Όταν ολοκληρώνεται ένα ποδοσφαιρικό Μουντιάλ αφθονούν οι απολογισμοί. Συνήθως εκκινούν από τα «αμιγώς ποδοσφαιρικά» και κατόπιν κινούνται στις «προεκτάσεις». Ενίοτε όμως οι «προεκτάσεις» είναι τόσο ηχηρές, ώστε διεκδικούν θέση στο «κέντρο του γηπέδου». Και κάπου εκεί, τίθεται ξανά το ερώτημα – κι ας επιτραπεί στον γράφοντα να αρχίσει από αυτό: Ως πού μπορεί να φθάσει η αιχμαλωσία μιας κορυφαίας αθλητικής διοργάνωσης από το πνεύμα του «τραμπισμού»;
Δόθηκαν, ως προς αυτό, αρκετές απαντήσεις από τα προεόρτια του Μουντιάλ και εντεύθεν, με γνωστότερη την ετσιθελική άρση της τιμωρίας του ποδοσφαιριστή των ΗΠΑ, Φολαρίν Μπαλογκάν. Δύο τελευταίες απαντήσεις επεφύλαξαν τα στερνά του Μουντιάλ. Την πρώτη τη «λούστηκε» ένας πρώην ποδοσφαιριστής της Ισπανίας, με την εθνική ομάδα της οποίας είχε αναδειχθεί παγκόσμιος πρωταθλητής το 2010. Ο Ζοάν Καπντεβίλα.
Ο Καπντεβίλα ετοιμαζόταν να ταξιδέψει στις ΗΠΑ μαζί με τα παιδιά του για να παρακολουθήσουν τον τελικό, αλλά με έκπληξη πληροφορήθηκε ότι οι αμερικανικές αρχές αρνήθηκαν να του επιτρέψουν την είσοδο στη χώρα. Ο λόγος; Το 2016 είχε συμμετάσχει σε φιλικό αγώνα στο Ιράν, μαζί με άλλους Ισπανούς παίκτες. Πολύ… πειστικός λόγος «εθνικής ασφάλειας» και αυτός! Κάπως έτσι, το Μουντιάλ που «με το καλημέρα» σημαδεύτηκε από όσα ξέρουμε (εδώ) βρήκε κι ένα φινάλε αντάξιο όλων αυτών.
Πάλι καλά που τελείωσε… Διότι αν συνεχιζόταν και παράλληλα εντείνονταν οι πονοκέφαλοι (άρα και το άχτι) του Τραμπ με τα αδιέξοδα του πολέμου, τότε ίσως να αναγορευόταν σε λόγο απαγόρευσης εισόδου στις ΗΠΑ η πληροφορία ότι ο «ύποπτος» παρακολούθησε ιρανική κινηματογραφική ταινία ή έχει αγοράσει κάποιο περσικό χαλί, για το σπίτι του.
Ένας… «κατσικωμένος» πρόεδρος, δυο παίκτες που αρνούνται χειραψία
Η τελευταία απάντηση παραπέμπει στη λήξη του Μουντιάλ: Ο Τραμπ παρέμενε… πεισματικά πάνω στο βάθρο, ανάμεσα στους τροπαιούχους Ισπανούς παίκτες που ετοιμάζονταν να πανηγυρίσουν τη δικαιότατη νίκη τους, ωσάν να ήταν και εκείνος συντελεστής του θριάμβου τους. Καθόλου ανεξήγητη συμπεριφορά, εκ μέρους ενός προέδρου που έχει φθάσει σημείο να εκδώσει νόμισμα με… τη φάτσα του. Αλλά και καθόλου τιμητική – για τον ίδιο – σκηνή: Ο αρχηγός της ισπανικής ομάδας, ο Ρόδρι, να προσπαθεί με διακριτικά… τζαρτζαρίσματα να τον απομακρύνει…
Λίγο νωρίτερα, κατά τη διάρκεια της απονομής των μεταλλίων στους φιναλίστ, τους ηττημένους του τελικού, δυο παίκτες της Αργεντινής σνόμπαραν επιδεικτικά τον Αμερικανό πρόεδρο, αποφεύγοντας τη χειραψία μαζί του. Ήταν ο Ρομέρο και ο Λισάντρο Μαρτίνες. Ο δεύτερος έχει επικρίνει αρκετές φορές, δημοσίως, την οικονομική και κοινωνική πολιτική του ακροδεξιού προέδρου της Αργεντινής, του «αναρχοκαπιταλιστή» με το αλυσοπρίονο, Χαβιέρ Μιλέι. Κι αν είσαι πολέμιος του Μιλέι, έχεις πολλούς λόγους να απεχθάνεσαι και τον Τραμπ.
Είναι άλλωστε κοινό «μυστικό» ότι ο Μιλέι χρωστά σε καταλυτικό βαθμό την περσινή εκλογική νίκη του στην ωμή παρέμβαση του Τραμπ, που απείλησε τους Αργεντινούς ψηφοφόρους πως θα προκαλούσε έντονο «πόνο» στην οικονομία της χώρας τους, εάν δεν τιμούσαν ξανά τον εκλεκτό του. Η αβυσσαλέα διαφορά ανάμεσα στα ευρήματα των δημοσκοπήσεων πριν από την παρέμβαση Τραμπ και τα εκλογικά αποτελέσματα δεν αφήνει πολλά περιθώρια για να αμφισβητηθεί το ειδικό βάρος του εν λόγω εκβιασμού.
Είχε, λοιπόν, ο Λισάντρο Μαρτίνες λόγους να αρνηθεί τη χειραψία με τον Τραμπ. Είχε κι ο Αμερικανός πρόεδρος τα μικρά παθήματά του, μέσα στη γενική ρότα του.
