. Από τη μια υπογράφουμε διακηρύξεις των Αθηνών που ξεπλένουν την Τουρκία και από την άλλη διακηρύσσουμε το δόγμα του «προληπτικού πολέμου», δηλαδή τους λέμε ότι θα τους κάνουμε πόλεμο όποτε γουστάρουμε, ακόμα και αν δεν επιτεθούν αυτοί! Από τη μια ο Πρωθυπουργός ζητάει από το Κογκρέσο να μη δώσουν τα F16 στην Τουρκία, εξοργίζοντας τον Ερντογάν, από την άλλη δηλώνει ότι δεν τον ενδιαφέρει αν η Γερμανία δώσει Eurofighter. Από τη μια είμαστε έτοιμοι να πάμε σε πόλεμο για να υπερασπιστούμε τα δικαιώματα που (ανακριβώς) λέμε ότι παρέχει στην Ελλάδα το σύμπλεγμα του Καστελόριζου, από την άλλη τα εκμηδενίζουμε μόνοι μας αποδεχόμενοι μόνο 80% επήρεια της Κρήτης στις ΑΟΖ.
Διαφωνίες για το καλώδιο στην Κύπρο
Τα ελληνικά ΜΜΕ, που τελούν, στη συντριπτική πλειοψηφία τους, υπό ισραηλινή επιρροή απέφυγαν ουσιαστικά να ενημερώσουν τους καταναλωτές της «ενημέρωσης» που διακινούν για το τι λέγεται στην ίδια την Κύπρο για το θέμα του καλωδίου, προς την οποία Κύπρο μάλιστα κατευθύνεται ο αγωγός. Περιορίζονται να παρουσιάζουν την πόντιση του καλωδίου ως κάτι ανάλογο της άμυνας που προέταξε ο Λεωνίδας στις Θερμοπύλες και φυσικά δεν μας πολυσκοτίζουν με τις «λεπτομέρειες» της υπόθεσης.
Στην Κύπρο όμως ακόμα και η ίδια η κυβέρνηση είναι διχασμένη. Ο Υπουργός Οικονομικών είναι κατά του έργου γιατί, όπως υποστηρίζει, οι μελέτες που έκαναν απέδειξαν ότι είναι ασύμφορο. Ο Υπουργός Ενέργειας θέλει να γίνει, όπως λέει, για πολιτικούς λόγους, επειδή το θέλει η ΕΕ. Βεβαίως είναι πολύ πιθανότερο ότι το θέλει το Ισραήλ, όχι η ΕΕ. ‘Αλλοι παρατηρητές υποστηρίζουν ότι η Κύπρος δεν χρειάζεται το καλώδιο γιατί μπορεί να είναι ενεργειακά αυτόνομη ακόμα και με ΑΠΕ. Ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης αποφεύγει να πάρει πολύ σαφή θέση, αφήνοντας να εννοηθεί, εμμέσως πλην σαφώς, ότι το θέλει ο Πρωθυπουργός της Ελλάδας κι ότι η Ελλάδα θα αναλάβει τα γεωπολιτικά.
Μα δεν καταλαβαίνω. Αν δεν το πολυθέλει η Κύπρος, αλλά το θέλει η Ε.Ε. και το Ισραήλ, γιατί δεν στέλνουν το ναυτικό και την αεροπορία τους να προστατεύσουν την πόντιση. Γιατί πρέπει να βγάλουμε εμείς το φίδι από την τρύπα; Μήπως είμαστε χρήσιμοι ηλίθιοι;
Το νομικό καθεστώς των θαλασσών στην ανατολική Μεσόγειο
Ακούμε από τις τηλεοράσεις και τα ραδιόφωνα πολλά ψέμματα για το νομικό καθεστώς των θαλασσών που παρεμβάλλονται μεταξύ Ελλάδας και Κύπρου. Αυτό ήταν και το αρχικό δικό μου κίνητρο για να γράψω αυτό το άρθρο.
