Φανταστείτε κάτι: Μια γίδα θεάται, όχι στην πλάτη του τύπου που την άρπαξε, αλλά μισο- κρυμμένη στην αυλή του. Οι γείτονες «περνούν γενεές δεκατέσσερις» τον τύπο για την πράξη του κι αυτός «εξηγείται» λέγοντας, με ύφος προσποιητής απορίας: «Δεν καταλαβαίνω γιατί με κατηγορείτε. Όπως βλέπετε, τη γίδα δεν την έσφαξα και δεν την έφαγα. Ποιο είναι λοιπόν το πρόβλημα;».
Αντίστοιχης… σοβαρότητας ήταν το «επιχείρημα» που διατύπωσε ο Λάζαρος Τσαβδαρίδης, προτού εγκαταλείψει τη θέση του υφυπουργού Ανάπτυξης. Τι είπε, εν ολίγοις; Ότι τα μόρια που συγκέντρωσε η κόρη του, χάρη στην εικονική ιδιότητα της παίκτριας του χάντμπολ, δεν έχουν τίποτα το μεμπτό, διότι τελικά αποδείχθηκαν αχρείαστα. Δεν έχει σημασία εάν η «αβάντα» του 10% εξασφάλιζε στην κόρη τη δυνατότητα να αιτηθεί εισαγωγή στο Παιδαγωγικό Τμήμα της Ρόδου. Εφ’ όσον το κορίτσι επέλεξε να γραφτεί στο Τμήμα Γεωπονίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας (τώρα σπουδάζει στην Κρήτη), ούτε γάτα, ούτε ζημιά… «Ηθικόν δίδαγμα»; Προφανές και… λαμπρό: Το ανήθικο δεν είναι ανήθικο, εάν προσφέρει απλώς μια «καβάτζα». Ένα «back up», βρε αδελφέ…
Για την ουσία της υπόθεσης, δεν έχουν μείνει πολλά ερωτηματικά. Έπειτα από το ρεπορτάζ Mega και τον κατοπινό κατακλυσμό μαρτυριών, δηλώσεων και καταγγελιών, το πράγμα δείχνει μάλλον ξεκάθαρο (ενδεικτικά ΕΔΩ). Φαντάζει εξαιρετικά δύσκολο να αμφισβητηθεί στα σοβαρά ότι η κοπέλα εμφανιζόταν ως αθλήτρια, χωρίς να είναι – στην πραγματικότητα.
Μικρή σημασία έχει αν – όπως λέγεται – η ιδιοκτησία του συλλόγου ανέμενε όντως οικονομική ενίσχυση, ως επιβράβευση για την εξυπηρέτηση που έκανε στην κόρη του υφυπουργού. Διότι και το να μην δυσαρεστηθεί ένα κυβερνητικό στέλεχος ενίοτε αποτελεί κίνητρο, ώστε να γίνονται «φρόνιμες» και «συνετές» επιλογές.
«Έντιμη η στάση του». Σοβαρά, τώρα;
Οι εξηγήσεις του Λ. Τσαβδαρίδη «δεν κρίθηκαν επαρκείς». Αυτό το λακωνικό διοχετεύθηκε από το Μέγαρο Μαξίμου – το πρωί της Πέμπτης, 12 Νοεμβρίου – κι έτσι προαναγγέλθηκαν τα «περαιτέρω». Ο υφυπουργός αναγκαστικά υπέβαλε την παραίτησή του που φυσικά έγινε αποδεκτή.
Θα περίμενε ίσως κανείς ότι η κυβέρνηση θα επιστράτευε μια κάποια λεκτική αυστηρότητα για την περίπτωση Τσαβδαρίδη μπας και διασκεδάσει κάπως τις εντυπώσεις, τις οποίες προκαλεί η ατελείωτη αλυσίδα ανάλογων κρουσμάτων, εντός του νεοδημοκρατικού… βασιλείου της «αριστείας». Ακόμη κι αυτό, όμως, αποδείχθηκε δύσκολο… Ο Παύλος Μαρινάκης χαρακτήρισε «έντιμη στάση» την παραίτηση Τσαβδαρίδη, είτε για να «χρυσώσει το χάπι» είτε για να δείξει ότι τα κυβερνητικά και κομματικά στελέχη, όταν σφάλλουν, αναλαμβάνουν τις ευθύνες τους. Ποιον νομίζει όμως πως κοροϊδεύει ο κυβερνητικός εκπρόσωπος;
Επιτέλους, υπάρχει (;) κι ένα όριο στους θεατρινισμούς… Ο υφυπουργός παραιτήθηκε, όταν του είπαν «από τα μέσα» ότι το πράγμα ήταν πολύ βαρύ για να γίνει ανεκτό – και μάλιστα σε παρατεταμένη προεκλογική περίοδο. Ώσπου να του το ξεκαθαρίσουν, έλεγε πως δεν καταλάβαινε… ποιο ήταν το πρόβλημα. Και επί πλέον απειλούσε με προσφυγές στη Δικαιοσύνη. Παραιτήθηκε διότι δεν μπορούσε να πράξει διαφορετικά.