Όταν ανταλλάσσουν πάσες Νετανιάχου και Μιλέι
Κάθε πολιτική εξουσία «παίζει μπάλα» όπως μπορεί. Έπαιξε κι ο Νετανιάχου τη δική του. Πώς; Δηλώνοντας ότι θα ήθελε να κερδίσει το τρόπαιο η ομάδα της Αργεντινής και εκφράζοντας τον θαυμασμό του για την ποδοσφαιρική αξία του Λιονέλ Μέσι. Αυτά όμως ήταν τα «παραγεμίσματα»…
Ο πρωθυπουργός του Ισραήλ δεν έκρυψε τον βασικό λόγο, για τον οποίο «συμπάθησε» την «μπιανκοσελέστε», όπως ονομάζεται (λόγω χρωμάτων) η εθνική ομάδα της Αργεντινής: Την κυβερνά ο Μιλέι, ο άκρως φιλικός προς το Ισραήλ, την κυβέρνηση Νετανιάχου και την πολιτική της. Εάν εξέλιπε αυτή η ευτυχής (για το Τελ Αβίβ) συγκυρία, τότε κανένας θαυμασμός για την ομάδα της Αργεντινής ή τον Μέσι δεν θα ωθούσε την ισραηλινή ηγεσία σε ένα τέτοιο επικοινωνιακό παιχνίδι. Στο Μουντιάλ του 2022 η «μπιανκοσελέστε» ήταν καλύτερη απ’ όσο η σημερινή και καταλυτικότερος ο Μέσι (των 35 κι όχι των 39 ετών). Αλλά καθώς η χώρα είχε τότε πρόεδρο τον Αλμπέρτο Φερνάρντες κι όχι τον εφ’ όλης της ύλης φιλο- σιωνιστή, τον «τρελαμένο» Μιλέι, το Τελ Αβίβ δεν δήλωσε καμία προτίμηση.
Δεν στάθηκαν – προ Μιλέι – αρκετές δυο σταθερές, πληθυσμιακές παράμετροι. Ούτε το μέγεθος του εβραϊκού στοιχείου στην Αργεντινή, όπου ζει η πολυπληθέστερη στη Λαντινή Αμερική και η 6η μεγαλύτερη στον κόσμο εβραϊκή «παροικία». Ούτε ο επίσης μεγάλος αριθμός κατοίκων του Ισραήλ, των οποίων οι πρόγονοι (κατά κανόνα πολιτικά προοδευτικοί τότε, στις εποχές του «μια φορά κι έναν καιρό») είχαν καταφύγει εκεί από την Αργεντινή, όταν την κυβερνούσαν οι χούντες του Ονγκανία (1966- 1970), του Βιντέλα (1976 – 1981) και Γκαλτιέρι (1981- 1983). Για όλα χρειαζόταν ένας Μιλέι…
Έτσι, λοιπόν, Νετανιάχου και Μιλέι επιδόθηκαν σε ένα αμοιβαία επωφελές παιχνίδι. Ο πρώτος πάσχισε να κλέψει για λογαριασμό του ίδιου και της κυβέρνησής του κάτι από την αίγλη μιας ποδοσφαιρικής παγκόσμιας πρωταθλήτριας (του 2022), η οποία επιπλέον διεκδικούσε ξανά το τρόπαιο, έστω και αν δεν ήταν το ισχυρότερο φαβορί για αυτό. Καθόλου άσχημη επιχείρηση ψυχολογικού προσεταιρισμού, σε καιρούς κατά τους οποίους το Ισραήλ το περιβάλλει – για λόγους πασίγνωστους- η απέχθεια των κοινωνιών σχεδόν όλου του κόσμου. Και μάλιστα μια απέχθεια ολοένα και μεγαλύτερη, όπως δείχνουν και τα ευρήματα της έρευνας – σε 36 χώρες- του PewResearchCenter για το 2026.
Από την άλλη πλευρά, ο Μιλέι μπορούσε επαίρεται ότι η πολιτική του απέναντι στο Ισραήλ πέτυχε κάτι πρωτοφανές – μια δημόσια δήλωση συμπάθειας για την «μπιανκοσελέστε» από την ηγεσία… άλλου κράτους. Τι κι αν η δήλωση αυτή ήταν βέβαιο ότι θα προκαλούσε, αντανακλαστικά, κύματα αντιπάθειας για την «μπιανκοσελέστε», διεθνώς; Δευτερεύον, ήταν αυτό. Κάθε επικοινωνιακή κίνηση έχει συγκεκριμένους στόχους, συγκεκριμένα targetgroups και συγκεκριμένες παρενέργειες. Οι τελευταίες γίνονται ανεκτές, εάν τα «πρέπει» κρίνονται σημαντικότερα.
Με το μυαλό και στις μπίζνες – ύδρευση και λίθιο
Υπάρχει όμως κάτι ακόμη: Όσοι γνωρίζουν καλά τα της Αργεντινής, ξέρουν ότι στη χώρα εκδηλώνονται αντιδράσεις για κυβερνητικές ρυθμίσεις που προωθούνται προς όφελος ισραηλινών οικονομικών συμφερόντων. Ρυθμίσεις, τις οποίες ένα σημαντικό τμήμα της κοινωνίας θεωρεί εγκληματικές από πλευράς οικονομικής, κοινωνικής και περιβαλλοντικής. Αφορούν τους τομείς της ύδρευσης, όπου πρωταγωνιστεί η ισραηλινή εταιρεία Mekorot (το κίνημα που αντιτίθεται στο εγχείρημα έχει ως τίτλο «FueraMekorot», δηλαδή «Έξω η Mekorot») και τις εξορύξεις λιθίου. Τα πλουσιότατα κοιτάσματα λιθίου της Αργεντινής τα εποφθαλμιά η ισραηλινή εταιρεία XtraLit.
Εν ολίγοις, στην Αργεντινή σημειώνεται δυσφορία και για αυτά, πέραν της οργής που εκδηλώνεται – εκεί και σε όλη την υφήλιο- για τα της Μέσης Ανατολής, τη γενοκτονία, την εθνοκάθαρση, το κτηνώδες απαρτχάιντ σε βάρος των Παλαιστινίων. Οπότε, η σύμπραξη Μιλέι – Νετανιάχου για το Μουντιάλ κλήθηκε να εκπέμψει και ένα ειδικότερο κατευναστικό μήνυμα προς τους Αργεντινούς.
