ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΘΕΑΜΑΤΟΣ ΑΚΡΟΑΜΑΤΟΣ
Την ώρα που η κυβέρνηση διαφημίζει τις «μεγάλες μεταρρυθμίσεις» στον πολιτισμό, η πραγματικότητα για χιλιάδες εργαζόμενους στον χώρο της τέχνης, του θεάματος και του οπτικοακουστικού τομέα παραμένει αμείλικτη: επισφάλεια, αδήλωτη εργασία, υποβάθμιση των συλλογικών συμβάσεων και παντελής έλλειψη ουσιαστικής προστασίας.
Πέντε χρόνια μετά την έναρξη των έργων που χρηματοδοτούνται από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, οι εργαζόμενοι εξακολουθούν να περιμένουν τα αποτελέσματα των υποσχέσεων που τους δόθηκαν. Αντί για πραγματικά εργαλεία προστασίας της εργασίας, βλέπουν να δαπανώνται εκατομμύρια ευρώ σε μελέτες, ψηφιακές πλατφόρμες, συμβούλους, αναθέσεις και εργολαβίες.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το «Μητρώο Καλλιτεχνών και Δημιουργών», το οποίο χρηματοδοτήθηκε στο πλαίσιο του έργου «Εργασιακές και ασφαλιστικές μεταρρυθμίσεις στον δημιουργικό και πολιτιστικό τομέα». Παρά τα σημαντικά δημόσια και ευρωπαϊκά κονδύλια που έχουν διατεθεί για την ανάπτυξη και λειτουργία του, το Μητρώο παραμένει ουσιαστικά ανενεργό και όταν (και αν) θα ξεκινήσει, θα είναι προαιρετικό, χωρίς ουσιαστική σύνδεση με την εργασία, χωρίς υποχρεωτική εφαρμογή στις επιδοτούμενες παραγωγές και χωρίς καμία εγγύηση προστασίας των εργαζομένων. Η πηγή άντλησης πληροφοριών για τη δημιουργία του Μητρώου είναι οι πλατφόρμες του Υπουργείου Εργασίας, οι οποίες, όμως, έχουν ακόμα ελλείψεις σε περιγράμματα επαγγελμάτων και άλλα προβλήματα, τα οποία είχαν δημιουργήσει το αρχικό χάος, κατά τη δημιουργία του Μητρώου στην περίοδο της πανδημίας.
Το αποτέλεσμα είναι προκλητικό: το δημόσιο χρήμα ρέει προς συμβουλευτικά γραφεία και αναδόχους, ενώ οι άνθρωποι που παράγουν τον πολιτισμό εξακολουθούν να ζουν με τις ίδιες συνθήκες ανασφάλειας που αντιμετώπιζαν πριν από την έναρξη της περιβόητης μεταρρύθμισης.
Οι εργαζόμενοι δεν έχουν ανάγκη από ακόμη μία ψηφιακή βιτρίνα. Δεν έχουν ανάγκη από επικοινωνιακά πυροτεχνήματα που εξαντλούνται σε παρουσιάσεις, ημερίδες και εξαγγελίες. Έχουν ανάγκη από πραγματικές πολιτικές που θα διασφαλίζουν αξιοπρεπείς αμοιβές, εφαρμογή των Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας, ασφαλείς συνθήκες εργασίας και διαφάνεια στη διάθεση του δημόσιου χρήματος.
Οι τεχνικοί του οπτικοακουστικού τομέα, διαθέτοντας τη δική τους Σ.Σ.Ε., η οποία σύμφωνα με τις σχετικές Ευρωπαϊκές Οδηγίες αποτελεί το απόλυτο θεσμικό ορόσημο (milestone) για τη στήριξη των εργαζομένων, δεν αρκούνται στην καταγγελία αυτής της ιδιότυπης αιμοδοσίας εργολαβικών συμφερόντων με
δημόσιο χρήμα και καταθέτουν συγκεκριμένη, ρεαλιστική και θεσμική πρόταση για να αποκτήσει το Μητρώο πραγματική αξία και να λειτουργήσει ως ομπρέλα προστασίας του κλάδου.
Οι εργαζόμενοι στην τέχνη και τον πολιτισμό ζητούν:
• Να δημοσιοποιηθεί πλήρως ο απολογισμός των κονδυλίων που διατέθηκαν μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης για το Μητρώο και τις σχετικές δράσεις.
