Δια στόματος κυβερνητικού εκπροσώπου Παύλου Μαρινάκη, κι όχι δια στόματος πρωθυπουργού μια εβδομάδα πριν από το βήμα της Διεθνούς Έκθεσης, έγιναν οι ουσιαστικές προεκλογικές εξαγγελίες. Οι υποσχέσεις της ΔΕΘ ήταν κατά κοινή ομολογία ξέπνοες με χρονικό ορίζοντα δύο, τριών και περισσότερων ετών. Αντίθετα, η δήλωση του Μαρινάκη, ότι αν εκλεγεί ξανά η ΝΔ θα ζητήσει το περιορισμό του επιδόματος ανεργίας στους δύο μήνες, θα έχει πραγματικό αντίκτυπο άμεσα σε εκατοντάδες χιλιάδες ανθρώπους και έμμεσα σε εκατομμύρια, καταβαραθρώνοντας το βιοτικό τους επίπεδο.
Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος, επιχείρησε να δικαιολογήσει την πρότασή του δηλώνοντας ότι «όποιος θέλει να βρει δουλειά βρίσκει» κι ότι η «ανεργία στην Ελλάδα είναι χαμηλότερη από πολλές άλλες χώρες». Πρόκειται για εντελώς ατεκμηρίωτες και αυθαίρετες διατυπώσεις, που επιχειρούν να αντιστρέψουν μια ωμή πραγματικότητα: ότι η Ελλάδα έχει ένα από τα πιο φειδωλά κράτη πρόνοιας, που κινούνται στα όρια της τιμωρίας των φτωχών. Ας κρατήσουμε ορισμένα δεδομένα που αποδεικνύουν ότι αν κάτι χρειάζεται το σύστημα των παροχών της Ελλάδας είναι επέκταση κι επιπλέον χρηματοδότηση κι όχι περαιτέρω περικοπές.
Η ανεργία πράγματι μειώνεται στην Ελλάδα, έχοντας φτάσει, με βάση την Έρευνα Εργατικού Δυναμικού της ΕΛΣΑΤ, στο 7,9% το δεύτερο τρίμηνο του 2026 (από 8,6% το αντίστοιχο τρίμηνο του 2025, 9,8% το αντίστοιχο τρίμηνο του 2024 κοκ), αλλά η μείωση πλέον «βρίσκει» σε ένα όριο που είναι το «φυσικό» ποσοστό ανεργίας της Ελλάδας. Κοινώς, περαιτέρω πτώση της ανεργίας ας μην περιμένουμε από δω και πέρα, ακόμη κι αν συνεχιστούν τα επίπεδα μεγέθυνσης της ελληνικής οικονομίας των τελευταίων χρόνων (2,1% κάθε χρόνο από το 2023 ως το 2025) – κάτι που δεν πρόκειται να γίνει. Τα αμέσως επόμενα χρόνια η αύξηση του ΑΕΠ θα περιοριστεί (λόγω εξάντλησης του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, ανόδου των επιτοκίων του ευρώ και ευρωπαϊκής ύφεσης) και η πτώση της ανεργίας θα επιβραδυνθεί ή θα ανακοπεί και θα αρχίσει να αυξάνεται. Ενδεικτικά, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προβλέπει για φέτος ετήσιο ρυθμό μεγέθυνσης 1,8% και 1,6% για το 2027. Εξ ίσου υποδεέστερους ρυθμούς μεγέθυνσης προβλέπουν ΔΝΤ και ΟΟΣΑ, με την παραδοχή μάλιστα ότι το σαουδαραβικό πετρέλαιο ρέει άφθονο…