Σε ελεύθερη απόδοση: «Είδατε, μωρέ; Ό,τι κι αν πιστεύετε για τις δουλειές που παίρνουν εδώ, προσφέρουν αντάλλαγμα – μας υποστηρίζουν στο Μουντιάλ!».Παιδαριώδες; Ασφαλώς – και εξαιρετικά αμφίβολης αποτελεσματικότητας, όσο κι αν οι Αργεντινοί είναι παθιασμένοι με το ποδόσφαιρο. Αλλά ποιος είπε ότι κάτι τέτοια αποκλείονται εξ ορισμού από τα πάσης φύσεως κόλπα ψυχολογικού επηρεασμού;
Το παιχνίδι Μιλέι – Νετανιάχου εξελίχθηκε με αμοιβαίες δηλώσεις και ευχαριστίες, αλλά και με μία προσφυγή στη δύναμη της εικόνας. Δεν ήταν καθόλου δύσκολο να σηκωθούν μια – δυο ισραηλινές σημαίες, σε ένα – δυο ματς, στις κερκίδες ανάμεσα στις χιλιάδες Αργεντινών φιλάθλων. Ούτε να τις «πιάσει» η κάμερα και να αρχίσουν να προκαλούνται συνειρμοί: Σε παλιότερα Μουντιάλ βλέπαμε στις «μπιανκοσελέστε» εξέδρες – και πιθανόν να ξαναδούμε, μελλοντικά – πανό με τη μορφή του Τσε Γκεβάρα, αλλά τώρα κυμάτιζαν εκεί ισραηλινές σημαίες. Εικόνα σοκ. Αλλά πόσο αντιπροσωπευτική ήταν;
Η μεγάλη αύξηση της απέχθειας για το Ισραήλ, στην Αργεντινή
Μήπως ισχυροποιείται στην κοινωνία της Αργεντινής κάποια τάση φιλική προς το Ισραήλ; Το αντίθετο συμβαίνει, όπως μας πληροφορούν τα ευρήματα του PewResearchCenter, το οποίο διεθνώς θεωρείται έγκυρο και αξιόπιστο. Κατά το 2025 η διαφορά που χώριζε τον πόλο των αρνητικών απόψεων για το Ισραήλ από εκείνον των θετικών ήταν 20 εκατοστιαίες μονάδες. Φέτος, εκτινάχθηκε στις 34 εκατοστιαίες μονάδες. Το «σκορ» έγινε 55% – 21%. Είναι το τρίτο επαχθέστερο για το Ισραήλ ανάμεσα στις έξι χώρες της Λατινικής Αμερικής – τις έξι μεγαλύτερες- που ερευνήθηκαν από το PewResearchCenter. Αρκετά κοντά στις δύο πρώτες, τη Χιλή (38 μονάδες) και το Μεξικό (36 μονάδες) και αισθητά παραπάνω από την Κολομβία, το Περού και τη Βραζιλία (27, 22 και 19 μονάδες αντίστοιχα).
Κατά μέσο όρο, στις άλλες πέντε χώρες ο συσχετισμός αρνητικών – θετικών απόψεων για το Ισραήλ είναι 55%- 27%. Στην Αργεντινή καταγράφεται ίδιο ποσοστό απόρριψης, αλλά μικρότερο ποσοστό αποδοχής. Το «αργεντίνικο» 21% είναι το μικρότερο – θετικό για το Ισραήλ – ποσοστό μεταξύ των έξι χωρών. Πού; Στη χώρα με το πολυπληθέστερο εβραϊκό στοιχείο σε όλη τη Λατινική Αμερική.
Τα παραπάνω ευρήματα του PewResearchCenter μεταξύ άλλων επιβεβαιώνουν το ενδιαφέρον συμπέρασμα που απορρέει και από τα αντίστοιχα, στον υπόλοιπο πλανήτη: Η απέχθεια για το Ισραήλ «καλπάζει» και στις χώρες με ακροδεξιές και φιλο – ισραηλινές κυβερνήσεις (δυο ιδιότητες που στην εποχή μας έχουν γίνει αλληλένδετες). Ως προς την Αργεντινή, η έρευνα είναι για να… την κοπανάς στη μούρη – νοερά, έστω- των Μιλέι και Νετανιάχου, καθώς αποδεικνύει ότι δεν είχαν το παραμικρό ηθικό δικαίωμα να επικαλούνται τη βούληση των Αργεντινών για το «ταγκό» που χόρεψαν.
Στην πυρά (και) η κοινωνία της χώρας…
Έλα όμως που τα αυτονόητα δεν είναι πάντα αυτονόητα, ούτε στο νου των προοδευτικών και αριστερών ανθρώπων. Από τα socialmedia, ειδικά από τις αριστερές ελληνικές «παροικίες» του Διαδικτύου, ξεπήδησε ένα κύμα ελεεινολογίας για την ίδια την κοινωνία της Αργεντινής. Ευδοκίμησαν σχόλια του τύπου «πώς κατάντησε έτσι, σιωνιστική, η χώρα του Τσε και του Μαραντόνα».
Σε άλλες περιπτώσεις, το κακό ανάχθηκε στην ίδια τη γέννηση της Αργεντινής. Ποιος Τσε, τώρα… Ποιο «Αrgentinazo» (η εξέγερση του Δεκεμβρίου 2001 που αποκαθήλωσε πέντε προέδρους σε 13 ημέρες), τώρα… Αυτά ήταν στιγμιαίες εκλάμψεις σε μια χώρα «βαθιά ρατσιστική». Η θεωρία που θέλει την Αργεντινή ρατσιστική – με τεκμήριο (;) τον μικρό αριθμό μαύρων στη χώρα – τιμήθηκε αβασάνιστα από αριστερά πληκτρολόγια. Με ποιόν στόχο; Να βρεθεί ένας συνδετικός κρίκος ανάμεσα στο μακρινό παρελθόν και την υποτιθέμενη γοητεία, την οποία ασκεί το ισραηλινό απαρτχάιντ στην κοινωνία της χώρας.
