«Διπλωματική αποστολή των τριαντάφυλλων»: Αυτός θα μπορούσε να ήταν ο τίτλος αποτίμησης των αποτελεσμάτων της αποστολής της πολυπρόσωπης αντιπροσωπίας των ΗΠΑ στην Κίνα.
Και πώς να μην είναι αφού η πιο συγκεκριμένη στιγμή της συνάντησης ήρθε όταν οι δύο ηγέτες περπάτησαν μαζί στους κήπους του Ζονγκνανχάι, του συγκροτήματος όπου ζει και εργάζεται η κινεζική ηγεσία του KKK, δίπλα στην Απαγορευμένη Πόλη.
Κατά τον περίπατο ο Τραμπ εντυπωσιάστηκε τόσο από τα τριαντάφυλλα και τα ιστορικά δέντρα του χώρου, που τα χαρακτήρισε ως «τα πιο όμορφα τριαντάφυλλα που έχει δει ποτέ». «Θα σου στείλω σπόρους από τα κινεζικά τριαντάφυλλα ως δώρο» σημείωσε ο Σι Τζινπίνγκ. «Το λατρεύω αυτό» ανταποκρίθηκε ο Τραμπ ενθουσιασμένος.
Αυτοί λοιπόν οι …σπόροι λευκών τριαντάφυλλων μαζί με την πώληση 200 Μπόινγκ, είναι το μόνο απτό αποτέλεσμα της συνάντησης. Κι αυτό παρόλο που – όπως αναφέρουν πολλά αμερικανικά και δυτικοευρωπαϊκά Μέσα – οι επιχειρηματίες-μεγαλοκαπιταλιστές και διευθυντικά στελέχη που συμμετείχαν στην αμερικανική αντιπροσωπεία στην Κίνα, ήταν η ελίτ των δισεκατομμυριούχων του πλανήτη. Ήταν ο ΄Ιλον Μασκ της Τesla και της SpaceΧ, ο Τιμ Κουκ της Apple, ο διευθύνων σύμβουλος της Nvidia (μικροεπεξεργαστών) Τζένσεν Χουάνγκ κ.ά.
«Θα ζητήσω από τον Πρόεδρο Σι, έναν ηγέτη εξαιρετικής διάκρισης, να ανοίξει την Κίνα, ώστε αυτοί οι λαμπροί άνθρωποι να μπορέσουν να κάνουν τα μαγικά τους και να βοηθήσουν να φτάσει η Λαϊκή Δημοκρατία σε ακόμα πιο υψηλό επίπεδο!», δήλωνε γι αυτούς, μάταια όπως αποδείχτηκε, πριν από τη σύνοδο ο Τραμπ.
Τα μαγικά λοιπόν φαίνεται πως δεν έπιασαν.
Ειρήσθω εν παρόδω, πριν λίγους μήνες τα Αμερικανικά ΜΜΕ έκαναν λόγο για μια πιθανή παραγγελία-ρεκόρ από το Πεκίνο, που αφορούσε περίπου 500 αεροσκάφη τύπου 737 MAX και περίπου 100 αεροπλάνα «giga» (787 Dreamliner και 777).
Δεν είναι να απορεί λοιπόν κανείς γιατί γύρω στις 19:55 ώρα Ελλάδας, η μετοχή της Boeing κατέγραφε επιπλέον πτώση 3,98% στο Χρηματιστήριο της Νέας Υόρκης, έπειτα από αρχική πτώση άνω του 5% όταν έγινε γνωστό το απόσπασμα της συνέντευξης με το πενιχρό ύψος της αγοράς.
Φυσικά, ακόμη και αυτά τα ολίγα. τα 200 Μπόινγκ, και ολίγη σόγια και η ευχάριστη επικοινωνία ανάμεσα στον Τράμπ και στον Σι, δεν είναι και μικρό πράγμα καθώς δυο μόλις χρόνια πριν, το 2024, ο Τραμπ δήλωνε ότι η Κίνα «μας σκοτώνει ως χώρα» και μόλις πέρυσι ο Τραμπ παραπονέθηκε ότι ο Πρόεδρος Σι Τζιν Πινγκ ήταν «πολύ σκληρός και εξαιρετικά δύσκολος να κάνεις συμφωνία».
