Ισραηλινή εφημερίδα Χααρέτζ 10/12/2026
Από τον Μίχαλ Φέλντουν
Στις 8 Οκτωβρίου 2023, δημοσιεύτηκε στο διαδίκτυο μια φωτογραφία με τα πτώματα της οικογένειας Al-Hamed από το Khan Younis στη Λωρίδα της Γάζας. Σε πρώτο πλάνο ήταν τα πτώματα διδύμων τριών μηνών, χλωμά και τραυματισμένα. Αν και έχω δει χιλιάδες παρόμοιες φωτογραφίες από τότε που δημοσιεύτηκε, δεν έχω ξεχάσει ποτέ αυτήν. Εκείνη την ημέρα, σε μια ομάδα WhatsApp αγαπημένων φίλων, μερικοί από τους οποίους ήταν και γιατροί, όπου προσπαθούσαμε να βρούμε λέξεις για να περιγράψουμε τις φρικαλεότητες των τελευταίων 24 ωρών, προσπάθησα να μιλήσω για αυτή τη φωτογραφία. Ανέφερα τις λέξεις «εκδίκηση» και «δολοφονία» και μου είπαν αμέσως να σταματήσω να απαντώ.
Η βαθιά αίσθηση αντίφασης ανάμεσα στο σοκ που ένιωθα βλέποντας τον λαό μας να βλάπτεται και την απροθυμία να γίνουμε μάρτυρες της βλάβης που προκαλείται σε άλλους -ένα συναίσθημα ίσως δικαιολογημένο εκείνη την εποχή- δεν εξαφανίστηκε με την πάροδο του χρόνου. Αργότερα, ωστόσο, καθώς οι φρικαλεότητες στη Γάζα κλιμακώθηκαν και συσσωρεύτηκαν σε μια πραγματικότητα που πληρούσε τον ορισμό της «γενοκτονίας», η σιωπή και η αδιαφορία έγιναν απαράδεκτες. Επιπλέον, ο ακτιβισμός μας ως υπερασπιστές των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στράφηκε στην καταγραφή, τη δημοσίευση και τη συγγραφή για το τι συνέβαινε στην άλλη πλευρά. Μεταξύ αυτών των συγγραφέων ήταν εκείνοι που ρίσκαραν τη ζωή τους για να αφηγηθούν τι είχαν δει ή έκαναν ως στρατιώτες ή γιατροί, όπως στο Sde Teiman.
Καθ’ όλη τη διάρκεια του πολέμου, οι φίλοι μου κι εγώ απευθύναμε συνεχώς έκκληση στον Ισραηλινό Ιατρικό Σύλλογο, τον επίσημο φορέα που εκπροσωπεί όλους τους γιατρούς στο Ισραήλ, να αντιμετωπίσει τις απάνθρωπες φρικαλεότητες που διαπράχθηκαν στη Γάζα και στα ισραηλινά κέντρα κράτησης. Τους ζητήσαμε να ανταποκριθούν σε εξαιρετικά γεγονότα όπως η σφαγή των νοσηλευτών στη Ράφα τον Μάρτιο του 2015, οι άμεσες επιθέσεις σε νοσοκομεία και ανώτερους γιατρούς στη Γάζα, που οδήγησαν στον θάνατό τους και στον θάνατο των οικογενειών τους, η σύλληψη δεκάδων ιατρικού προσωπικού στο Ισραήλ, τα βασανιστήρια στα ισραηλινά κέντρα κράτησης, η παρεμπόδιση της άφιξης ιατρικού εξοπλισμού και φαρμάκων στη Γάζα και η δεινή θέση των ίδιων των ασθενών που δεν μπορούσαν να λάβουν θεραπεία στο Ισραήλ, τη Δυτική Όχθη ή την Ανατολική Ιερουσαλήμ.
Η Διεθνής Επιτροπή Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων δεν έχει λάβει ποτέ κανένα σοβαρό μέτρο.
Τους απευθυνθήκαμε με επιστολές και προσωπικές δηλώσεις, ζητήσαμε συναντήσεις και συζητήσεις, γράψαμε άρθρα στην Χάαρετζ και στον Ισραηλινό Ιατρικό Σύλλογο, ακόμη και διαδηλώσαμε μπροστά στα γραφεία του συλλόγου. Στις περισσότερες περιπτώσεις, δεν λάβαμε καμία απάντηση. Μερικές φορές λάβαμε αδύναμες απαντήσεις, και σε άλλες περιπτώσεις, ιδιαίτερα μετά από σημαντικές διεθνείς πιέσεις, η Διεθνής Ένωση Ισραηλινών Ιατρών εξέδωσε επίσημη δήλωση για το θέμα. Για παράδειγμα, αφού ο Βρετανικός Ιατρικός Σύλλογος ανακοίνωσε ότι θα επανεξετάσει τη σχέση του με την ισραηλινή οργάνωση ανθρωπίνων δικαιωμάτων, ο σύλλογος δεν δημοσίευσε την πρώτη του απάντηση στην ανθρωπιστική κρίση στη Γάζα μέχρι τον Μάιο του 2025, και μόνο λίγους μήνες αργότερα ασχολήθηκε με τον βομβαρδισμό νοσοκομείων στη Λωρίδα της Γάζας.