• Να καταστεί υποχρεωτική η εγγραφή στο Μητρώο για κάθε παραγωγή που χρηματοδοτείται ή επιδοτείται από δημόσιους και ευρωπαϊκούς πόρους.
• Να συνδεθεί η αξιοποίηση του δημόσιου χρήματος με την εφαρμογή των Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας και την απασχόληση των επαγγελματιών.
• Να σταματήσει η μετατροπή των ευρωπαϊκών πόρων σε μηχανισμό χρηματοδότησης εργολαβικών και συμβουλευτικών υπηρεσιών χωρίς μετρήσιμο όφελος για τους εργαζόμενους.
Προειδοποιούν δε προς πάσα κατεύθυνση, ως μέλη της UNI Europa-MEI και της ΠΟΘΑ, ότι επειδή οι πόροι αποτελούν ευρωπαϊκό χρήμα του Ταμείου Ανάκαμψης, θα κινήσουν τη διαδικασία δυναμικά εντός των επίσημων ευρωπαϊκών δικτύων εκπροσώπησης της, ενημερώνοντας τους ευρωπαϊκούς εταίρους τους και προσφεύγοντας στην Ευρωπαϊκή Εισαγγελία (EPPO), καθώς και στα αρμόδια ευρωπαϊκά ελεγκτικά όργανα, όταν και αν χρειαστεί.
Ο πολιτισμός δεν παράγεται από πλατφόρμες, μελέτες και αναθέσεις. Παράγεται από ανθρώπους. Και οι άνθρωποι δεν μπορούν να συνεχίσουν να παρακολουθούν εκατομμύρια ευρώ να απορροφώνται στο όνομα της «μεταρρύθμισης», ενώ οι ίδιοι παραμένουν χωρίς ουσιαστική στήριξη, χωρίς προστασία και χωρίς προοπτική.
Ήρθε η ώρα να δοθούν απαντήσεις για το πού κατευθύνθηκαν τα χρήματα του Ταμείου Ανάκαμψης και ποιο πραγματικό όφελος απέφεραν στους εργαζόμενους της τέχνης και του πολιτισμού.
Ακολουθεί η επιστολή προς την ηγεσία του Υπουργείου Πολιτισμού.
Προς: – Υπουργό Πολιτισμού, κα Λίνα Μενδώνη
– Υφυπουργό Πολιτισμού, κο Ιάσονα Φωτήλα
Κοινοποίηση: Γενική Γραμματέα Σύγχρονου Πολιτισμού, κα Ελένη Δουνδουλάκη
Θέμα: Επιστολή-Παρέμβαση της Ε.Τ.Ε.Κ.Τ.-Ο.Τ. και της Π.Ο.Θ.Α. για το Μητρώο Καλλιτεχνών: Από επικοινωνιακό πυροτέχνημα εκατομμυρίων, σε υποχρεωτικό θεσμικό εργαλείο για το δημόσιο χρήμα.
Αξιότιμη Κυρία Υπουργέ,
Αξιότιμε Κύριε Υφυπουργέ,
Η Ένωση Τεχνικών Κινηματογράφου και Τηλεόρασης – Οπτικοακουστικού Τομέα (Ε.Τ.Ε.Κ.Τ.-Ο.Τ.), ως το μόνο θεσμικό σωματείο του κλάδου που διαθέτει και υπογράφει Συλλογική Σύμβαση Εργασίας (Σ.Σ.Ε.) για τους επαγγελματίες τεχνικούς της οπτικοακουστικής βιομηχανίας στη χώρα μας και ως επίσημο μέλος της Ευρωπαϊκής Ομοσπονδίας UNI MEI (UNI Europa-MEI) και της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Θεάματος Ακροάματος (Π.Ο.Θ.Α.), παρεμβαίνει με την παρούσα επιστολή για να θέσει το Υπουργείο Πολιτισμού προ των ευθυνών του σχετικά με τη διαχείριση και τον ρόλο του «Μητρώου Καλλιτεχνών και Δημιουργών».
Το ζήτημά μας δεν εκλαμβάνεται ως μια απλή εγχώρια τεχνική δυσλειτουργία, αλλά ως ένα βαθύτατα θεσμικό πρόβλημα. Με τον τρόπο που έχει σχεδιαστεί η πλατφόρμα, αποτελεί ένα άδειο, προαιρετικό επικοινωνιακό πυροτέχνημα.
