Η επιστροφή του Αλέξη Τσίπρα, μετά από τέσσερα χρόνια «που έβλεπε τα τραίνα να περνούν»¹, παρουσιάζεται από τα ΜΜΕ, ιδιαιτέρως του παλιού του εχθρού Βαγ. Μαρινάκη και του νυν φίλου του Δημ. Μελισανίδη, ως ένα γεγονός που μπορεί να αλλάξει τους πολιτικούς συσχετισμούς υπέρ των δυνάμεων της «αριστεράς και της προόδου» για έναν «δημοκρατικό καπιταλισμό».
Σαν να ανοίγει ξανά ένα κεφάλαιο που έκλεισε το 2019. Σαν να επιστρέφει ένας αποτυχημένος πρωταγωνιστής από το παρελθόν για να δώσει απαντήσεις για το μέλλον, σε μια περίοδο που το αστικό πολιτικό σύστημα όπως το ξέραμε εξαντλεί τα όρια του αναζητώντας διέξοδο.
Ο Τσίπρας και το επικοινωνιακό του επιτελείο ελπίζουν ότι ένα κομμάτι της κοινωνίας που τον ψήφισε το 2015, μαζί με μετακινήσεις από τον χώρο του ΠΑΣΟΚ προς το κόμμα του, θα είναι η κρίσιμη μάζα η οποία θα τον επαναφέρει στην κυβέρνηση. Μπορεί όχι σε αυτές τις εκλογές αλλά ίσως στις επόμενες. Κατά τους αναλυτές, πρώτος στόχος για το κόμμα Τσίπρα είναι να βγει δεύτερο στις εκλογές. Και μετά να «δουλέψει» το δίλημμα «Μητσοτάκης ή Τσίπρας».
Σε αυτή την εκτίμηση όμως υπάρχει ένα βασικό πρόβλημα, η μεγάλη πλειοψηφία του κόσμου που τον ψήφισε το 2015 βρίσκεται στην αποχή, το άκυρο και λευκό, όπως δείχνουν τα αποτελέσματα των τελευταίων εκλογικών αναμετρήσεων. Φαίνεται ότι τα δοκιμασμένα συνθήματα «για να φύγει η δεξιά και ο Μητσοτάκης» ή τα παλιότερα για να «μην έρθει η δεξιά και ο Μητσοτάκης» δεν τον αγγίζουν μετά την προδοσία του δημοψηφίσματος που οδήγησε στο τρίτο μνημόνιο.
Ο Τσίπρας έκανε την παρουσία του με διακηρύξεις που θύμιζαν τις αρχές του 20ού αιώνα… Αξιοπρέπεια, δημοκρατία, δικαιοσύνη, διαφάνεια, τίμια διοίκηση, ανόρθωση του κράτους κλπ. Ενώ αργότερα στην πρώτη του εμφάνιση στο Θησείο μιλώντας για «Ανθεκτική Ελλάδα σε έναν κόσμο διαρκών κρίσεων», «ψηφιακή δημοκρατία και κυριαρχία», «ισχυρή Ελλάδα που θωρακίζει τα δικαιώματά της και χτίζει γέφυρες ειρήνης» έφτασε στην Σημιτικο-Μητσοτακική περίοδο. Από εκεί και έπειτα προσθέτοντας κάποιες πινελιές του αριστερού του παρελθόντος κάλεσε να τον εμπιστευτεί αυτή την φορά ο κόσμος της αριστεράς – γιατί τι άλλο – δεν υπάρχει εναλλακτική!..
Στην συνέχεια άρχισε να διατυπώνει τους βασικούς άξονες της πολιτικής του, που τα όρια της στους βασικούς τομείς της οικονομίας, των μισθών και συντάξεων, της παιδείας και της εξωτερικής πολιτικής είναι κάτι ανάμεσα σε ΠΑΣΟΚ του Γιωργάκη Παπανδρέου και του ύστερου μνημονιακού ΣΥΡΙΖΑ του 2018 – 2019.