Η Διεθνής Επιτροπή για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα δεν έχει λάβει ποτέ σοβαρά μέτρα, όπως η διερεύνηση του ιατρικού προσωπικού που εμπλέκεται σε βασανιστήρια σε κέντρα κράτησης ή η συμμετοχή ως οργανισμός στις πολλές αναφορές που έχουν υποβληθεί από οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων στο Ανώτατο Δικαστήριο όλα αυτά τα χρόνια, ζητώντας την απελευθέρωση του ιατρικού προσωπικού, την παροχή θεραπείας σε χιλιάδες ασθενείς με χρόνιες ασθένειες στη Γάζα και τον τερματισμό της καταστροφής των ιατρικών και υγειονομικών υποδομών.
Πολλές διεθνείς ιατρικές ενώσεις κάλεσαν την επιτροπή να μποϊκοτάρει την ισραηλινή επιτροπή ανθρωπίνων δικαιωμάτων κατά τη διάρκεια των ετών του πολέμου. Τον Ιούνιο του 2026, το έγκριτο ιατρικό περιοδικό The Lancet ζήτησε την αναστολή της συμμετοχής της ισραηλινής επιτροπής στον Παγκόσμιο Ιατρικό Σύλλογο λόγω της σιωπής της. Την περασμένη εβδομάδα, το Ίδρυμα Hind Rajab υπέβαλε επίσημη καταγγελία στο Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο στη Χάγη κατά ανώτερων ισραηλινών στρατιωτικών αξιωματούχων για τη σιωπή και την αδράνεια τους απέναντι σε σαφή στοιχεία βασανιστηρίων στη φυλακή Sde Teiman.
Ο Νάταν (ψευδώνυμο), ένας Ισραηλινός χειρουργός που εργαζόταν ως γιατρός στο Sde Teiman, έδωσε συνέντευξη και αποκάλυψε τα βασανιστήρια, τις σκληρές συνθήκες και την κακή ιατρική περίθαλψη που παρείχαν στους κρατούμενους εκεί το 2025. Είπε: «Ίσως θα έπρεπε να είχαμε κάνει περισσότερα. Ίσως θα μπορούσαμε να είχαμε κάνει οτιδήποτε στο ίδιο το στρατόπεδο σχετικά με τα σκυλιά. Τα ακούγαμε να γαβγίζουν κάθε βράδυ και, τελικά, η δουλειά μου εκεί με μετέτρεψε και εμένα σε εγκληματία πολέμου («Συζήτηση», 16/9/2025).
Έτσι ακριβώς νιώθω κι εγώ. Κανείς μας δεν ήθελε ένα παγκόσμιο μποϊκοτάζ των Ισραηλινών αξιωματούχων ή τη δίωξή τους. Θέλαμε να σταματήσουμε τα εγκλήματα πολέμου, να είμαστε οι γιατροί που επιλέξαμε να είμαστε, να θεραπεύουμε τους αρρώστους και να σώζουμε ζωές, όχι να μένουμε άπραγοι μπροστά σε αδιάκριτες μαζικές δολοφονίες. Θέλαμε να βοηθήσουμε τους φίλους μας στη Γάζα, οι οποίοι έμειναν αβοήθητοι μπροστά σε ένα ολοσχερώς κατεστραμμένο σύστημα υγειονομικής περίθαλψης και σε μια σοβαρή έλλειψη εξοπλισμού και ιατρικού προσωπικού. Κάναμε ό,τι μπορούσαμε: κάναμε έκκληση, παρακαλέσαμε, γράψαμε, υπογράψαμε αιτήματα και διαδηλώσαμε…
Αναρωτιέμαι κι εγώ τι θα μπορούσαμε να είχαμε κάνει;
Δεν χρειαζόταν να φτάσουμε σε αυτό το σημείο. Αυτή είναι η αλήθεια. Θα μπορούσαμε να είχαμε ενεργήσει διαφορετικά κάποια στιγμή, σε οποιοδήποτε φρικτό ιατρικό περιστατικό ή έγκλημα πολέμου που συνέβη κατά τη διάρκεια του πολέμου. Θα μπορούσαμε να είχαμε ενεργήσει διαφορετικά, ως άτομα, ως οργανισμός και ως κοινωνία.
Ήδη από τις 8 Οκτωβρίου 2023, αρκούσε να κοιτάξει κανείς την εικόνα 18 ατόμων από την ίδια οικογένεια που σκοτώθηκαν σε μία μόνο βομβιστική επίθεση για να καταλάβει ότι η κατάσταση θα έπρεπε να ήταν διαφορετική.
Αυτό το άρθρο δεν έχει σκοπό να πει «Σας προειδοποιήσαμε». Ο πόλεμος δεν έχει τελειώσει και η συμφωνία κατάπαυσης του πυρός που επιτεύχθηκε πριν από ένα χρόνο δεν έχει σταματήσει την ανθρωπιστική καταστροφή στη Γάζα. Παιδιά με καρκίνο πεθαίνουν στη Γάζα επειδή δεν υπάρχει διαθέσιμη κατάλληλη θεραπεία και η πρόσβαση σε αυτήν είναι σχεδόν αδύνατη. Παιδιά στη Γάζα εξακολουθούν να σκοτώνονται από αεροπορικές επιδρομές. Μπορούμε ακόμα να κάνουμε το σωστό τώρα -ως γιατροί και ως άνθρωποι- αναγνωρίζοντας την φρικτή πραγματικότητα που εκτυλίσσεται μπροστά στα μάτια μας και στο όνομά μας, και ζητώντας δημόσια αλλαγή.
