Κατασκοπευτικό λογισμικό, πολεμικοί διάδρομοι και μια επικίνδυνη συμμαχία
Πηγή: The Cradle
Από το spyware Predator μέχρι τις συμφωνίες όπλων και τους στρατιωτικούς διαδρόμους, η Αθήνα έχει συνδέσει το μέλλον της με το Τελ Αβίβ ακριβώς τη στιγμή που η αμερικανο-ισραηλινή τάξη χάνει έδαφος στη Δυτική Ασία.
Μέρος 2
Ο Έλληνας υπουργός Άμυνας, ο οποίος υπέγραψε τη συμφωνία εν μέσω αντιπαραθέσεων, επισήμανε ότι «εάν ένας ιρανικός πύραυλος χτυπούσε το Αιγαίο, αυτό θα μπορούσε να σημαίνει το τέλος για όλες τις χώρες της περιοχής». Η Ελλάδα προχώρησε το 2019 και ξανά το 2021 σε μια διευρυμένη συμφωνία στάθμευσης αμερικανικών δυνάμεων, εδραιώνοντας περαιτέρω τη σύνδεσή της με τον Ατλαντισμό.
Οι υποστηρικτές της συμμαχίας στην Αθήνα πιστεύουν ότι το Τελ Αβίβ θα σταθεί στο πλευρό της Ελλάδας σε περίπτωση ενδεχόμενης αντιπαράθεσης με την Τουρκία.
«Στην Ελλάδα έχει διαμορφωθεί αυτή η ευσεβής επιθυμία ότι το Ισραήλ θα μπορούσε να εμπλακεί στο πλευρό της Ελλάδας σε περίπτωση αντιπαράθεσης με την Τουρκία», λέει ο συνταξιούχος υποστράτηγος Κωνσταντίνος Λουκόπουλος. «Αυτό δεν ισχύει και αποτελεί απλώς έκφραση της επιθυμίας να πολεμήσει κάποιος άλλος τις μάχες μας.»
Ένα σημείο όπου τα ελληνικά και τα ισραηλινά συμφέροντα συγκλίνουν είναι η Βόρεια Κύπρος, η οποία βρίσκεται υπό κατοχή της Τουρκίας εδώ και σχεδόν 50 χρόνια. Η εξάλειψη της τουρκικής επιρροής από το νησί θα περιόριζε την επιρροή της Άγκυρας στην Ανατολική Μεσόγειο και θα απέκρουε τις τουρκικές πυραυλικές και αεροπορικές δυνάμεις που είναι σταθμευμένες εκεί.
Η ελληνική αγορά έχει επίσης καταστεί επικερδής για τις ισραηλινές εταιρείες άμυνας. Η εξαγορά της ελληνικής εταιρείας Intracom Defense (IDE) από την Israel Aerospace Industries το 2023 της έδωσε πρόσβαση σε αμυντικά κονδύλια της ΕΕ που προορίζονται για ευρωπαϊκές εταιρείες. Η Elbit κατασκεύασε ένα διεθνές κέντρο εκπαίδευσης πιλότων στην Καλαμάτα το 2023, ενώ ο ισραηλινός όμιλος SK Group ανέλαβε τον έλεγχο της Ελληνικής Βιομηχανίας Οχημάτων το 2025.
Η Αθήνα διαπραγματεύεται τώρα μια περαιτέρω συμφωνία ύψους 3 δισεκατομμυρίων ευρώ (περίπου 3,6 δισεκατομμύρια δολάρια) για ένα ισραηλινό σύστημα πολυεπίπεδης αεροπορικής άμυνας γνωστό ως «Ασπιδα του Αχιλλέα».
Η Σανά Μάρσαλ, αναπληρώτρια διευθύντρια του Κέντρου Μέσης Ανατολής του Πανεπιστημίου Τζορτζ Ουάσινγκτον, εξηγεί στο The Cradle:
«Τελευταία παρατηρείται μια έντονη προσπάθεια από το Ισραήλ να αναπτύξει τη βιομηχανική του βάση εκτός συνόρων, ώστε να μην χρειάζεται να ανησυχεί για ένα ενδεχόμενο διεθνές εμπάργκο όπλων. Έχουν παρατηρήσει πώς οι Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα αγοράζουν μαζικά ξένες βιομηχανίες όπλων και τις εγκαθιστούν σε ελεύθερες ζώνες αφιερωμένες στη στρατιωτική βιομηχανική παραγωγή, και τώρα ακολουθούν το παράδειγμά τους.»