Ήταν τότε που οι δασμοί των ΗΠΑ στα κινέζικα προϊόντα που εισαγόντουσαν στις ΗΠΑ, αφού έφτασαν σε κάποιο σημείο στο 145%, έπεσαν μετά στο 57%(!) για να πέσουν ξανά, τον Οκτώβρη του 2025 στο 47%, κατά την προηγούμενη σύνοδο των δυο προέδρων στο Μπουσάν (τη δεύτερη μεγαλύτερη πόλη της Νότιας Κορέας).
Αυτή η ταπεινωτική υποχώρησή των ΗΠΑ από τον εμπορικό πόλεμο του περασμένου έτους μετατόπισε τα θεμέλια της αμερικανικής πολιτικής απέναντι στην Κίνα γεγονός που αναδείχτηκε κατά τη διήμερη σύνοδο κορυφής στο Πεκίνο.
Με αυτά και με αυτά στο τέλος της συνόδου δεν υπήρξε κοινό ανακοινωθέν, δεν οργανώθηκε ούτε κοινή συνέντευξη τύπου.
Τα πράγματα πλέον εξελίσσονται πολύ διαφορετικά. Μια εξαιρετικά εύθραυστη σχέση είναι σε εξέλιξη.
Πολύ περισσότερο που οι πυρηνικές δοκιμές, για πρώτη φορά μετά από χρόνια επαναλαμβάνονται:
«Λόγω των προγραμμάτων δοκιμών άλλων χωρών, έδωσα εντολή στο υπουργείο Πολέμου να αρχίσει να κάνει δοκιμές των πυρηνικών όπλων μας σε ισότιμη βάση», με τη Ρωσία και την Κίνα, έγραψε ο Αμερικανός πρόεδρος στο Truth Social στις 25 Οκτώβρη του 2025.
Ταυτόχρονα, κινέζικοι διηπειρωτικοί πύραυλοι παρουσιάζονταν στο κοινό για πρώτη φορά στην τελευταία μεγάλη παρέλαση: υπερηχητικοί πύραυλοι ικανοί να πλήξουν πλοία στη θάλασσα, υποβρύχια drones τύπου AJX002 και ο DF-61, ένας νέος διηπειρωτικός βαλλιστικός πύραυλος που παρουσιάστηκε ως ικανός να μεταφέρει πολλαπλές πυρηνικές κεφαλές σε μακρινές αποστάσεις, φτάνοντας μέχρι και τις Ηνωμένες Πολιτείες. (Ως γνωστό κανένας καπιταλιστής δεν παράγει για να στοκάρει ή για να ρίχνει τα προϊόντα του στον Ειρηνικό. Παράγει τόσο για την αξία χρήσης τους όσο και για την ανταλλακτική τους αξία).
«Ο πλανήτης βρίσκεται σε μια περίοδο βαθιάς και επικίνδυνης αναδιάταξης ισχύος».
Αυτή θα μπορούσε επίσης να είναι μια δεύτερη κεντρική ιδέα εκτίμησης της διήμερης συνόδου, αν από αυτή την εκτίμηση δεν έλειπε μια λέξη.
Η λέξη ανεπίστρεπτα…
Το διεθνές σύστημα μεταβάλλεται ανεπίστρεπτα, οι παγκόσμιες ισορροπίες δοκιμάζονται.
Η ευθεία αναφορά του Κινέζου προέδρου στον Θουκυδίδη παραπέμπει στον Πελοποννησιακό Πόλεμο, σε αυτόν τον αρχαίο παγκόσμιο πόλεμο (431 – 421 π.Χ. ), (415 – 413 π.Χ) , (413 – 404 π.Χ).
Στην τοτινή εποχή κατά την οποία, όπως και τώρα, συνέβαιναν ιστορικής σημασίας γεωπολιτικές μεταβολές. «Ήταν η ολοένα αυξανόμενη δύναμη της Αθήνας που προκάλεσε φόβο στους συμμάχους της Σπάρτης και κατέστησε τη σύρραξη ανάμεσα στις δύο πόλεις αναπότρεπτη», αναφέρει ο Θουκυδίδης ως καταλυτικό αίτιο στην κήρυξη του πολέμου.