Κι όλα αυτά, ενώ τα στοιχεία μαρτυρούν ότι οι διαθέσεις των Αργεντινών για το Ισραήλ είναι εκ διαμέτρου αντίθετες! Τέτοια «επιτυχία», ούτε οι Νετανιάχου και Μπεν – Γκβιρ θα φαντάζονταν… Να ρίχνουν δόλωμα μπας και κερδίσουν – εξ αντανακλάσεως – κάποια μικρή λάμψη και να τους «χαρίζει» την κοινωνία κοτζάμ Αργεντινής η απλοϊκότητα (μάλλον επιεικής η λέξη) μιας μερίδας αριστερών χρηστών του Διαδικτύου…
Τελικά, όλα είναι συγκρίσιμα;
Υπήρξαν φυσικά και λιγότερο γενικευτικές εκφάνσεις του φαινομένου, που για συντομία θα μπορούσαμε να βαφτίσουμε «ΦΑΔΑ», δηλαδή Φάσμα Αριστερής Διαδικτυακής Απλοϊκότητας. Σε πολλές περιπτώσεις το μένος επικεντρώθηκε, όχι πάνω στην κοινωνία της Αργεντινής (πάλι καλά…), αλλά στην εθνική ομάδα της. Θα μπορούσαμε να πούμε «τότε μια χαρά», προσπερνώντας ως ήσσονος σημασίας όλα τούτα – άλλωστε δεν νοούνται σπορ, ιδίως ποδόσφαιρο, χωρίς «fans»και χωρίς «haters», με τα σωστά τους και με τις υπερβολές τους. Υπάρχουν όμως δυο σοβαρά «ναι μεν, αλλά».
Το πρώτο ήταν μια απόπειρα… πολιτισμικής σύνδεσης της πολιτικής του Ισραήλ με την εθνική Αργεντινής. Με αφετηρία επισημάνσεις και ισχυρισμούς που κυμαίνονταν – κατά περίπτωση – από το απολύτως ορθό μέχρι το απολύτως λάθος (για τις διαιτησίες, για τους «θεατρίνους» Αργεντινούς παίκτες, κλπ). Αυτό από μόνο του είναι, νομίζω, προβληματικό.
Καλή η σημειολογία, καλοί οι έξυπνοι ή και εξυπνακίστικοι παραλληλισμοί, αλλά χρειάζεται κάποιο μέτρο και κάποια επίγνωση των «κυβικών» κάθε ζητήματος. Ακόμη κι αν μαζέψουμε όλων των ειδών και κατηγοριών τα μελανότερα συμβάντα που έχουμε δει σε ολάκερη την ιστορία των Μουντιάλ, τα προσθέσουμε και τα πολλαπλασιάσουμε επί χίλια, πάλι δεν θα νοείται καμία αντιστοίχησή τους με εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας, πρωτοφανή από το 1945 και μετά. Κι αν καμωνόμαστε ότι βρίσκουμε λογική τέτοια αντιστοίχηση, τότε μέσα στον άδολο χαβαλέ άθελά μας υποβαθμίζουμε τα ανείπωτα εγκλήματα του Ισραήλ στα επίπεδα του ποδοσφαιρικού unfairplay.
Ο δεύτερος «αστερίσκος», συγγενής του πρώτου: Ένα τμήμα του «ΦΑΔΑ» δεν εφηύρε απλώς κάποια «πολιτισμική», «ηθική» σχέση ανάμεσα στην εθνική Αργεντινής και το κράτος Ισραήλ. Επιπλέον, απέδωσε σε αυτή τη «σχέση» το γεγονός ότι η ισραηλινή ηγεσία δήλωσε προτίμηση στην «μπιανκοσελέστε».
Καταλάβατε; Για αυτό το έκαναν οι Ισραηλινοί κυβερνώντες, όχι για τους προαναφερθέντες λόγους επικοινωνιακής και πολιτικής σκοπιμότητας… Όχι λόγω Μιλέι… Είδατε πόσο εύκολα προσπέρασε τα βαθύτερα κίνητρα των Νετανιάχου και Μιλέι το… παιχνιδάρικο, χαριτωμένο «ΦΑΔΑ»;
Αν ήταν αυτά τα κριτήρια…
Βεβαίως, αν το κράτος του Ισραήλ καθόριζε ποδοσφαιρικές προτιμήσεις προς άλλους με τα κριτήρια που έτσι εύκολα αραδιάζονται, τότε δεν θα χρειαζόταν να περιμένει την Αργεντινή του 2026. Αν το γοήτευαν απλώς οι ευνοημένοι από τη διαιτησία, θα είχε «λατρέψει» την εθνική Βραζιλίας καθ’ όλη τη μακρά περίοδο της προεδρίας του διαβόητου Ζοάο Χαβελάνζε στη FIFA (και κάμποσες άλλες ομάδες, σποραδικά).
Αν το Ισραήλ ενθουσιαζόταν απλώς με τους παίκτες «που πρώτα κτυπούν και μετά παριστάνουν τα θύματα» (διότι έτσι κάνει το ίδιο), τότε θα είχε «υιοθετήσει» αμυντικούς σαν τον Ισπανό Σέρχιο Ράμος, αρκετά χρόνια πριν. Εάν του άρεσαν απλώς τα «δολοφονικά» κτυπήματα, τότε θα είχε απονείμει τιμητική πλακέτα στον Γερμανό τερματοφύλακα Σουμάχερ μετά το Μουντιάλ του 1982 (οι φίλαθλοι θυμούνται τι είχε γίνει τότε). Θα βράβευε την εθνική Ουρουγουάης του 1986. Θα τιμούσε… αδιαλείπτως αμυντικούς όπως ο Ισπανός Γκοϊκοετσέα και ο Ιταλός Τζεντίλε. Μπροστά τους, μοιάζει με μαθητούδι κάθε παίκτης της τωρινής Αργεντινής και οποιασδήποτε άλλης ομάδας είδαμε στο Μουντιάλ.
«Ζώα» είχε αποκαλέσει τους παίκτες της Αργεντινής, στο Μουντιάλ του 1966, ο προπονητής της αγγλικής ομάδας, Αλφ Ράμσεϊ. Η δήλωσή του ασφαλώς ενσωμάτωνε την υπεροψία του αθλητικού εκπροσώπου μιας μεγάλης χώρας, με πολύ νωπό αποικιοκρατικό «μεγαλείο». Ακριβώς 60 χρόνια μετά, θυμίζουν κάπως τον Ράμσεϊ κάμποσοι φανατικοί του «ΦΑΔΑ».