Οι ναυτιλιακοί ολιγάρχες πίσω από τη συμμαχία
Ο ελληνικός εμπορικός στόλος – ένας από τους μεγαλύτερους στον κόσμο – διευκολύνει τις παραδόσεις. Δύο Έλληνες εφοπλιστές χρησιμοποιούν τους στόλους τους για τη μεταφορά ενεργειακών και στρατιωτικών φορτίων σε ισραηλινά λιμάνια, σύμφωνα με έκθεση της οργάνωσης No Harbour For Genocide (NHG), όπως και η εθνική αεροπορική εταιρεία Aegean Airlines, συχνά χωρίς να έχουν εξασφαλίσει άδειες εξαγωγής.
«Τα ελληνικά λιμάνια και αεροδρόμια χρησιμοποιούνται για τον ανεφοδιασμό και τη μεταφορά υλικού και καυσίμων», λέει ο Δημήτρης Πλειώνης, μέλος του ελληνικού παραρτήματος του κινήματος Boycott, Divest, Sanction (BDS).
«Η αμυντική βιομηχανία της Ελλάδας συνεργάζεται με ισραηλινές εταιρείες που δοκιμάζουν την τεχνολογία τους πάνω σε παλαιστινιακά σώματα· υπό αμερικανική καθοδήγηση, η Ελλάδα έχει συνδέσει την πολιτική της από το 2010 με εγκλήματα πολέμου και ένα κράτος απαρτχάιντ, και έχει ονομάσει αυτή την εθελοντική σχέση «στρατηγική συμμαχία».»
Παρά το γεγονός ότι ιστορικά κατάγονται από ένα σύμπλεγμα νησιών του Αιγαίου ως τοπικοί έμποροι και έγιναν κυρίαρχοι μεταφορείς στη Μεσόγειο κατά την οθωμανική εποχή, οι Έλληνες εφοπλιστές προτιμούν να πλέουν υπό σημαίες ευκαιρίας, να διευθύνουν τις επιχειρήσεις τους από το Λονδίνο, το Αμβούργο, τη Νέα Υόρκη ή τη Σιγκαπούρη και να διαχωρίζουν τις προτεραιότητές τους από αυτές του ελληνικού κράτους.
Ο εξέχων Έλληνας εφοπλιστής Πάνος Λασκαρίδης έγινε πρωτοσέλιδο το 2021 όταν δήλωσε ότι «η ελληνική κυβέρνηση κάνει ό,τι της λέει η Ένωση Εφοπλιστών».
«Ζήτησαν και απέκτησαν το δικό τους υπουργείο, το οποίο είναι κυριολεκτικά δικό τους και όχι της ελληνικής κυβέρνησης», ενημερώνει ένας πρώην υψηλόβαθμος Έλληνας αξιωματούχος στο The Cradle. «Έχουν το λιμάνι του Πειραιά και συνταγματικά κατοχυρωμένη φορολογική ασυλία από το 1952… Και κάποτε έλεγχαν τον Ελληνικό Νηογνώμονα, ο οποίος τους βοηθούσε κρίνοντας τα πλοία τους ως αξιόπλοα».
Οι πλοιοκτήτες είναι οι οδηγοί ταξί του διεθνούς εμπορίου», λέει ο Πλατίας. «Δεν δέχονται εντολές από καμία κυβέρνηση και συνεργάζονται με την Κίνα, τη Ρωσία ή τις ΗΠΑ: βασικά, όποιος προσφέρει το υψηλότερο αντίτιμο, θα πάρει τη μεταφορά του.»
Αντίδραση λόγω μιας αποτυχημένης πολιτικής
Η Ελλάδα διατηρούσε παραδοσιακά στενούς δεσμούς με τον αραβικό κόσμο, και η στροφή της προς το Ισραήλ δεν ήταν ποτέ ιδιαίτερα δημοφιλής στο εσωτερικό της χώρας.
Η Αθήνα έχει γίνει μάρτυρας μεγάλων διαδηλώσεων υπέρ των Παλαιστινίων από την επιχείρηση «Al-Aqsa Flood». Ταυτόχρονα, ο αυξανόμενος ανταγωνισμός μεταξύ της κινεζικής πρωτοβουλίας «Belt and Road Initiative» (BRI) και του διαδρόμου IMEC που υποστηρίζεται από τις ΗΠΑ έχει μετατρέψει την ανατολική Μεσόγειο σε πεδίο μάχης για το εμπόριο, την ενέργεια και την εφοδιαστική.