Για να μη μπερδεύεστε λοιπόν με όσα ακούτε, η περιοχή από την οποία θα περάσει το καλώδιο δεν ανήκει ούτε σε ελληνική, ούτε σε τουρκική, ούτε σε κυπριακή ΑΟΖ, ανεξαρτήτως του τι λένε Αθήνα, ‘Αγκυρα και Λευκωσία. Για να υπάρξει νομικά ΑΟΖ μεταξύ όμορων κρατών δεν φτάνει τα κράτη να την ανακηρύξουν. Πρέπει να συμφωνήσουν στην οριοθετησή της (το ίδιο ισχύει και για την υφαλοκρηπίδα), ή να προσφύγουν σε διεθνή μεσολάβηση, διαιτησία ή διεθνές δικαστήριο, κάτι το οποίο δεν έχει γίνει και δεν γνωρίζουμε αν θα γίνει στα επόμενα 500 χρόνια.
Σε όποια μελλοντική ΑΟΖ και να ανήκει η περιοχή η πόντιση καλωδίων επιτρέπεται και μάλιστα χωρίς άδεια. Αυτό που απαιτείται είναι μόνο ενημέρωση. Δηλαδή αν η ΑΟΖ ήταν ελληνική δεν θα έπρεπε να ειδοποιηθεί κανείς, αφού είναι η ίδια η Ελλάδα που κάνει τις έρευνες. Αν ήταν τουρκική θα έπρεπε να ειδοποιηθεί η Τουρκία. Η διαμάχη έχει προκύψει γιατί τα δύο κράτη θεωρούν ότι εμμέσως, αν η Αθήνα ενημερώσει την Άγκυρα, αυτό μπορεί να θεωρηθεί έμμεση αναγνώριση της ύπαρξης τουρκικής ΑΟΖ στην περιοχή.
Αυτό είναι το νομικό πλαίσιο. Ασφαλώς όμως τέτοιου είδους ζητήματα δεν είναι μόνο νομικά. Εξαρτώνται από ένα ευρύτερο στρατηγικό πλαίσιο που πάντα πρέπει να παίρνει υπόψι της μια κυβέρνηση, αν θέλει η πολιτική της να οδηγεί τη χώρα της σε καλύτερη και όχι σε χειρότερη κατάσταση.
(*) Ισραηλινοί αξιωματούχοι και επίσημοι οργανισμοί ασφάλειας έχουν προβλέψει τη δυνατότητα μελλοντικής στρατιωτικής αντιπαράθεσης με την Τουρκία και έχουν διατυπώσει ελάχιστα συγκαλυμμένες απειλές εναντίον της. ‘Ένα επίσημο ισραηλινό ντοκουμέντο, η ‘Εκθεση της Επιροπής Νάγκελ χαρακτήρισε την Τουρκία ως δυνάμει «στρατηγική απειλή https://epc.ae/en/details/featured/israel-s-perspective-of-the-turkish-challenge-a-real-danger-or-creating-a-new-external-enemy , μια θέση που υιοθέτησε και ο πρώην Πρωθυπουργός Μπένετ. Η ίδια η ομιλία Νετανιάχου στον ΟΗΕ ήταν άλλωστε «προπολεμική», από αυτές δηλαδή που ετοιμάζουν το κλίμα για να πάει σε πόλεμο με την Τουρκία, εν προκειμένω και μάλιστα με τη συνδρομή και της Ελλάδας, κράτους που ανέφερε στην ομιλία του μαζί με άλλα πέντε, ενός «στενού συμμαχικού πυρήνα»!
