Εξηγούμαι επί του τίτλου: Για ποιο καλώδιο μιλάμε; Φυσικά για την ηλεκτρική διασύνδεση Κύπρου – Ελλάδας (μέσω Κρήτης), το διαβόητο GSI που εδώ και σχεδόν πέντε χρόνια έχει περάσει από τα σαράντα κύματα, αλλά εν παντελεί αγνοία της πλειονότητας της κοινής γνώμης και των ΜΜΕ, τα οποία δεν θεωρούσαν το θέμα πιασάρικο. Το Νο 14- που μπορεί και να είναι 114, δεν θυμάμαι πια- αφορά το γεγονός ότι είναι η πολλοστή φορά που το έργο των 1,3 δισ. ευρώ και των 900 χιλιομέτρων (για την διασύνδεση από την Κοφίνου Λάρνακας μέχρι την Κορακιά Ηρακλείου) πέφτει σε… τρικυμία. «Τρικυμία εν καλωδίω» ήταν ο τίτλος του πρωτοσέλιδου της ΕφΣυν για το ρεπορτάζ που μαζί με τη Maria Psara είχαμε συνυπογράψει τον Οκτώβριο του 2025 (βλέπε φωτό, https://www.efsyn.gr/diabaste…/483741_trikymia-en-kalodio/)
Από τα τέλη του 2023 άρχισα, από δημοσιογραφική διαστροφή υποθέτω, να ασχολούμαι κάπως για την ΕφΣυν με αυτό το μη δημοφιλές θέμα, που μόνο στα οικονομικά και ενεργειακά σάιτ είχε κάποια τύχη, με σχεδόν μονοπωλιακή πηγή πληροφόρησης τότε τον ΑΔΜΗΕ, και σύνηθες θύμα αυτής της πληροφόρησης τη «δύστροπη μικραδελφή Κύπρο», η οποία ήθελε τάχα να διασυνδεθεί χωρίς να πληρώσει τίποτα, ενώ η γενναιόδωρη «μεγάλη αδελφή Ελλάδα» -πάντα τάχα μου- ήταν άδικο να επωμιστεί όλο το κόστος το οποίο, σε τελική ανάλυση, θα το φορτώνονταν οι καταναλωτές.Επρεπε να γίνει το επεισόδιο ανατολικά της Κάσου, τον Ιούλιο του 2024, όταν οι τουρκικοί λεονταρισμοί εναντίον των «παράνομων ερευνών» χωρίς την άδεια της Τουρκίας, οδήγησαν το τότε ιταλικό ερευνητικό σκάφος σε απόσυρση- φυσικά με υπόδειξη της ελληνικής κυβέρνησης-, ώστε να φωτιστεί κάπως το γεγονός ότι οι ενστάσεις της κυπριακής κυβέρνησης για την οικονομική βιωσιμότητα του έργου δεν ήταν για τα 25 εκατομμύρια που υποτίθεται πως χώριζαν Ελλάδα – Κύπρο, αλλά για το σύνολο του κόστους του, πίσω από το οποίο υπήρχε το γεωπολιτικό ρίσκο, ήτοι η αντίδραση της Αγκυρας. Ποιος θα πλήρωνε το 1 και πλέον δις. ευρώ σε περίπτωση μιας θερμής, ολόθερμης αντίδρασης της Τουρκίας στο Αιγαίο που θα έπαιρνε σβάρνα και το καλώδιο και πολλά άλλα;Η κυβέρνηση Μητσοτάκη έκανε για δυο και πλέον χρόνια σε αυτό το ουσιώδες θέμα την πάπια, το ίδιο και η Κομισιόν, που είναι χρηματοδότης του έργου κατά το ήμισυ (650 εκατ. ευρώ). Ετσι, η η όλη τρικυμία εν καλωδίω υποβαθμιζόταν συστηματικά- χάρη στην