Η συμμαχία Ελλάδας-Ισραήλ λειτουργεί πλέον ως ένας ακόμη μηχανισμός για την υπεράσπιση της αμερικανικής επιρροής στην περιοχή.
«Μέσα από αυτούς τους πολέμους, οι Αμερικανοί έχουν μετακινήσει το ενεργειακό κέντρο βάρους του πλανήτη από την Ευρασία στις δύο ακτές του Ατλαντικού», υποστηρίζει ο Πλατίας.
«Είτε μέσω της Ουκρανίας που εξουδετέρωσε το 40% της ρωσικής πετρελαϊκής βιομηχανίας, είτε μέσω των αμοιβαίων πληγμάτων που δέχτηκαν και οι δύο πλευρές του Περσικού Κόλπου, το ευρασιατικό ενεργειακό σύστημα έχει πληγεί σοβαρά, και αυτό λειτουργεί προς όφελος της αμερικανικής ενεργειακής κυριαρχίας.»
Η εποχή των Συμφωνιών του Αβραάμ επιτάχυνε την ευθυγράμμιση της Ελλάδας με τη Σαουδική Αραβία και τα ΗΑΕ.
Όταν ο πρίγκιπας της Σαουδικής Αραβίας Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν (MbS) επισκέφθηκε την Αθήνα τον Ιούλιο του 2022, η Ελλάδα έγινε το πρώτο δυτικό κράτος που αποκατέστησε ανοιχτά τον πρίγκιπα μετά τη δολοφονία του Σαουδάραβα δημοσιογράφου Τζαμάλ Κασόγκι. Η επίσκεψη απέφερε συμφωνίες ύψους περίπου 4 δισ. ευρώ (περίπου 4,7 δισ. δολάρια) που καλύπτουν στρατιωτική συνεργασία, καλώδια δεδομένων και διασυνδέσεις ηλεκτρικής ενέργειας.
Λίγους μήνες νωρίτερα, σαουδαραβικά κεφάλαια εισέβαλαν στον ελληνικό κλάδο των μέσων ενημέρωσης. Ο Όμιλος MBC απέκτησε μερίδιο 30% στην Antenna, ένα από τα μεγαλύτερα τηλεοπτικά δίκτυα της Ελλάδας.
Όταν ξεκίνησε τη λειτουργία του το 1989, ο Antenna ήταν ο πρώτος ιδιωτικός τηλεοπτικός σταθμός στην Ελλάδα. Ιδρυμένο από έναν εφοπλιστή, έθεσε το πρότυπο για να ακολουθήσουν εφοπλιστικές οικογένειες όπως οι Αλαφούζος, Μαρινάκης και Βαρδινογιάννης, οι οποίες κατέχουν μεγάλους ελληνικούς ομίλους μέσων ενημέρωσης και τους χρησιμοποιούν για να ασκούν επιλεκτική πίεση στις διαδοχικές κυβερνήσεις.
Ο Antenna σύντομα αναδείχθηκε ως ο πιο φιλοαμερικανικός τηλεοπτικός σταθμός στο ελληνικό τοπίο των μέσων ενημέρωσης. Εν μέσω συζητήσεων για την επιλογή ενός ελληνικού λιμανιού ως προορισμού για τον εμπορικό διάδρομο IMEC που υποστηρίζεται από τις ΗΠΑ, υπέγραψε συμφωνία με το think tank Atlantic Council για τη διοργάνωση ετήσιας διάσκεψης που θα φέρνει στην Αθήνα Άραβες και Ευρωπαίους πολιτικούς, επενδυτές και υπεύθυνους χάραξης πολιτικής.
Ο πρώην πρωθυπουργός της Βρετανίας Τόνι Μπλερ προσλήφθηκε ως σύμβουλος, ενώ η ιταλική GEDI Gruppo Editoriale αγόρασε τον σταθμό, μια κίνηση που προκάλεσε αντιδράσεις. Η κίνηση αυτή προκάλεσε ανησυχίες στην Ιταλία σχετικά με την συντακτική ανεξαρτησία, τις οποίες η εταιρεία προσπάθησε να αντιμετωπίσει δηλώνοντας τη δέσμευσή της στην ελευθερία του λόγου. Περίπου την ίδια περίοδο, η Antenna προσέλαβε την Ελίζαμπεθ Πίπκο – ένα μοντέλο ορθόδοξου εβραϊκού δόγματος και διαδικτυακή προσωπικότητα που υποστηρίζει τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, καθώς και πρώην εκπρόσωπο του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος – για να παρέχει φιλοϊσραηλινά σχόλια με θέμα το MAGA σχετικά με τα παγκόσμια γεγονότα στην απογευματινή εκπομπή ειδήσεων του καναλιού.