Τι να έκανε, δηλαδή; Να ταμπουρωνόταν στο υπουργικό του γραφείο, να αναρτούσε ένα πανό «δεν το κουνάω ρούπι» και να εκτόξευε (για λόγους συμβολικούς) μπάλες του χάντμπολ εναντίον όσων θα έσπευδαν να τον πείσουν να βοηθήσει τον πρωθυπουργό παραιτούμενος «οικειοθελώς», αντί να αποπεμφθεί ατιμωτικά; Ποιο ακριβώς… αξιέπαινο στοιχείο ανίχνευσε ο κυβερνητικός εκπρόσωπος;
Απ’ όλα έχει ο μπαχτσές…
Πλασματικοί ή ανεπαρκείς (για καταληφθείσες θέσεις) τίτλοι σπουδών. Τώρα και εικονικές αθλητικές επιδόσεις. Αχαλίνωτος νεποτισμός, εμπλοκές σε σκάνδαλα κάθε είδους. Απ’ όλα έχει ο κυβερνητικός μπαχτσές- και σου’ ρχεται να αναφωνήσεις «λίγο πιο αργά, να προλαβαίνουμε να μετράμε».
Δημοσιεύθηκε ήδη στον Τύπο κατάλογος 16 υπουργών ή υφυπουργών της ΝΔ που παραιτήθηκαν αναγκαστικά από το 2019 μέχρι σήμερα. Η λίστα αυτή όμως δεν αρκεί για να δείξει το μέγεθος του φαινομένου, που μόνο εν μέρει είναι «φαινόμενο», διότι αναμφίβολα σε κάθε υπόθεση που «βγαίνει στη φόρα» αντιστοιχούν κάποιες – άγνωστο πόσες – αθέατες. Κι όταν τα φαινόμενα είναι τόσα (και τέτοια), δικαιούσαι να εικάσεις πολλά για το πλήθος (και το βάρος) εκείνων που παραμένουν «κουκουλωμένα».
Στους 16 υπουργούς – υφυπουργούς πρέπει να προστεθούν βουλευτές που διαγράφηκαν ή παραιτήθηκαν, κατόπιν αποκαλύψεων για δραστηριότητές τους. Ομοίως και άλλοι υπηρεσιακοί παράγοντες. Καθόλου ανεξήγητα, η ευρύτερη, η πιο «πολυσύχναστη» κατηγορία υποθέσεων είναι αυτή της οικονομικής και επιχειρηματικής… ταμπακιέρας. Δραστηριότητες κατά παράβαση του ασυμβίβαστου, πρακτικές που εμπίπτουν στην κατηγορία «Γιάννης κερνάει- Γιάννης πίνει», εξεζητημένες ή και εξωφρενικές αναθέσεις, ακόμη και καταγγελίες για χρηματισμό.
Ενδεικτικά, ας θυμηθούμε κάποια ονόματα που παραπέμπουν σε ποικίλες υποθέσεις της οικονομικής «ταμπακιέρας»: Ανδρέας Πάτσης (διαγραμμένος από την Κοινοβουλευτική Ομάδα), Γιώργος Κωνσταντόπουλος (παραιτηθείς από τη θέση του Διευθύνοντος Συμβούλου των ΕΛΤΑ ), Θέμης Χειμάρας (παραιτηθείς βουλευτής), Ιωάννης Σφυράκης (παραιτηθείς από τη διοίκηση της Υπηρεσίας Ασύλου), Σοφία Νικολάου (αποχωρήσασα από το «πόστο» της Γενικής Γραμματέως Αντεγκληματικής Πολιτικής και κατόπιν, το 2023, αποσυρθείσα από τα ψηφοδέλτια της ΝΔ).
Η «επιχειρηματική» πολιτική ελίτ
Μόνον αδαείς δεν θα αντιλαμβάνονταν ότι η πυκνότητα των οικονομικών «παρατράγουδων» έχει ξεπεράσει κατά πολύ τις ανάλογες … επιδόσεις των περασμένων δεκαετιών. Το φαινόμενο έχει πολλές παραμέτρους και οι εξηγήσεις του είναι αρκετές. Ας δώσουμε όμως σε μία την πρέπουσα σημασία: Όσο περισσότερο εμπεδώνονται οι «αξίες» και οι κώδικες του «επιχειρηματικού κράτους» (που για λίγη… κομψότητα τα τελευταία χρόνια το βάπτισαν «επιτελικό»), τόσο τολμηρότερα η πολιτική ελίτ διεκδικεί για λογαριασμό της κάτι από την ασυλία, η οποία εκ παραδόσεως περιβάλλει την ελληνική οικονομική ελίτ – η ανάλυση των αιτίων αυτής της… παράδοσης δεν είναι του παρόντος σημειώματος.