Όσο η εγγραφή στο Μητρώο δεν είναι υποχρεωτική και δε συνδέεται οργανικά με την αγορά εργασίας και τις υφιστάμενες Συλλογικές Συμβάσεις, η πλατφόρμα αυτή παραμένει μια ακριβοπληρωμένη ψηφιακή βιτρίνα, χωρίς κανένα αντίκρισμα για τους εργαζόμενους τεχνικούς. Κι αυτό συμβαίνει την ίδια στιγμή που για την υλοποίηση,
την υποστήριξη και τις συνοδευτικές υπηρεσίες της εν λόγω θεσμικής μεταρρύθμισης έχουν δεσμευτεί σημαντικά κονδύλια από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, στο πλαίσιο του ενταγμένου έργου «Εργασιακές και ασφαλιστικές μεταρρυθμίσεις στον δημιουργικό και πολιτιστικό τομέα» με κωδικό ΟΠΣ ΤΑ 5158639 (ΑΔΑ: 6ΥΤ7Η-ΦΛ8), με τεράστια ποσά να κατευθύνονται ήδη σε συγκεκριμένες ψηφιακές αναθέσεις για την ανάπτυξη της πλατφόρμας.
Γεννάται, λοιπόν, το εύλογο και εξαιρετικά αιχμηρό ερώτημα: Μήπως τελικά το Υπουργείο Πολιτισμού δε σχεδιάζει πολιτική για την προστασία των εργαζομένων του κλάδου, αλλά λειτουργεί ως ενδιάμεσος για την εξυπηρέτηση συγκεκριμένων εργολάβων και εταιρειών πληροφορικής; Είναι πλέον διάχυτη η εντύπωση ότι το Μητρώο στήθηκε και χρηματοδοτείται με μοναδικό σκοπό να «απορροφηθούν» τα εκατομμύρια του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας προς όφελος των αναδόχων, αφήνοντας τη πραγματική αγορά εργασίας στο έλεος της απορρύθμισης.
Απέναντι σε αυτό το τέλμα, απορρίπτουμε εκ των προτέρων κάθε έωλο και νομικίστικο επιχείρημα περί δήθεν «περιορισμού του ανταγωνισμού» που προφασίζεται η κρατική γραφειοκρατία για να αποφύγει την υποχρεωτικότητα. Το Μητρώο αποτελεί δημόσια, κρατική υποδομή και όχι ιδιωτική επιχείρηση.
Σε ένα κλάδο όπου δεν υφίσταται θεσμοθετημένη κρατική άδεια άσκησης επαγγέλματος, το Μητρώο οφείλει να λειτουργήσει ως ο επίσημος μηχανισμός αποτύπωσης και πιστοποίησης της επαγγελματικής ιδιότητας. Οι τεχνικοί του
οπτικοακουστικού τομέα διαχειρίζονται καθημερινά βαριές, εξειδικευμένες και αντικειμενικά επικίνδυνες εγκαταστάσεις στα πλατό, όπου η εξειδίκευση συνδέεται άμεσα με την ασφάλεια στους χώρους εργασίας. Διαθέτοντας τη δική μας Σ.Σ.Ε. – η οποία σύμφωνα με τις σχετικές Ευρωπαϊκές Οδηγίες αποτελεί το απόλυτο θεσμικό ορόσημο (milestone) για τη στήριξη των εργαζομένων – δεν είμαστε επαγγελματίες δεύτερης κατηγορίας για να εξαιρούμαστε από τη κρατική προστασία, την πιστοποίηση της ειδικότητάς μας και τον έλεγχο του τρόπου με τον οποίο δαπανάται το δημόσιο χρήμα.
Η Ε.Τ.Ε.Κ.Τ.-Ο.Τ. δεν αρκείται στην καταγγελία αυτής της ιδιότυπης αιμοδοσίας εργολαβικών συμφερόντων με δημόσιο χρήμα, αλλά καταθέτει μια συγκεκριμένη, ρεαλιστική και θεσμική πρόταση για να αποκτήσει το Μητρώο πραγματική αξία και να λειτουργήσει ως ομπρέλα προστασίας του κλάδου:
Το Μητρώο πρέπει να γίνει ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΟ για κάθε παραγωγή που επιδοτείται από δημόσιους πόρους.