προπαγανδιστική υπεροπλία της Αθήνας- σε ένα δήθεν μπακαλίστικο γινάτι της Λευκωσίας που δεν ήθελε να πλερώσει ριάλια, μονόλιρα και πεντόλιρα, στον πεζεβέγκη του έργου, τον ΑΔΜΗΕ. Συν τοις άλλοις, τα σενάρια που με προθυμία «χορηγούσε» η κυβέρνηση Μητσοτάκη και τα υπουργεία Εξωτερικών και Αμυνας, εμφάνιζαν την κυπριακή κυβέρνηση δέσμια του ενεργειακού «καρτέλ» της Κύπρου, των ΑΠΕδων που παρήγαν πράσινο ρεύμα και των γκαζάδων που έφερναν πετρέλαιο και αέριο για τις ακριβές μονάδες ηλεκτροπαραγωγής του νησιού. Οχι ότι δεν υπήρχε κάποια βάση και σε αυτό- άλλωστε η ιδέα της μεγάλης ηλεκτρικής υποθαλάσσιας διασύνδεσης (Great Sea Interconnection- GSI) είναι προϊόν ενός ιδιωτικού σκανδάλου που ξεκινούσε από το Τελ Αβίβ, περνούσε από Λευκωσία και Αθήνα και κατέληγε στις Βρυξέλλες μεταλλασσόμενο σε δημόσιο σκάνδαλο- αλλά καθώς το καλώδιο ήταν ακόμη στο πλέξιμο από τη γαλλική Nexans και η πόντισή του στις έρευνες, ο δρόμος μέχρι την πραγματική ηλεκτρική διασύνδεση ήταν μακρύς για να ανησυχούν για τη μελλοντική χασούρα πετρελαιάδες, φωτοβολταϊκοί και ανεμογδάρτες της Κύπρου.Στην τελική, το θέμα «καλώδιο», πριν ανακαλύψουν την γεωπολιτική του διάσταση οι «τουρκοφάγοι» και οι «εθνοκάπηλοι» που ανησυχούν σήμερα για το περιεχόμενο της γαλλικής «ρηματικής διακοίνωσης» ή για το αν το τουρκικό «ΟΚ» στην έρευνα για την πόντισή του είναι προϊόν «άδειας», «απλής ενημέρωσης», «ενδοτισμού» ή «περιφανούς ελληνικής νίκης», ήταν εξ αρχής και εξ ορισμού θέμα διπλωματικό, στρατιωτικό, ευρωπαϊκό, διεθνές. Οχι μόνο γιατί από το 2020 σέρνεται το παράνομο τουρκολιβυκό μνημόνιο που δια μαγείας ενώνει Τουρκία και Λιβύη νοτιανατολικά της Κρήτης και δυτικά της Κύπρου, το οποίο επικύρωσε θριαμβευτικά ο «φίλος» (το 2020) του Δενδια, πολέμαρχος Χαφτάρ. Αλλά κυρίως γιατί η ηλεκτρική διασύνδεση σε όλο το μήκος της έχει έναν τρίτο εταίρο: το κράτος -τρομοκράτη Ισραήλ, στον οποίο οι ευρωπαίοι συμπεριφέρονται ως 28ο μέλος της Ενωσης. Και το οποίο πρέπει ντε και καλά να διασυνδεθεί ηλεκτρικά με τη Γηραιά Ηπειρο (σ.