Αυτά γίνονται όταν ρίχνονται στο μίξερ της έξαψης και ανακατεύονται πολλά επί μέρους στοιχεία. Μερικά από αυτά: Η εύκολη, επιπόλαιη γενίκευση. Η αμιγώς ποδοσφαιρική φόρτιση, που συχνά παράγει θολώματα μυαλού και απόλυτη σιγουριά – για όλα (ποιος είπε ότι οι προοδευτικοί και αριστεροί εξαιρούμαστε… υποχρεωτικά από αυτό;). Η αναζήτηση της πραγματικότητας (;) σε μονοσήμαντες ερμηνείες, σε δίπολα «μαύρου – άσπρου», ηρώων και τρισκατάρατων. Και κάπου εδώ, φθάνουμε στον Λιονέλ Μέσι…
Η μοναδικότητα μιας περίπτωσης
Πριν ακόμη «παίξει μπάλα» ο Νετανιάχου, διάφορες πλευρές είχαν ρίξει στην εθνική Αργεντινής το ανάθεμα ότι ήταν η ομάδα του «σιωνιστή» ή «υποτακτικού των σιωνιστών», Λιονέλ Μέσι. Προκαταρκτικά, οφείλουμε να επισημάνουμε το ξεχωριστό του όλου πράγματος – χωρίς κατ’ ανάγκη να το κρίνουμε ή να το ερμηνεύσουμε: Ποτέ άλλοτε η πολιτική (έμμεσα ή άμεσα) στάση κάποιου παίκτη δεν έγινε τόσο καταλυτικός παράγοντας αξιολόγησης. Ούτε οι τυχόν δυσμενείς αντίστοιχες κρίσεις επέφεραν «σταύρωση» των ομάδων, εν συνόλω.
Ο Πελέ σχεδόν… ειδικευόταν στα «ξεπλύματα» δικτατοριών της Λατινικής Αμερικής, αλλά αυτό θεωρείται περίπου λεπτομέρεια. Ουδέποτε εισηγήθηκε κάποιος τον μαζικό στιγματισμό της εθνικής Βραζιλίας. Ούτε τότε, αλλά ούτε και δεκαετίες αργότερα, το 2018 και το 2022. Δηλαδή όταν τα μεγαλύτερα αστέρια του βραζιλιάνικου ποδοσφαίρου, είτε εν ενεργεία (Νεϊμάρ) είτε βετεράνοι (Ριβάλντο, Ροναλντίνιο, Κακά, κ.α), υποστήριζαν δημοσίως – και με μεγάλη θέρμη, τα περισσότερα – για την προεδρία της χώρας τον ακροδεξιό Μπολσονάρου. Ο οποίος, εκτός των άλλων, τήρησε ευνοϊκότατη για το Τελ Αβίβ εξωτερική πολιτική – στον ΟΗΕ και σε άφθονα επί μέρους ζητήματα. .
«Στην Αργεντινή βασιλεύει η τάξη κι εγώ δεν είδα κανέναν πολιτικό κρατούμενο». Αυτό το απίστευτο είχε δηλώσει το 1978 ο ανεκδιήγητος αρχηγός της δυτικογερμανικής ομάδας, Μπέρτι Φογκς, για την Αργεντινή που υπέφερε από την τυραννία της αιμοσταγούς δικτατορίας Βιντέλα. Δεν θυμάμαι ποτέ να διατυπώθηκε η ιδέα για κάποια «σταυροφορία» εναντίον της εθνικής Γερμανίας, της οποίας ο Φογκς αργότερα διετέλεσε και προπονητής.
Το 2013 ο τότε αρχηγός της εθνικής Κροατίας, Γιόσιπ Σίμουνιτς, γιόρτασε την πρόκριση της ομάδας στην τελική φάση του Μουντιάλ της Βραζιλίας καλώντας το κοινό να ανταποκριθεί σε γνωστό, «ιστορικό» χαιρετισμό των Κροατών φασιστών «Ουστάσι». Μάλιστα τιμωρήθηκε για αυτό από την FIFA με αποκλεισμό δέκα αγωνιστικών. Το 2022 δυο άλλοι Κροάτες διεθνείς – οι Μπρόζοβιτς και Λόβρεν – πανηγύρισαν την κατάκτησης της 3ης θέσης στο Μουντιάλ του Κατάρ, τραγουδώντας άσματα ανάλογης… ιστορικής «ποιότητας», όπως φάνηκε σε σχετικό βίντεο (εκείνοι δεν τιμωρήθηκαν, διότι είχαν φροντίσει να «μερακλωθούν» σε «ιδιωτικό χώρο»).
Υπήρξαν κι άλλα ανάλογα περιστατικά με την εθνική Κροατίας, αλλά ποτέ η ομάδα δεν τέθηκε μαζικά στο στόχαστρο της αριστερής ή αριστερόστροφης φίλαθλης κοινής γνώμης. Ίσα – ίσα, έως και σήμερα αρκετοί προοδευτικοί φίλαθλοι, προτάσσοντας την αγωνιστική κομψότητα που κατά καιρούς διαθέτει η εθνική Κροατίας, κρίνουν ότι οι κατά καιρούς διακρίσεις της «σπάνε και τη μονοτονία της κυριαρχίας των μεγάλων ποδοσφαιρικών δυνάμεων».
Με την Αργεντινή και τον Μέσι, όμως, είναι αλλιώς. Η καλή εκδοχή θα μπορούσε να είναι ότι αυτό οφείλεται στην αυξημένη ευαισθησία για το παλαιστινιακό. Οι πολλές… λιγότερο καλές παραπέμπουν σε αρκετές παραμέτρους. Κυρίως στα πάθη των «haters» (όπως – από την άλλη πλευρά – και των fans), όταν πρόκειται για ποδοσφαιριστές τέτοιου βεληνεκούς.
Μια fake φωτογραφία
Τι είναι ο Μέσι, λοιπόν, εκτός από μέλος της «παρέας» των δύο – τριών σπουδαιότερων ποδοσφαιριστών όλων των εποχών και ασυζητητί κορυφαίος στον 21ο αιώνα; Σίγουρα δεν είναι Ντιέγκο Μαραντόνα ή Σόκρατες. Κι αυτό δεν αφορά μόνο την εκφορά γενικών πολιτικών απόψεων, αλλά και το ίδιο το ποδοσφαιρικό στερέωμα. Ας θυμηθούμε πχ ότι στο Μουντιάλ του 1986 ο Ντιέγκο είχε οργανώσει ένα μίνι κίνημα διαμαρτυρίας παικτών, επειδή αρκετοί αγώνες διεξάγονταν ντάλα μεσημέρι, κάτω από τον ανελέητο μεξικάνικο ήλιο, διότι για τη FIFA και την εταιρεία Televisa το βασανιστήριο που υφίσταντο οι ποδοσφαιριστές δεν ήταν τίποτα μπροστά στον σκοπό να «πέφτουν» ενδιαφέροντα ματς πάνω σε ζώνες υψηλής τηλεθέασης, στην Ευρώπη. Τέτοιες πρωτοβουλίες, τολμηρές και «αιρετικές», ο Μέσι δεν θα έπαιρνε ποτέ.