Όσο για την ομιλία Ερντογάν δεν ήταν ασφαλώς τυχαίο ότι ζήτησε τη βοήθεια της διεθνούς κοινότητας για να αποτρέψει τα σχέδια του Ισραήλ στην ανατολική Μεσόγειο. Με τον τρόπο αυτό έθεσε διεθνώς την αντιπαράθεση με την Ελλάδα και την Κύπρο στο πλαίσιο «επιθετικών σχεδίων» του Ισραήλ. Μια τέτοια τοποθέτηση κινδυνεύει να γίνει αποδεκτή από μεγάλο τμήμα της παγκόσμιας κοινής γνώμη και των κυβερνήσεων διεθνώς, πόσο μάλλον που το Ισραήλ έχει καταφέρει να γίνει «χώρα παρίας». Η αποχώρηση του 40% των κρατών της οικουμένης κατά την ομιλία Νετανιάχου στη Γενική Συνέλευση ήταν πρωτοφανής και καταδεικνύει την απομόνωση του Τελ Αβίβ.
Στο παρελθόν η Ελλάδα είχε ένα τεράστιο παγκόσμιο κύρος. Το ίδιο και η Κύπρος, λόγω της σπουδαίας αντιαποικιακής επανάστασής της (1955-59) αλλά και λόγω της παγκόσμιας ακτινοβολίας του Αρχιεπισκόπου Μακαρίου. Μετά το 1974, η Ελλάδα και η Κύπρος θεωρήθηκαν διεθνώς θύματα της Τουρκίας και αυτό ήταν που επέτρεψε την έκδοση των ψηφισμάτων του ΟΗΕ που ζητούσαν την αποχώρηση των ξένων στρατευμάτων και θεωρούσαν παράνομο το ψευδοκράτος, ή το εμπάργκο από το Κογκρέσο της παροχής αμερικανικών όπλων στην Τουρκία. Από τότε όμως κύλησε πολύ νερό στ’ αυλάκι. ‘Όχι μόνο Ελλάδα και Κύπρος ξέχασαν εν συνεχεία στη διεθνή πολιτική και επικοινωνία το θέμα των τουρκικών απειλών, αλλά και πρωταγωνίστησαν στην υποστήριξη της ένταξης της Άγκυρας στην ΕΕ. Τώρα αρχίζουν και γίνονται αντιληπτές ως όργανα του Ισραήλ κι αυτό συνιστά δραματική μεταβολή επί τα χείρω του συσχετισμού ήπιας, ηθικής και πολιτικο-διπλωματικής ισχύος μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας.
Ο βασικός αντίπαλος σήμερα για την Τουρκία δεν είναι η Ελλάδα και η Κύπρος, είναι το Ισραήλ. Η Αθήνα και η Λευκωσία γίνονται αντίπαλοι πρώτης προτεραιότητας για την ‘Αγκυρα στο βαθμό που γίνονται αντιληπτές ως ελεγχόμενες ασφυκτικά από το Ισραήλ και δυνάμενες άρα να χρησιμοποιηθούν εναντίον της. Από τη στιγμή που θεωρηθούν τέτοιοι αντίπαλοι, η Τουρκία θα κλιμακώσει τις απειλές και πιέσεις σε Ελλάδα και Κύπρο όπου μπορεί. Και υπάρχει σοβαρός κίνδυνος οι δύο χώρες να εμπλακούν σε καταστάσεις ανεξέλεγκτης αμοιβαίας κλιμάκωσης, που μπορεί να οδηγήσει σε πόλεμο, γιατί και οι δύο θα βρεθούν σε θέσεις από τις οποίες θα είναι αντικειμενικά αδύνατο να υποχωρήσουν, χωρίς «απαράδεκτο» πολιτικό κόστος, αλλά και σε καταστάσεις που τυχόν προβοκάτσιες θα είναι πολύ ευκολότερο να πραγματοποιηθούν. Άλλωστε η όξυνση της κατάστασης στα ελληνοτουρκικά θα πυροδοτήσει αναπόφευκτα και τη θεαματική άνοδο των φιλοπόλεμων δυνάμεων και ιδίως της Άκρας Δεξιάς και στις δύο χώρες.