Το κράτος των τόσο καλά αφομοιωμένων επιχειρηματικών ηθών ωθεί τους λειτουργούς του, αλλά και τους πολιτικούς του εκπροσώπους εν γένει, στην πεποίθηση ότι δικαιούνται αντίστοιχα «προνόμια». Ακόμη και η ωμή εξαπάτηση κοινωνικών ομάδων εκ μέρους της πολιτικής εξουσίας μπορεί να θεωρηθεί θεμιτή, όπως έδειξε και η ατιμώρητη χρηματιστηριακή αρπαγή του (βαθύτατα… «εκσυγχρονιστικού») 1999.
Έπειτα από εκείνο το «ορόσημο», ακολούθησαν πολλά που έθεσαν επί τάπητος το ερώτημα αν, τελικά, νοείται και κάτι… αθέμιτο. Ενδεικτική υπήρξε η τρομακτική επιείκεια που χαρακτήρισε δικαστικές αποφάσεις, ακόμη και σε περιπτώσεις καθαρών «λεηλασιών». Όπως ήταν πχ η υπόθεση της εταιρείας Energa, που καταχράστηκε 236 εκατ. ευρώ από το Δημόσιο. Ενδεικτικό επίσης ήταν το γεγονός ότι το 2019 τροποποιήθηκε ο Ποινικός Κώδικας, προκειμένου να μην ασκούνται αυτεπάγγελτες διώξεις σε βάρος τραπεζικών στελεχών για το αδίκημα της απιστίας.
Σε μια τέτοια… ροή, υποβοηθούμενη από τη δικαστική και τη νομοθετική εξουσία, γιατί να μην πιστεύει η πολιτική ελίτ ότι της ανήκουν όλα τα «ελεύθερα» και τελικά… όλος ο κόσμος; «Κορόιδο» είναι;
Όταν το ασφαλιστικό «παύει» να είναι προβληματικό…
Ο ορυμαγδός της υπόθεσης Τσαβδαρίδη κάλυψε κάτι άλλο, που εμπίπτει στη σφαίρα του απροσχημάτιστου, φανερού ρουσφετιού – και μάλιστα με πολλούς ωφελούμενους. Η ηγεσία του υπουργείου Εργασίας έχει ετοιμάσει νομοθετική ρύθμιση, η οποία εξαιρεί αιρετούς της Τοπικής Αυτοδιοίκησης – δημάρχους, νομάρχες, κοινοτάρχες και περιφερειάρχες- από την απαγόρευση που ορίζει το Προεδρικό Διάταγμα 169 του 2007. «Δεν καταβάλλεται από το Δημόσιο Ταμείο διπλή σύνταξη» ορίζει το ΠΔ 169, αλλά η υπουργός Νίκη Κεραμέως αποφάσισε να κάνει το χατίρι της Κεντρικής Ένωσης Δήμων (ΚΕΔΕ) και να εξαιρέσει τους αιρετούς που είχαν διατελέσει δημόσιοι υπάλληλοι και συνταξιοδοτήθηκαν πριν από τον νόμο Κατρούγκαλου.
Αυτοί θα μπορούν να έχουν και δεύτερη συνταξιοδοτική παροχή, για το ίδιο χρονικό διάστημα. Τούτο προβλέπεται σε άρθρο (το 41) του σχεδίου νόμου για τις πλατφόρμες, που τέθηκε σε διαβούλευση ως τις 19 Νοεμβρίου (αναλυτικότερα εδώ)
Κι όλα αυτά, πότε; Την ώρα που η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, μέσω της έκθεσης δημογραφικής και οικονομικής γήρανσης «Ageing Report 2027», μας… προετοιμάζει ψυχολογικά – εμάς εδώ, στην Ελλάδα – για άνοδο του γενικού ηλικιακού ορίου συνταξιοδότησης στα 68 έτη, έως το 2030. Όταν η πενιχρότητα των συνταξιοδοτικών παροχών υποχρεώνει πάνω από 300.000 (και ποιος ξέρει πόσους ακόμη, μελλοντικά) «απόμαχους της δουλειάς» να γίνονται… μάχιμοι «απόμαχοι». Δηλαδή να συνεχίσουν να εργάζονται.