Όποιος ωστόσο διαβάζει και κάτι παραπάνω από τους τίτλους μπορεί να διαπιστώσει ότι η ομολογουμένως ευχάριστη πτώση της ανεργίας συνοδεύεται από πολλές ακόμη πικρές αλήθειες. Για παράδειγμα: ναι μεν η ανεργία το δεύτερο τρίμηνο του 2026 έπεσε στο 7,9% ωστόσο η ανεργία σε όσους έχουν απολυτήριο μέσης εκπαίδευσης ήταν 8,1%, στους απόφοιτους Γυμνασίου 11,5%, στους απόφοιτους Δημοτικού 10,4%, ενώ σε όσους έχουν βγάλει μερικές τάξεις του δημοτικού ή δεν πήγαν καθόλου σχολείο έφτασε το 20,7%! Με άλλα λόγια υπάρχει ένα κομμάτι της εργατικής τάξης, κυρίως η ανειδίκευτη εργασία και σίγουρα αυτή που στερείται μορφωτικών προσόντων που στενάζει λόγω ανεργίας, σε ποσοστό τριπλάσιο του εθνικού μέσου όρου. Θα κόψει και σε αυτούς το επίδομα η ΝΔ;
Θερίζει η μακροχρόνια ανεργία
Έτερο παράδειγμα που δείχνει ότι η πτώση της ανεργίας είναι η μισή αλήθεια για τη κατάσταση απασχόλησης της ελληνικής μισθωτής εργασίας σχετίζεται με την δομή της βάσει του χρόνου παραμονής στον εφεδρικό στρατό. Από τους 380.000 ανέργους το δεύτερο τρίμηνο του 2026, μόνο 40.000 άτομα δήλωναν άνεργοι έως και δύο μήνες. 51.500 είναι οι άνεργοι από 3 ως 5 μήνες, 77.700 από 6 ως 11 μήνες και 201.400 για πάνω από 12 μήνες. Το ποσοστό των μακροχρόνια ανέργων ανέρχεται σε 53,1% του συνόλου! Αναγνωρίζοντας ως άνεργους ο Π. Μαρινάκης μόνο όσους παραμένουν χωρίς δουλειά ως 2 μήνες θα ρίξει στον κοινωνικό Καιάδα το 90% (αν το επίδομα ανεργίας καταβάλλεται αναλογικά με την διάρκεια της ανεργίας) που βρίσκεται μάλιστα στην χειρότερη δυνατή εισοδηματική, οικονομική και κοινωνική θέση! Θα κόψει και σε αυτούς το επίδομα η ΝΔ;
Ένα ακόμη παράδειγμα που δείχνει ότι η ανεργία στην Ελλάδα πονάει περισσότερο απ’ όσο δείχνει η κατ’ έτος πτώση της σχετίζεται με την χωρική της διάσταση. Η ανεργία ήταν μεν 7,9% σε εθνικό επίπεδο, αλλά στην Ήπειρο ήταν 10,6%, στην Δυτική Ελλάδα 12,4%, στην Δυτική Μακεδονία 12,7% και στα Ιόνια Νησιά 13,4%. Δηλαδή σε περιοχές που η αποβιομηχάνιση, η απολιγνιτοποίηση και η εγκατάλειψη της υπαίθρου ελέω Κοινής Αγροτικής Πολιτικής γνώρισαν δόξες η ανεργία είναι σχεδόν διπλάσια της μέσης εθνικής. Εξ ίσου μεγάλα ποσοστά γνωρίζει και στις λαϊκές – εργατικές γειτονιές των μεγάλων αστικών κέντρων. Θα κόψει και σε αυτούς το επίδομα η ΝΔ;
Η ανεργία στην Ελλάδα είναι μεγαλύτερη του μέσου ευρωπαϊκού όρου. Τον Ιανουάριο του 2026, σύμφωνα με την Eurostat, όταν η εποχιακά προσαρμοσμένη ανεργία στην ΕΕ ήταν 5,8% και στην Ευρωζώνη των 21 έφτανε το 6,1%, στην Ελλάδα ήταν 7,7%. Η Ελλάδα έχει χαμηλότερη ανεργία μόνο από την Ισπανία (9,8%), τη Σουηδία (8,7%) και την Φινλανδία (10,2%). Αυτές είναι οι «πολλές ισχυρές χώρες» στις οποίες αναφέρθηκε ο κυβερνητικός εκπρόσωπος όταν σε ρόλο λαγού έριξε την ιδέα της επιδείνωσης των όρων παροχής του επιδόματος ανεργίας;
Ουραγός στην ΕΕ η Ελλάδα