Από αυτή την άποψη ο Τσίπρας σε πολιτικό επίπεδο δεν φαίνεται να αξιοποιεί απολύτως τίποτα από τον ριζοσπαστισμό της περιόδου του 2010 – 2015. Επιδιώκει όμως να αξιοποιήσει τα υλικά της ελπίδας του 2015, κάνοντας τον ανήξερο για την κατάληξη του 2019. Προφανώς αυτά τα όρια τέθηκαν από το αστικό πολιτικό σύστημα ως προϋπόθεση για την επανεμφάνιση του, περιμένοντας παράλληλα να ολοκληρωθούν οι διαδικασίες και οι εξελίξεις με Σαμαρά, άλλα ακροδεξιά μορφώματα, αλλά και με το ΠΑΣΟΚ που προς το παρόν παρά τις δημοσκοπικές απώλειες φαίνεται να αντέχει.
Η σημερινή κρίση του πολιτικού συστήματος είναι από τις πιο κρίσιμες των τελευταίων ετών. Η Νέα Δημοκρατία μπορεί να είναι ο ισχυρός πόλος, έχοντας απέναντι της μια κατακερματισμένη και ανίκανη αντιπολίτευση, το ΠΑΣΟΚ και έναν αλληλοσπαρασσόμενο ΣΥΡΙΖΑ, την στιγμή που συσσωρεύεται απέναντι της μια μεγάλη κοινωνική δυσαρέσκεια και οργή. Η ακρίβεια, τα ενοίκια, οι χαμηλοί μισθοί, η εργασιακή ανασφάλεια, η ιδιωτικοποίηση της υγείας και η γενικότερη αίσθηση κοινωνικής αδικίας δημιουργούν ένα εκρηκτικό μίγμα που δεν γνωρίζει κανείς ποια κατεύθυνση θα πάρει.
Θα μετατραπεί σε αποχή και πολιτική αποστράτευση;
Θα στραφεί προς την ακροδεξιά;
Θα βγάλει ξανά στο προσκήνιο το ταξικό εργατικό κίνημα;
Αυτό είναι το διακύβευμα για το αστικό πολιτικό σύστημα που ξορκίζει την τρίτη εκδοχή. Γιατί, παρά την καθήλωση και οπισθοχώρηση του, το εργατικό κίνημα παραμένει ένας αστάθμητος παράγοντας που μπορεί να μπει σφήνα στα σχέδια για την ομαλή ανασυγκρότηση του συστήματος, τους ρόλους και τα όρια των νέων πολιτικών σχηματισμών που θα προκύψουν.
Εδώ βρίσκεται η χρησιμότητα της επιστροφής Τσίπρα.
Τώρα βέβαια, δεν έρχεται πάνω στο λαϊκό ποτάμι του ριζοσπαστισμού και της λαϊκής οργής ούτε με «πρόγραμμα της Θεσσαλονίκης».
Έρχεται με ένα κόμμα που είναι κατασκεύασμα διαδικασιών και αποκηρύξεων του όποιου ριζοσπαστισμού, τον οποίο τώρα πια ονομάζουν περιφρονητικά «λαϊκισμό», με πρόσωπα που πολιτικά εκφράζουν έναν αριστερούτσικο Σημιτισμό – βέβαια ορισμένοι από αυτούς π.χ. Γαβρόγλου, Μαραντζίδης, τον εξέφραζαν από τότε που ο ΣΥΡΙΖΑ ήταν στην κυβέρνηση.