Ο ανταγωνισμός, ανάμεσα σε μια ραγδαία ανερχόμενη δύναμη, την Αθήνα, και μια κυρίαρχη υπερδύναμη, τη Σπάρτη και ο φόβος της ανόδου των Αθηνών οδήγησαν σε μια καταστροφική σύγκρουση. Η σύγκρουση είχε πρόσκαιρο νικητή στο τέλος του πολέμου, τους Σπαρτιάτες. Νικητή πανίσχυρο σε πρώτη όμως ματιά. Κι αυτό επειδή στην ουσία ήταν εξασθενημένος από τους πολέμους έτσι που λίγα χρόνια μετά (τριάντα περίπου χρόνια) να μη μπορεί να αντιμετωπίσει τη Θήβα, τη νέα ανερχόμενη δύναμη.
Η επιλογή λοιπόν του όρου «παγίδα του Θουκυδίδη» από το Σι τζι Πινγκ, μόνο τυχαία δεν ήταν. Ο όρος καθιερώθηκε από τον Αμερικανό πολιτικό επιστήμονα Γκράχαμ Άλισον, ο οποίος βασίστηκε στη γνωστή παρατήρηση του αρχαίου ιστορικού Θουκυδίδη για τον Πελοποννησιακό Πόλεμο.
Ο Σι έκανε ευθεία αναφορά στην περίφημη «παγίδα του Θουκυδίδη», υπογραμμίζοντας εμμέσως πλην σαφώς τη στρατηγική ανάγνωση του Πεκίνου: ότι η εποχή της απόλυτης αμερικανικής κυριαρχίας φθίνει και ότι η Κίνα διεκδικεί πλέον ανεπίστρεπτα πρωταγωνιστικό ρόλο στην παγκόσμια οικονομία, στην τεχνολογία, στο εμπόριο και στη γεωπολιτική επιρροή.
Το Πεκίνο καλεί λοιπόν, ως δύναμη σταθερότητας, την Ουάσιγκτον να αποδεχθεί τη νέα πραγματικότητα, χωρίς επιθετικές αντιδράσεις που μπορεί να οδηγήσουν σε παγκόσμιες καταστροφές.
Το γεγονός ότι η κινεζική ηγεσία χρησιμοποιεί πλέον ανοιχτά ιστορικές αναφορές όπως η «παγίδα του Θουκυδίδη» δείχνει πόσο βαθιά στρατηγική έχει γίνει η σύγκρουση ανάμεσα στις δύο μεγαλύτερες δυνάμεις του πλανήτη. Και ταυτόχρονα επιβεβαιώνει ότι ο κόσμος έχει ήδη εισέλθει σε μια περίοδο όπου η γεωπολιτική σταθερότητα δεν θεωρείται πλέον δεδομένη, αλλά συνεχές ζητούμενο.
Ο Άλισον, μέσα από το βιβλίο του «Σε τροχιά πολέμου», υπογραμμίζει πως από το 1500 μ. Χ. ως σήμερα η ανθρωπότητα έχει βρεθεί 16 φορές σε ανάλογη με τη σημερινή κατάσταση: μια νέα δύναμη να επιχειρεί να ανατρέψει την ισορροπία ισχύος. Από αυτές τις 16 φορές οι τέσσερεις έγιναν δίχως απ’ ευθείαν πολεμική σύγκρουση των αντιτιθέμενων δυνάμεων.
Αλλά ό,τι συμβαίνει πάνω από δυο φορές, λέει η θεωρία πιθανοτήτων, μπορεί να επαναληφθεί.
Μπορεί δηλαδή η σημερινή αντιπαράθεση ανάμεσα σε Ουάσιγκτον και Πεκίνο, ο εμπορικός πόλεμος, οι τεχνολογικές κυρώσεις, η μάχη για την κυριαρχία στην τεχνητή νοημοσύνη και στους ημιαγωγούς, η στρατιωτική ένταση στον Ειρηνικό και κυρίως το ζήτημα της Ταϊβάν να οδηγήσουν σε μια νέα ειρηνική περίοδο.
Αρκεί γι’ αυτό να υπάρξει ένα αντίστοιχο κίνημα αποτροπής του πολέμου, με σύγχρονους όρους και ανάλογη αυτοπεποίθηση. Διαφορετικά ο καπιταλισμός θα αποδειχτεί άλλη μια φορά αμείλικτος.