Ο Μέσι προσπαθεί να συντηρεί την εικόνα του «απολιτίκ», του «υπεράνω» που ασχολείται με τη μπάλα και τον εμπορικό περίγυρό της, αποφεύγοντας επιμελώς να ικανοποιεί ή να δυσαρεστεί κόσμο με «άλλα». Πασχίζει να είναι αποδεκτός από όλους. Αλλά, όπως θα δούμε παρακάτω, ορισμένες φορές δεν το καταφέρνει. Διότι, ενίοτε, όσα φέρνουν κάποια άγρια κύματα της πραγματικότητας μοιάζουν με τον αέρα που θα σε επισκεφθεί, έστω και μπαίνοντας μέσα από χαραμάδες στο «θωρακισμένο» σπίτι σου.
Στο προκείμενο, τώρα. Στο Ισραήλ θέλουν να θεωρούν τον Μέσι και… ολίγον δικό τους (σιγά μην τον άφηναν εκτός των αγαπημένων τους παιχνιδιών οικειοποίησης), επειδή γεννήθηκε στο Ροσάριο, πόλη με πολυπληθέστατο εβραϊκό στοιχείο. Το πατρικό σπίτι του, μάλιστα, βρίσκεται σε οδό που ονομάζεται «EstadodeIsrael». Οπότε, θεώνται στο Διαδίκτυο και ατάκες – καλαμπούρια (;) του τύπου «εσείς ξέρατε ότι ο Μέσι γεννήθηκε στο Ισραήλ;». Αλλά επειδή αυτά δεν αρκούν, κυκλοφόρησε στο Διαδίκτυο φωτογραφία με τον παίκτη να κρατά ισραηλινή σημαία, ώστε να «μάθουν» άπαντες με ποια πλευρά τάσσεται και στο παλαιστινιακό. Η φωτογραφία βεβαίως είναι ψεύτικη, προϊόν μοντάζ. Η απάτη συμπληρώθηκε με την τροποποίηση της εικόνας, ώστε να φαίνεται προερχόμενη από τον επίσημο λογαριασμό του Μέσι στο Instagram.
Δυο αληθινές φωτογραφίες και η ιστορία τους
Μια άλλη φωτογραφία, αληθινή αυτή, έδωσε το έναυσμα για διαδικτυακά ξεσπάσματα εναντίον του «σιωνιστή Μέσι». Είναι εκείνη που τον δείχνει δίπλα στον Νετανιάχου. Η εικόνα κατέκλυσε το Διαδίκτυο προτού αρχίσει το φετινό Μουντιάλ και συνέχισε ακάθεκτη καθ’ όλη τη διάρκεια του. Πότε τραβήχτηκε; Τον Αύγουστο του 2013, κατά τη διάρκεια επίσκεψης της Μπαρτσελόνα (στην οποία αγωνιζόταν τότε ο Μέσι) τόσο στο Ισραήλ, όσο και στην κατεχόμενη Δυτική Όχθη. Ήταν η λεγόμενη «περιοδεία ειρήνης» του καταλανικού συλλόγους. Από την επίσκεψη εκείνη προέρχεται και το άλλο στιγμιότυπο, που δείχνει τον Μέσι με κιπά στο Τείχος των Δακρύων. Δεύτερη τρανή «απόδειξη» της ιδιότητας του Μέσι ως «σιωνιστή», αυτή…
Είναι αξιοσημείωτο πώς δυο φωτογραφίες του 2013 έγιναν «παντιέρα» το 2026. Τρία Μουντιάλ πραγματοποιήθηκαν μέσα σε αυτά τα 13 χρόνια, αλλά κανένα δεν έδωσε αφορμή για τέτοια ταύτιση του Μέσι με τον σιωνισμό. Όμως πολύ πιο εντυπωσιακή και από το ετεροχρονισμένο του πράγματος είναι η αδυναμία ή απροθυμία του «ΦΑΔΑ» να κρίνει τι ακριβώς «μας λένε» αυτές οι δυο φωτογραφίες.
Είναι άραγε… δουλάκια του Ισραήλ όλοι οι παίκτες της «Μπάρτσα» που συμμετείχαν στη διπλή επίσκεψη του 2013; Διότι όλοι επισκέφθηκαν με κιπά το Τείχος των Δακρύων. Όλοι χαιρέτησαν τον πρωθυπουργό Νετανιάχου και τον πρόεδρο Πέρες. Όλοι έκαναν το ίδιο με τον Αμπάς στη Δυτική Όχθη. Προφανώς δεν… όρισαν εκείνοι την ποιότητα και το ποιον των αξιωματούχων που τους υποδέχθηκαν, ένθεν κακείθεν. «Ναι, αλλά οι φωτογραφίες που κυκλοφορούν είναι όσες δείχνουν τον Μέσι», θα πει κάποιος. Ε, αυτό λέω κι εγώ…
Όσοι τυχόν κρίνουν στ’ αλήθεια πως όλα αυτά αποτελούν τεκμήρια φιλο- σιωνιστικών πεποιθήσεων, θα όφειλαν να είναι συνεπείς στη γνώμη τους. Θα έπρεπε να στηλιτεύουν πχ και τον Κριστιάνο Ρονάλντο, που έχει συναντηθεί με τον Πέρες (όταν εκείνος επισκέφθηκε το προπονητικό κέντρο της Ρεάλ Μαδρίτης, το 2011). Και στη διάρκεια του τελικού του φετινού Μουντιάλ, θα έπρεπε να διαβάζουμε σχόλια για τα «υποχείρια του Ισραήλ» που παρακολουθούσαν το ματς από τις θέσεις των επισήμων. Δηλαδή, για βετεράνους παίκτες Μπαρτσελόνα που ήταν εν ενεργεία το 2013. Ευτυχώς, η παράκρουση περιορίστηκε στον Μέσι.
Η ανάρτηση του Μέσι το 2014, για τη Γάζα
Αν τον Αύγουστο του 2013 έγινε η «περιοδεία ειρήνης» της «Μπάρτσα», τον Αύγουστο του 2014 μαινόταν μια ακόμη δολοφονική ισραηλινή επίθεση στη Λωρίδα της Γάζας, με αποτέλεσμα τη μαζική εξολόθρευση αμάχων. Ο Μέσι, που τότε ήταν Πρεσβευτής Καλής Θέλησης της UNICEF, με ανάρτησή του ζήτησε να σταματήσει η βία εναντίον των παιδιών, δημοσιεύοντας και τη φωτογραφία ενός τραυματισμένου, μικρού Παλαιστίνιου. Τότε ο Μέσι, παράλληλα με τα ευμενή σχόλια, δέχθηκε μια άνευ προηγουμένου διαδικτυακή επίθεση από πλευράς ισραηλινών χρηστών.
Κατηγορήθηκε μεταξύ άλλων για αδιαφορία απέναντι στις ζωές των Ισραηλινών που κινδύνευαν από τα απαντητικά κτυπήματα της Χαμάς. Αλλά και για υποκρισία. Διότι – έγραφαν – η Μπαρτσελόνα είχε ως κύριο χορηγό την Qatar Airways, δηλαδή το Κατάρ που ήταν «χρηματοδότης της Χαμάς και των ρουκετών της».
Επισήμως το ισραηλινό κράτος δεν πήρε μέρος στην εκστρατεία κατά του Μέσι – αρκούσε η ενεργοποίηση των μηχανισμών προπαγάνδας του. Ο ίδιος ο παίκτης απέφυγε να απαντήσει. Οι επιθέσεις που δέχθηκε δεν απέτρεψαν την εμπορική συνεργασία του, από το τέλος του 2017 και για δυο χρόνια, με την SirinLabs, ισραηλινή εταιρεία smartphone. Ίσως μάλιστα να τη διευκόλυναν κόλας. Υπό την έννοια ότι το κύκλωμα μάνατζερ κι εμπορικών συμβούλων που περιέβαλε τον Μέσι πιθανότατα τον συμβούλεψε να δείξει πως η επίμαχη ανάρτηση του 2014 δεν υπαγορευόταν από κανέναν αντισημιτισμό. Αλλά και η συμφωνία του 2017 δεν απέτρεψε όσα «ποδοσφαιρο- πολιτικά» έγιναν το 2018.
Η ακύρωση του φιλικού ματς στην Ιερουσαλήμ
Από την άνοιξη του 2018 οι IDF «θέριζαν» – συστηματικά και εν ψυχρώ – τους άοπλους Παλαιστίνιους που συμμετείχαν, κάθε Παρασκευή, στις διαδηλώσεις για την 70η «μαύρη επέτειο» της «Νάγκμπα», στη Λωρίδα της Γάζας, κοντά στα σύνορα με το Ισραήλ. «Στη Γάζα δεν υπάρχουν αθώοι», είχε δηλώσει, απαντώντας στις χαμηλόφωνες και μάλλον άτονες επικρίσεις Ευρωπαίων αξιωματούχων (άνοιξη 2018), ο τότε υπουργός «Άμυνας» του Ισραήλ Αβ. Λίμπερμαν. Αλλά το αίμα δεν έφθανε. Το Ισραήλ χρειαζόταν και κάποια ποδοσφαιρικά «πυρά».
Έτσι, η κυβέρνησή Νετανιάχου αποφάσισε ξαφνικά να μεταφέρει ένα προγραμματισμένο – για τις 9 Ιουνίου – φιλικό ανάμεσα στην ισραηλινή εθνική ομάδα και την «μπιανκοσελέστε», από τη Χάιφα όπου επρόκειτο να διεξαχθεί, στην Ιερουσαλήμ. Την οποία το Ισραήλ πάσχιζε να κατοχυρώσει ως αμιγώς «δική» του.
Η ίδια η διεξαγωγή του ματς, σε εκείνη τη χρονική συγκυρία, θα ήταν φυσικά όνειδος και ξεκάθαρη πριμοδότηση της σιωνιστικής βαρβαρότητας. Πολύ λογικά ζήτησαν τη ματαίωσή του, το BDS, προοδευτικοί φορείς από όλον τον κόσμο – φυσικά και παλαιστινιακοί. Υπέρ της ματαίωσης ήταν ξεκάθαρα το όλο κλίμα στην Αργεντινή. Η ποδοσφαιρική ομοσπονδία της χώρας (AFA) δίσταζε να πάρει τέτοια απόφαση, αλλά την επέβαλαν τελικά οι παίκτες ύστερα από συνάντησή τους.
Στη συνάντηση ο Μέσι εισηγήθηκε τη ματαίωση, λέγοντας ότι όφειλαν να λάβουν υπόψη, όχι μόνο τις αντιδράσεις και τις προειδοποιήσεις για εκστρατείες δυσφήμισης της «μπιανκοσελέστε» και των παικτών της, αλλά και τον ίδιο τον πόνο των Παλαιστινίων.
Η απόφαση των παικτών της «μπιανκοσελέστε» προκάλεσε λυσσώδεις αντιδράσεις στο Ισραήλ. Ο Λίμπερμαν μέμφθηκε τους ποδοσφαιριστές της Αργεντινής, επειδή «δεν αντέκρουσαν την πίεση που δέχθηκαν από εκείνους που μισούν το Ισραήλ». Η ποδοσφαιρική ομοσπονδία της Παλαιστίνης ευχαρίστησε τον Μέσι και τους υπόλοιπους ποδοσφαιριστές για την «άρνησή τους να υπηρετήσουν έναν μη αθλητικό σκοπό». Ικανοποιημένος ο πασίγνωστος Βραζιλιάνος σκιτσογράφος Λατούφ, «έπλασε» κάποιον στρατιώτη των IDF, με όπλο στον ώμο και μπάλα στα πόδια, να έχει απέναντι του έναν βλοσυρό Μέσι που του έφραζε το δρόμο.
Οι εμπορικές συμφωνίες και η ένταξη στο 99% της «σιωπής»
Από τότε είναι αλήθεια ότι δεν είδαμε «τέτοιον» Μέσι (που ούτως ή άλλως, είπαμε, ούτε Μαραντόνα ήταν ποτέ, ούτε Σόκρατες). Μέσα στην πληθώρα των εμπορικών συμφωνιών του εντάχθηκε – από τον Σεπτέμβριο του 2020 έως τον Σεπτέμβριο του 2023 – η συνεργασία με την ισραηλινή OrCam, εταιρεία τεχνητής νοημοσύνης που κατασκευάζει συσκευές για άτομα με προβλήματα όρασης. Ο φίλος και δεινός ερευνητής Άρης Χατζηστεφάνου γράφει ότι η OrCam, πίσω από την ανθρωπιστική εικόνα της τεχνολογικής μέριμνας για τους ευάλωτους κρύβει τη σχέση της με ισραηλινούς κρατικούς μηχανισμού κατασκοπείας. Δεν έχω κανένα λόγο να το αμφισβητήσω.
Αξιοκατάκριτος λοιπόν ο Μέσι που ρυμουλκήθηκε σε μια τέτοια τριετή συνεργασία, είτε αγνοεί τις προεκτάσεις της εταιρείας είτε δεν ενδιαφέρεται για αυτές. Αξιοκατάκριτος και για την επιλογή του να χρησιμοποιεί σε ορισμένες μετακινήσεις του Ισραηλινούς «σεκιουριτάδες» – αν και το μόνιμο προσωπικό ασφαλείας του το έχει διαθέσει η νυν ομάδα του, Ίντερ Μαϊάμι.
Το ερώτημα είναι: Επαρκούν αυτά τα μελανά και ουδόλως ασήμαντα για να χαρακτηρίσουμε τον Μέσι κάτι σαν «τσιράκι των σιωνιστών»; Κατά την άποψή μου, την καταφατική απάντηση θα τη δικαιολογούσε μόνο μια έντονη ροπή στον μανιχαϊσμό, σε συνδυασμό με την μονομερή σταχυολόγηση και αξιολόγηση πεπραγμένων.
Βεβαίως ο Μέσι που κάτι καλό είπε το 2014 και κάτι καλό έκανε το 2018 είναι ο άνθρωπος, ο οποίος για τη γενοκτονία και την εθνοκάθαρση του 2023 κι εντεύθεν δεν άνοιξε το στόμα του, ούτε έπιασε το πληκτρολόγιό του. Αυτή του η σιωπή τον εντάσσει, δυστυχώς, στο 95% ή και 99% των διάσημων αθλητών της εποχής μας. Κι αυτό είναι το πιο σημαντικό. Ότι, για λόγους που δεν θα αναφερθούν στο παρόν σημείωμα, τεράστιο χάσμα χωρίζει τις απόψεις της παγκόσμιας κοινής γνώμης για το Ισραήλ και τη γενοκτονία – εθνοκάθαρση από την αντανάκλασή τους στο «ψηλό» αθλητικό στερέωμα.
Ο Λευκός Οίκος και μια υπόθεση για τα «δικά μας»…
Υπήρξε κι άλλη μομφή κατά του Μέσι: Η – κατά γενική ομολογία αμήχανη – παρουσία του, στον Λευκό Οίκο, δίπλα στον Τραμπ, τον Μάρτιο του 2026. Τότε που ο πρόεδρος των ΗΠΑ κάλεσε την πρωταθλήτρια του MLS (του αμερικανικού ποδοσφαιρικού πρωταθλήματος), Ίντερ Μαϊάμι, για να τη βραβεύσει. Κι εκτός από τα εγκώμια και τις δηλώσεις θαυμασμού για την αξία του Αργεντίνου άσσου, βρήκε την ευκαιρία να διακηρύξει τις προθέσεις του για το Ιράν και την Κούβα.
Κι εδώ έχουμε κάτι από… φωτογραφία 2013: Στον Λευκό Οίκο πήγε σύσσωμη η Ίντερ Μαϊάμι, όχι μόνον ο καλύτερος παίκτης της. Όλη η ομάδα έγινε «μαϊντανός». Τα εγκώμια που «χάρισε» ο Τραμπ στον Μέσι προφανώς θα τα αφιέρωνε στο οποιοδήποτε έμψυχο καλύτερο εισαγόμενο «προϊόν» διέθετε το MLS. Αν ήταν πχ ο Κέιν ή ο Βινίσιους, άλλα θα έλεγε ο Τραμπ; Ή μήπως πάσχει από υπολανθάνοντα «τραμπισμό» και ο Βραζιλιάνος πρόεδρος, Λούλα ντα Σίλβα, που δήλωσε χαριτολογώντας ότι σκεφτόταν να… κάνει μεταγραφή τον Μέσι για τη βραζιλιάνικη εθνική ομάδα;
Για να αντιληφθούμε πόσο τραβηγμένα (τουλάχιστον) είναι όλα τούτα, ας κάνουμε μια αναγωγή στα καθ’ ημάς: Φανταστείτε ότι η εθνική Ελλάδας του μπάσκετ κερδίζει ένα ευρωπαϊκό τρόπαιο. Κι επειδή έχουμε πρωθυπουργό ξανά τον Κυριάκο Μητσοτάκη (κούφια η ώρα) ή κάποιον σαν κι αυτόν (ξανά κούφια), στην τελετή υποδοχής στο Μέγαρο Μαξίμου ο «άναξ» πετάει δυο – τρεις πολιτικές αρλούμπες, μετά τις κοινοτοπίες. Είναι κατά 99,9% βέβαιο πως ούτε ο Γιάννης Αντετοκούνμπο ούτε κανείς άλλος από την ομάδα θα διαμαρτυρηθεί ή θα αποχωρήσει. Τι θα σχολιάσουμε εμείς; Πως οι… κατάπτυστοι υπηρέτες του νεοφιλευθερισμού άκουγαν άβουλοι τον Μητσοτάκη – ή τον άλλον; Ή θα εικάσουμε πως στη θέση τους ένας… Μαραντόνα δεν θα καταδεχόταν καν να πάει στο Μαξίμου;
Μακάρι αυτή η απλοϊκότητα να περιορίζεται μόνο στα του ποδοσφαίρου. Φοβάμαι όμως ότι «παίζει» και σε αρκετούς ακόμη τομείς…