Τα επιδόματα ανεργίας που καταβάλλει η Ελλάδα αντιπροσωπεύουν ένα από τα χαμηλότερα ποσοστά επί του ΑΕΠ στην ΕΕ. Το 2023, τελευταίο έτος για το οποίο υπάρχουν διαθέσιμα στοιχεία, και πάλι σύμφωνα με την ευρωπαϊκή στατιστική υπηρεσία, τα επιδόματα ανεργίας στην ΕΕ των 27 αντιπροσώπευαν το 1,04% του ΑΕΠ και στην Ευρωζώνη των 21 ακόμη μεγαλύτερο ποσοστό: 1,14% του ΑΕΠ. Την ίδια χρονιά στην Ελλάδα αντιπροσώπευαν 0,93% του ΑΕΠ, αποδεικνύοντας πόσο μεροληπτικός είναι ο αγώνας δρόμου όλων των ελληνικών κυβερνήσεων για την ενσωμάτωση της ευρωπαϊκής στην εθνική νομοθεσία, μιας και αφορά μόνο ό,τι πιο αντιδραστικό και αντιλαϊκό περιλαμβάνει το ευρωπαϊκό οικοδόμημα. Το υψηλότερο ποσοστό δαπανών για την ανεργία επί του ΑΕΠ στο μέσο όρο των ευρωπαϊκών χωρών, είναι αποτέλεσμα της μεγαλύτερης γενναιοδωρίας που χαρακτηρίζει την ενίσχυση των ανέργων. Στον αντίποδα της Ελλάδας όπου η διάρκεια της επιδότησης ξεκινάει από 5 και φτάνει το ανώτερο τους 12 μήνες, ανάλογα με τις ημέρες εργασίας, σε πολλές χώρες της Δυτικής Ευρώπης φτάνει ακόμη και τα δύο χρόνια (Γαλλία, Γερμανία, Ισπανία κ.α.). Επίσης, η Ελλάδα έχει ένα από τα χαμηλότερα ποσοστά αναπλήρωσης που ανέρχεται στο 55% του κατώτατου μισθού όπως και επιδοτούμενων επί των συνολικών ανέργων.
Όπως φαίνεται στον πίνακα του Eurofound που ακολουθεί στην Ελλάδα το 81% των ανέργων δεν λαμβάνει κανένα επίδομα ή βοήθεια! Επιδόσεις που συγκρίνονται μόνο με εκείνες της ανατολικής Ευρώπης. Στην δυτική Ευρώπη, αντίθετα, τα ποσοστά των ανέργων που δεν λαμβάνουν καμία κρατική βοήθεια και αφήνονται στο έλεος της μαύρης εργασίας και της ελεημοσύνης είναι σημαντικά χαμηλότερα: Ιταλία 76%, Πορτογαλία 72%, Ισπανία 69%, Γαλλία 58%, Γερμανία 42% κοκ.
Ποσοστό ανέργων που δεν λαμβάνουν επίδομα ή βοήθεια, 2022
Παρόλα αυτά αν κάτι πρέπει να κρατήσουμε απ’ όσα είπε ο υπουργός της ΝΔ και προνομιακός συνομιλητής του πρωθυπουργού, γιατί είναι πράγματι κοντά στην αλήθεια, είναι ότι τα λεφτά αυτά θα πρέπει να κατευθυνθούν στις επιχειρήσεις. Η ΝΔ εποφθαλμιά τα επιδόματα ανεργίας όχι μόνο για να οδηγήσει στην εξαθλίωση ακόμη κι όσους ανέργους επιδοτούνται και να αναγκάσει ακόμη κι ανθρώπους 50 και 60 ετών να εργαστούν υπό συνθήκες δουλείας στην τουριστική γαλέρα. Απειλεί τα επιδόματα και τους ανέργους για να χαρίσει ακόμη κι αυτά τα εκατομμύρια στην ολιγαρχία, υπό την μορφή επιδοτήσεων, στο όνομα της ψηφιακής ή πράσινης μετάβασης.
Αντίθετα με τις δηλώσεις του Μαρινάκη, αν κάτι επιβάλει ο ρεαλισμός είναι την επέκταση των επιδομάτων ανεργίας για να καλύψουν όλους τους άνεργους, την αύξηση του ποσοστού αναπλήρωσης, δηλαδή του ύψους τους και την χρονική διεύρυνση ώστε να καταβάλλονται για όσο καιρό διαρκεί η ανεργία. Αυτοί οι στόχοι γίνονται ακόμη πιο αναγκαίοι σήμερα επειδή η εισαγωγή και η εφαρμογή της Τεχνητής Νοημοσύνης στις επιχειρήσεις καταργεί μαζικά θέσεις ακόμη και εξειδικευμένης εργασίας, δημιουργώντας μια νέα γενιά ανέργων…