Οι ΗΠΑ εξετάζουν τρόπους να ανταμείψουν την Ελλάδα για τη διευκόλυνση του πολέμου τους κατά του Ιράν, ενδεχομένως μεταφέροντας περισσότερα αμερικανικά στρατεύματα εκεί από ευρωπαϊκές χώρες που δεν επέτρεψαν στην Ουάσιγκτον να διεξάγει επιθετικές επιχειρήσεις από το έδαφός τους.
Ωστόσο, η Αθήνα φαίνεται επίσης να αισθάνεται την πίεση που ασκεί η υποστήριξη ενός μη δημοφιλούς πολέμου, με τον Έλληνα πρωθυπουργό Μητσοτάκη να σημειώνει την περασμένη εβδομάδα ότι ο πόλεμος του Ισραήλ στο Λίβανο είναι «εντελώς αντιπαραγωγικός» και ότι «οι φίλοι πρέπει να λένε την αλήθεια στους φίλους τους».
«Έχουμε φτάσει πλέον σε ένα στάδιο όπου η Ελλάδα κινδυνεύει να υποστεί πολύ σοβαρές επιπτώσεις από τη στάση που επέλεξε να ακολουθήσει στον πόλεμο κατά του Ιράν», υποστηρίζει ο Πέτρος Παπακωνσταντίνου, δημοσιογράφος και συγγραφέας 10 βιβλίων για την τεχνολογία και τη γεωπολιτική.
«Πρώτον, επειδή η παγκόσμια οικονομία δεν πάει καλά και η Ελλάδα είναι ευάλωτη λόγω του αστρονομικού χρέους της· δεύτερον, επειδή η ελληνική ναυτιλία εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τα στενά του Ορμούζ· και τρίτον, επειδή αν το Ισραήλ καταφέρει να καταστρέψει το Ιράν, η Ελλάδα θα είναι η πρώτη ευρωπαϊκή χώρα που θα δεχτεί ένα τεράστιο κύμα προσφύγων και ίσως και τρομοκρατικές επιθέσεις.»
Με το κύρος των ΗΠΑ και του Ισραήλ να έχει πληγεί κατά τη διάρκεια της εκστρατείας εναντίον του Ιράν, η Αθήνα ενδέχεται να βρεθεί πολιτικά εκτεθειμένη. Όχι μόνο προσελκύοντας την αυξημένη οργή περιφερειακών δυνάμεων όπως η Τουρκία, το Ιράν και η Ρωσία, αλλά και όσον αφορά τη διπλωματική υποβάθμιση της θέσης της στην αναδυόμενη νέα τάξη πραγμάτων.
Ένας διεθνής διαπραγματευτής, ο οποίος μίλησε στο The Cradle υπό τον όρο της ανωνυμίας λόγω των εν εξελίξει έργων στην Ελλάδα, παρατηρεί:
«Η εμπιστοσύνη στους Αμερικάνους έχει καταρρεύσει εντελώς μετά από αυτόν τον καταστροφικό πόλεμο. Αν η Τουρκία πρόκειται να τους πάρει στα σοβαρά, οι Έλληνες θα πρέπει να διαμορφώσουν μια πιο εξελιγμένη εξωτερική πολιτική και να προσφέρουν κάτι, πιθανώς στη Συρία ή στο Λίβανο, όπου εξακολουθούν να έχουν κάποια επιρροή.»
Το ιδιωτικό τζετ της Intellexa δεν πετά πλέον από την Αθήνα, αλλά ίσως έχει ήδη συμβάλει στο να δεσμεύσει την Ελλάδα σε μια συμμαχία που γίνεται όλο και πιο δύσκολο να υπερασπιστεί, πιο ακριβό να διατηρήσει και πιο επικίνδυνο να αποχωρήσει.
«Η Intellexa και άλλες εταιρείες που πωλούν λογισμικό παρακολούθησης που έχει αναπτυχθεί από το Ισραήλ ελέγχονται από το ισραηλινό κράτος και συνεργάζονται μόνο με κρατικούς φορείς», λέει ο Λουκόπουλος. «Αν οι πληροφορίες προήλθαν μέσω του Predator, αυτό αποτελεί έγκλημα· αν δεν παρέμειναν στην Ελλάδα και ενδέχεται να χρησιμοποιηθούν ως υλικό εκβιασμού, τότε αυτό αποτελεί διπλό έγκλημα».