Μέρα δεν περνάει χωρίς να ακούσουμε κάτι για τη διαρκώς μειούμενη αντοχή του ασφαλιστικού, όμως όλα αυτά πάνε περίπατο όταν η κυβέρνηση επιλέγει να «χαϊδέψει», με θεσμικό ρουσφέτι, τόσους αιρετούς της Αυτοδιοίκησης. «Δεν καταλαβαίνουν ‘ότι έτσι θα εξοργίσουν πολύ κόσμο και μάλιστα προεκλογικά;», ίσως αναρωτηθούν ορισμένοι. Μα ακριβώς το προεκλογικό του πράγματος είναι που υπαγορεύει μεγαλύτερη φροντίδα για τους «αρμούς της εξουσίας» – με την ευρεία έννοια…
Μεθοδικά και σταδιακά η κυβέρνηση επιδεικνύει αυτή τη… ζεστασιά, προς διάφορους κομβικούς «αρμούς». Το καλοκαίρι αύξησε κατακόρυφα τους μισθούς των ιεραρχών της Εκκλησίας – αρχιεπισκόπου, μητροπολιτών, βοηθών επισκόπων, κλπ. Κατά 60,3% έως 64,5% για τον αρχιεπίσκοπο και κατά 88,8% έως 94,7% για τον κάθε μητροπολίτη. Διότι, εάν κρατάς ευχαριστημένες τις «κορυφές» της ιεραρχίας, όλο και θα διαχέονται προς το «ποίμνιο» οι καλές κουβέντες για τους ευεργέτες – κυβερνώντες. Έτσι ή αλλιώς η «Δεξιά του Κυρίου» την κάνει τη δουλειά της, αλλά είναι πολύ καλύτερα να έχουν πριμοδοτηθεί οι κεφαλές της. Ίσως οι άγιοι «να θέλουν φοβέρα», αλλά για τους υψηλόβαθμους ιεράρχες ενδείκνυνται οι παροχές. Εξακριβωμένο και δοκιμασμένο.
Τώρα λοιπόν φθάνει η ώρα της «τακτοποίησης» άλλων «αρμών». Εκείνων της Αυτοδιοίκησης. Εκείνων που είναι (κατά περίπτωση) διανομείς εργολαβιών, διαχειριστές κονδυλίων, «χειριστές» δημοτών. Αυταπόδεικτη η μεγάλη σημασία που έχουν, ως «αρμοί».
Θα διαγνώσουν ξανά… κοινωνικό αυτοματισμό;
Ναι, όντως, πολύς κόσμος πιθανόν θα εξοργιστεί με την προνομιακή μεταχείριση των εν λόγω αιρετών (αν αυτή τελικά θεσμοθετηθεί, ως έχει). Αλλά η κυβερνητική γλώσσα προς τους δυσφορούντες είναι σταθερή: Αφήστε μας να κάνουμε τη δουλειά μας και ψάξτε για κανένα «βόλεμα» και ρουσφέτι των δικών σας κυβικών.
Α, επικουρικά, μπορεί να πει ο κυβερνητικός εκπρόσωπος πως όσοι δυσανασχετούν με κάτι τέτοια ακολουθούν «επικίνδυνες πρακτικές», προάγοντας τον… κοινωνικό αυτοματισμό. Αυτό ακριβώς είχε πει τον περασμένο Ιούνιο στηλιτεύοντας τις αντιδράσεις, τις οποίες είχε επισύρει η ρύθμιση για τους ανώτερους ιεράρχες. Τι να πεις; Όταν μια κυβέρνηση χάνει κάθε ικμάδα τσίπας, χάνουν παντελώς το νόημά τους και τα λόγια των εκπροσώπων της.
Κάπως έτσι, η υπόθεση του Τσαβδαρίδη και το προετοιμαζόμενο ρουσφέτι ολκής της Νίκης Κεραμέως δείχνουν να αντιπροσωπεύουν δυο διαφορετικές όψεις του αναίσχυντου. Το οποίο μπορεί να είναι μουλωχτό και αθόρυβο, όπως και φωναχτό, καμαρωτό και «θεσμικό».
Η δεύτερη κατηγορία παρέχει τουλάχιστον δυο συγκριτικά πλεονεκτήματα. Πρώτον, απαλλάσσει τους πρωταγωνιστές του ξεδιάντροπου από την ανησυχία του ξεσκεπάσματος. Δεύτερον, διατηρεί απέναντι στην κοινωνία αυτό το αγέρωχο, υπεροπτικό ύφος του «πάρτε το απόφαση, κάνουμε ό,τι γουστάρουμε και λογαριασμό δεν δίνουμε σε κανέναν». Μέχρι η κοινωνία να σταματήσει να ψαρώνει. Και τότε ίσως αρχίσει να δαγκώνει. Ίσως…