σ. Μπα; Από πού κι ως πού; Και γιατί αυτό, παρακαλώ; Γιατί δεν διασυνδέεται με τους γειτόνους του, τον Λίβανο, τη Συρία, την Ιορδανία, την Αίγυπτο; Γιατί όχι με την εγγύτερη Σαουδική Αραβία ή την επίσης εγγύτερη Τουρκία; Λέμε τώρα…)Από τη στιγμή που Αθήνα, Λευκωσία και Βρυξέλλες κηρύσσουν στρατηγικό εταίρο τους το γενοκτονικό Ισραήλ και στο κατά τα λοιπά ήσσονος έντασης θέμα της ηλεκτρικής διασύνδεσης, δίνουν στον Ερντογάν ένα λόγο παραπάνω να παρεμβαίνει εν ονόματι του «διεθνούς δικαίου» που η ίδια η Τουρκία παραβιάζει, αλλά σε βαθμό που ωχριά μπροστά στα εγκλήματα του κράτους τρομοκράτη. Κι αυτό γιατί, ανεξάρτητα από το τι λέγεται για λόγους εσωτερικής πατριωτικής κατανάλωσης στην Ελλάδα, στην Τουρκία, στην Κύπρο (ίσως και στην αυτοκρατορική Γαλλία του παραπαίοντα Μακρόν), το Ισραήλ είναι στον σκληρό πυρήνα της διεθνούς γεωπολιτικής και ενεργειακής αναταραχής που ταλαιπωρεί χώρες και κοινωνίες εδώ και χρόνια. Και σε αυτό το ζήτημα, έστω και ρητορικά, ο «σουλτάνος» έχει σταθεί στην – κατά το κλισέ – «σωστή πλευρά της ιστορίας». Αντιθέτως, η Λευκωσία, αν και κατ’ εξοχήν παθούσα της τουρκικής εισβολής και κατοχής, έχει σταθεί στη λάθος πλευρά στα όρια της αυτοχειρίας.Η «ΤΡΙΚΥΜΙΑ ΕΝ ΚΑΛΩΔΙΩ» λοιπόν είναι ένα πολυπαραγοντικό, διπλωματικό, στρατιωτικό και οικονομικό θρίλερ που δεν έχει αυτονόητα, όπως ισχυρίζεται η εγχώρια δημόσια φλυαρία. Τεχνικά, για παράδειγμα, η ηλεκτρική διασύνδεση θα ήταν ένα απλούστατο ζήτημα αν δεν υπήρχαν οι ελληνοτουρκικές διαφορές, η τουρκική κατοχή στην Κύπρο, η γενοκτονία των Παλαιστινίων από το Ισραήλ, η αμερικανική ιμπεριαλιστική επίθεση στο Ιράν, η δεκάχρονη σαουδαραβική επίθεση στην Υεμένη, η ευρωπαϊκή αφωνία ή τυχοδιωκτική ακροβασία σε όλα αυτά. Χωρίς όλα αυτά και αρκετά άλλα, η ηλεκτρική διασύνδεση της Κύπρου θα γινόταν μια χαρά μέσω Τουρκίας, σε μήκος μόλις 80 χιλιομέτρων που τις χωρίζουν στο εγγύτερο σημείο τους. Και θα κόστιζε προφανώς μόλις το 1/10 του GSI. Θα πει κανείς: μα τότε το νησί- η Κύπρος- θα ήταν για πάντα ενεργειακά εξαρτημένη από την Τουρκία, η στρατιωτική κατοχή της θα επεκτεινόταν σε ενεργειακή. Μα, μήπως και τώρα, αν τελειώσει κάποτε το υποθαλάσσιο καλώδιο, δεν θα είναι στη διακριτική ευχέρεια της Αγκυρας ανά πάσα στιγμή να αποκόψει τη διασύνδεση αν θεωρήσει ότι θίγονται συμφέροντά της;Και, για να βλογήσω λίγο και τ’ άσπρα γένια μου (σ.σ. δεν έχω, τα ξυρίζω), επιτρέψτε μου να θυμισω μερικούς σταθμούς της «τρικυμίας εν καλωδίω» μέσα από μερικά ρεπορτάζ στην ΕφΣυν προ απόλυσης, όπου είχα τηνν τιμή να θητεύσω και ως ειδικός «καλωδιολόγος». Τα λινκς αφηγούνται κάπως την ιστορία, για όσους έχουν όρεξη να τη μάθουν λίγο καλύτερα: