Ο Αλέξης Τσίπρας, μετά την έκδοση του βιβλίου του και το σούσουρο που προκάλεσε, «οργώνει» τη χώρα με παρουσιάσεις, προσπαθώντας να αναδειχθεί σε πόλο πολιτικής έλξης ενόψει του νέου κόμματος που ετοιμάζει. Στην παρουσίαση της «Ιθάκης» στη Θεσσαλονίκη (τη δεύτερη, συμβολικά και ποσοτικά, σημαντικότερη μετά το Παλλάς) επανέλαβε τα συνθήματα περί «δικαιοσύνης», «δημοκρατίας» και «κάθαρσης του κράτους». Συνθήματα που, εκφρασμένα από τον ίδιο, όπως έχει ήδη αποδειχθεί, στερούνται όχι μόνο πολιτικής ουσίας αλλά και πραγματικής δυναμικής.
Ο άνθρωπος που εφάρμοσε το τρίτο μνημόνιο, υποθήκευσε τη δημόσια περιουσία, θεσμοθέτησε τη λιτότητα μέχρι το 2060 και οικοδόμησε τη στρατιωτική συμμαχία Ελλάδα–Ισραήλ–Κύπρος, επιχειρεί τώρα την επιστροφή του, προσπαθώντας να κεφαλαιοποιήσει το «brand» του ως πρώην πρωθυπουργού και την ευρύτερη «οικειότητα» που είχε καλλιεργήσει με ένα τμήμα του εκλογικού σώματος.
Η πρόσφατη κίνηση του Ινστιτούτου Τσίπρα για τη λεγόμενη «σύγκλιση των προοδευτικών δυνάμεων» (Σοσιαλδημοκρατία, Δημοκρατική «Ριζοσπαστική» Αριστερά, Πολιτική Οικολογία) αποτελεί προσπάθεια διεύρυνσης και συγχώνευσης πολιτικών χώρων που έχουν ήδη αποδεχτεί και εφαρμόσει τα νεοφιλελεύθερα πλαίσια και την επικίνδυνη ιμπεριαλιστική πραγματικότητα. Σε ένα ειλικρινές ιδεολογικό μανιφέστο, οι συγκεκριμένες «προοδευτικές δυνάμεις» θα μπορούσαν να παραδεχτούν ότι εμπνέονται από τους Νέους Εργατικούς του Μπλερ, με αποδοχή του θατσερικού κεκτημένου και των ιμπεριαλιστικών επεμβάσεων, από το SPD του Σρέντερ με τα mini jobs και τη γενίκευση της εργασιακής ευελιξίας, από το Σοσιαλιστικό Κόμμα της Γαλλίας των Ζοσπέν και Ολάντ με ιδιωτικοποιήσεις και «μίνι» μνημόνια, και φυσικά από τη διακυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ 2015–2019, που υπονόμευσε αγώνες και προσδοκίες πέντε χρόνων.
Πάντως, ο πρώην πρωθυπουργός, όπως είχε ήδη φανεί από τη σύνθεση του επιστημονικού συμβουλίου του Ινστιτούτου Τσίπρα, επιθυμεί σε επίπεδο συνεργατών και ευρύτερου επιτελείου να αποκοπεί από το πρόσφατο πολιτικό του παρελθόν, επιχειρώντας ένα πιο «κεντρώο» – «νεοσημιτικό» άνοιγμα. Χαρακτηριστικό είναι ότι τον ρόλο του συντονιστή της Ομάδας Επεξεργασίας Κειμένου Θέσεων ανέλαβε ο συγγραφέας και δρ κοινωνιολογίας Γιώργος Σιακαντάρης, προερχόμενος από το ΠΑΣΟΚ και ιδεολογικός εισηγητής της «εκσυγχρονιστικού» τύπου σοσιαλδημοκρατίας, με παλαιότερη παρουσία στη ΔΗΜΑΡ. Σταθερά, βέβαια, πλάι στον πρώην πρωθυπουργό παραμένει και ο γνωστός ιστορικός αναθεωρητής Νίκος Μαραντζίδης, που έχει εξισώσει το ΕΑΜ με τα Τάγματα Ασφαλείας. Είπαμε… διεύρυνση, όχι αστεία.
Εμπόδιο στο νέο άνοιγμα Τσίπρα αποτελεί το επικείμενο κόμμα Καρυστιανού, που, λόγω της σύνδεσής του με το δίκαιο, αυθόρμητο και μαζικό ξέσπασμα του κινήματος των Τεμπών, φαίνεται να κεφαλαιοποιεί σε μεγάλο βαθμό την αντιπολιτευτική δυσαρέσκεια. Η υποτιθέμενη «υπεράνω δεξιάς και αριστεράς» πολιτική του τοποθέτηση, η γενικόλογη ρητορική περί «κάθαρσης», «κοινού συμφέροντος» και «αγάπης», καθώς και η προβολή σκοταδιστικών, θρησκόληπτων και εθνικά πλειοδοτικών απόψεων, δείχνουν ότι πρόκειται για έναν πολιτικό συνασπισμό εντός των ορίων του αστικού πολιτικού συστήματος, που επενδύει σε μεγάλο βαθμό σε μια διεθνώς και εγχώρια συντηρητική ατμόσφαιρα. Εξάλλου, όπως έδειξαν και οι τελευταίες δημοσκοπήσεις, ο πολιτικός φορέας της Καρυστιανού φαίνεται να έχει μεγαλύτερη διείσδυση σε κόμματα όπως η Ελληνική Λύση, η Νίκη, η Πλεύση Ελευθερίας και η Φωνή Λογικής.
Το πότε θα γίνουν τα πλήρη αποκαλυπτήρια κάθε πολιτικού σχηματισμού που αναφέραμε θα καθοριστεί αφενός από τον εκλογικό ορίζοντα (δηλαδή αν οι εκλογές θα γίνουν φέτος ή το 2027) και αφετέρου από τον διαρκή αλληλοέλεγχο, με κάθε πλευρά να παρακολουθεί προσεκτικά τις κινήσεις της άλλης, σε έναν ανοιχτό αγώνα πολιτικών εντυπώσεων. Ο ανταγωνισμός μεταξύ των δύο κομμάτων δεν βασίζεται προφανώς σε κάποια ιδεολογικοπολιτική γειτνίαση, αλλά σε έναν στεγνό «αντιμητσοτακισμό», δηλαδή μια πολιτική στάση που επενδύει στη δίκαιη οργή της λαϊκής πλειοψηφίας για μια αντεργατική και εγκληματική κυβέρνηση. Χωρίς ωστόσο να θίγει τις βαθύτερες αιτίες της σημερινής κατάστασης ή τους πραγματικούς όρους βελτίωσης της ζωής του λαού.
Πώς θα ανασάνει ο λαός, αν δεν αυξηθούν οι μισθοί απέναντι σε έναν άγριο καπιταλισμό που αντλεί βάναυσα άμεση και έμμεση υπεραξία, και όπου βασικός όρος κερδοφορίας είναι η (μετα)μνημονιακή μισθολογική πραγματικότητα;
Πώς θα υπάρχουν δωρεάν και ποιοτικές υπηρεσίες υγείας, παιδείας και κατοικίας σε μια ΕΕ των δημοσιονομικών συμφώνων και των 800 δισ. ευρώ για επανεξοπλισμούς;
Πώς θα αποφευχθούν δυστυχήματα σαν τα Τέμπη και θα μετακινείται ο λαός φθηνά και με ασφάλεια, όταν η κυρίαρχη πολιτική κατεύθυνση προωθεί τις ιδιωτικοποιήσεις;
Πώς θα επιβιώσει η αγροτική παραγωγή εν μέσω ΚΑΠ και συμφωνίας με τη Mercosur;
Αυτά και άλλα παρόμοια ερωτήματα αναδεικνύουν ότι, για να ικανοποιηθούν οι καθημερινές κοινωνικές ανάγκες, απαιτούνται ρήξεις που τα κόμματα τα οποία προαναφέρθηκαν ούτε διανοούνται ούτε θέλουν καν να σκεφτούν.
Επιστρέφοντας στο κόμμα Τσίπρα, φαίνεται ότι, παρά τις πωλήσεις της «Ιθάκης», άλλο πράγμα είναι η επιτυχία ενός βιβλίου γεμάτου πολιτικό σασπένς, ίντριγκες, προδοσίες, ήρωες, κακούς, λαιστρυγόνες και… λοτοφάγους, και άλλο η εκλογική και πολιτική επιτυχία ενός σχηματισμού που επιχειρεί να γίνει η αριστερή πτέρυγα του ακραίου κέντρου.
Γι’ αυτό ίσως ο «εξώστης» του Παλλάς αρχίσει να κατεβαίνει σιγά σιγά στην «πλατεία», και τα εκλογικά ποσοστά του ισχύοντα ΣΥΡΙΖΑ ή της Νέας Αριστεράς να μην φαίνονται πλέον ψηλά γράμματα για τον πρώην πρωθυπουργό…