Απαιτούμε τη θεσμοθέτηση ενός σαφούς πλαισίου, σύμφωνα με το οποίο θα προβλέπονται: 1. Ρήτρα Δημοσίου Χρήματος: Οποιαδήποτε οπτικοακουστική παραγωγή χρηματοδοτείται, επιδοτείται ή ενισχύεται από ελληνικά ή ευρωπαϊκά κονδύλια (π.χ. Ελληνικό Κέντρο Κινηματογράφου, Οπτικοακουστικών Μέσων και Δημιουργίας
(Ε.Κ.Κ.Ο.ΜΕ.Δ.)/Creative Greece, Ε.Ρ.Τ., Ε.Σ.Π.Α.), υποχρεούται να προσλαμβάνει αποκλειστικά εξειδικευμένους επαγγελματίες τεχνικούς που είναι εγγεγραμμένοι και πιστοποιημένοι μέσα στη πλατφόρμα του Μητρώου, διασφαλίζοντας την απαρέγκλιτη τήρηση της Συλλογικής Σύμβασης Εργασίας.
2. Προστασία της Εξειδίκευσης: Το Μητρώο πρέπει να λειτουργεί ως δικλείδα ασφαλείας, ώστε το δημόσιο χρήμα να μην κατευθύνεται σε παραγωγές που χρησιμοποιούν ανασφάλιστη, ανειδίκευτη ή «μαύρη» εργασία, υποβαθμίζοντας το τελικό προϊόν, παραβιάζοντας τα ευρωπαϊκά εργασιακά κεκτημένα, εκτοπίζοντας τους πραγματικούς επαγγελματίες του χώρου και διακινδυνεύοντας την υγεία και την ασφάλεια των ανθρώπων στις παραγωγές.
3. Διαφάνεια και Λογοδοσία: Να δημοσιοποιηθεί άμεσα ο αναλυτικός απολογισμός για τη διάθεση των κονδυλίων της μεταρρύθμισης του Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (κωδικός ΟΠΣ ΤΑ 5158639) και να επανασχεδιαστεί η πλατφόρμα με βάση τις πραγματικές ανάγκες των σωματείων και όχι των εργολάβων.
Προειδοποιούμε δε προς πάσα κατεύθυνση: Επειδή οι πόροι αυτοί αποτελούν ευρωπαϊκό χρήμα του Ταμείου Ανάκαμψης και καθώς η Ένωσή μας κινείται πλέον δυναμικά εντός των επίσημων ευρωπαϊκών δικτύων εκπροσώπησης της UNI Europa-MEI, η Ε.Τ.Ε.Κ.Τ.-Ο.Τ. επιφυλάσσεται παντός νομίμου δικαιώματός της να ενημερώσει τους ευρωπαϊκούς εταίρους της και να προσφύγει στην Ευρωπαϊκή Εισαγγελία (EPPO), καθώς και στα αρμόδια ευρωπαϊκά ελεγκτικά όργανα. Στόχος μας είναι να διερευνηθεί πλήρως η νομιμότητα της σκοπιμότητας, της διαχείρισης και της αποτελεσματικότητας των εν λόγω δαπανών, οι οποίες
προορίζονται για τη στήριξη των εργαζομένων μέσω των ευρωπαϊκών οροσήμων και όχι για την επιδότηση ψηφιακών «φαντασμάτων».
Δεν χρειαζόμαστε άλλα ψηφιακά «κοσμήματα» για να πλουτίζουν οι ημέτεροι εργολάβοι. Αν θέλετε το Μητρώο να μην είναι άλλη μια σπατάλη δημοσίου χρήματος, μετατρέψτε το σε ένα υποχρεωτικό εργαλείο εργασιακής δικαιοσύνης, εφαρμογής των Σ.Σ.Ε. και θωράκισης του επαγγέλματός μας.
Αναμένουμε την άμεση ανταπόκρισή σας για τον ορισμό συνάντησης με το Διοικητικό Συμβούλιο της Ένωσής μας.
Με εκτίμηση,
Το Διοικητικό Συμβούλιο της Ε.Τ.Ε.Κ.Τ.-Ο.Τ. και
Το Διοικητικό Συμβούλιο της Π.Ο.Θ.Α.