Έρχεται με ένα κόμμα που δεν θέλει προς το παρόν τουλάχιστον, να είναι κόμμα με την μορφή που γνωρίζουμε τα κόμματα, αλλά μια αρχηγική πλατφόρμα όπου οι διαδικασίες του καθορίζονται από τον αρχηγό και την ηγετική του ομάδα. Η δε συμμέτοχη των μελών δεν δομείται μέσα από διαδικασίες αντιπροσώπευσης αλλά με την άμεση και «αδιαμεσολάβητη» επικοινωνία του Αρχηγού με την βάση, περίπου κάτι τέτοιο που προσπάθησε να κάνει και ο Κασσελάκης αλλά δεν του βγήκε και πήγε στον …κουβά πολύ γρηγορότερα από το αναμενόμενο. Αυτή η συνθήκη είναι που έβαλε «πόρτα» στο κόμμα του για τους πρώην συντρόφους του, υποβάλλοντας τους σε τεστ υποταγής και εξευτελισμού – και είναι πράγματι αξιοπερίεργο ορισμένοι απ’ αυτούς πως ανέχτηκαν να τα υποστούν…
«Παίρνουν την αλήθεια μας και μας την κάνουν ψέμα»!²
Οι διακηρύξεις του Τσίπρα για τα άμεσα προβλήματα του κόσμου και οι λύσεις που προτείνει είναι αναντίστοιχες με τις ανάγκες της κοινωνίας και των εργαζομένων αφού σέβονται απόλυτα το μνημονιακό πρόγραμμα σταθερότητας και δεν τολμούν ούτε στο ελάχιστον να βγουν έξω από τα όρια του.
Μπορεί να μιλούν για ανακατανομή των κονδυλίων του Ταμείου Ανάκαμψης ή για τη σύσταση νέων «Ταμείων», για τη συγκρότηση ενός «συνεργατικού κράτους» που θα προστατεύει τα δημόσια αγαθά. Όλα τα παραπάνω είναι χωρίς αντίκρισμα όταν δεν γίνεται καμιά αναφορά στην κατάργηση των αντεργατικών αντιλαϊκών νόμων των μνημονιακών κυβερνήσεων ΝΔ, ΠΑΣΟΚ, ΣΥΡΙΖΑ.
Στα μεγάλα θέματα της παιδείας, της υγείας, των πολέμων και των γεωπολιτικών επιλογών παραμένει στρατηγικά στην ίδια γραμμή πλεύσης με την ΝΔ και το ΠΑΣΟΚ, με ανεπαίσθητες διαφοροποιήσεις. Ενώ η «πολυδιάστατη» εξωτερική πολιτική στην ουσία της είναι η επιβεβαίωση με άλλα λόγια του Νατοϊκού σχεδιασμού και η προσήλωση στην συμμαχία με τους Σιωναζί του Ισραήλ.
Σύμφωνα με τα παραπάνω, η δήλωση του Γιώργου Σιακαντάρη, επικεφαλής της ομάδας που συνέταξε το πολιτικό μανιφέστο της ΕΛΑΣ, ότι «η δεξιά και η σοσιαλδημοκρατία είναι ιδεολογικοί και πολιτικοί αντίπαλοι και όχι στρατηγικοί (…), πάγια θέση της ευρωπαϊκής σοσιαλδημοκρατίας ήταν πως γι’ αυτή στρατηγικός αντίπαλος είναι μόνο αυτοί που αμφισβητούν το πρωτείο της δημοκρατίας», δεν είναι μια άστοχη δήλωση την οποία προσπάθησε μετά να μαζέψει το επικοινωνιακό επιτελείο του Τσίπρα, αλλά μια πολύ πιθανή προοπτική συγκυβέρνησης με την ΝΔ.
Απέναντι σε αυτή την συνθήκη αναζητείται απάντηση από την αντικαπιταλιστική κομουνιστική και ριζοσπαστική αριστερά. Απάντηση που θα οικοδομεί μια νέα πολιτική συμμαχία η οποία θα στηρίζεται στην κοινή δράση των δυνάμεων της μαχόμενης αριστεράς και του κόσμου του αγώνα.
Απάντηση που θα καλεί όλους όσους απορρίπτουν τις νέες αυταπάτες να συντονίσουν τα βήματα τους στο εργατικό κίνημα για αυξήσεις στους μισθούς και τις συντάξεις, επαναφορά των ΣΣΕ, κατάργηση των αντεργατικών νόμων, να μην περάσουν τα σχέδια για ιδιωτικοποίηση της υγείας, της παιδείας. Για την αλληλεγγύη στον αγωνιζόμενο λαό της Παλαιστίνης. Για ένα πλατύ αντιπολεμικό αντιιμπεριαλιστικό κίνημα, για να κλείσουν οι βάσεις των Αμερικανών που συμμετέχουν ενεργά στην γενοκτονία των σιωνιστών του Ισραήλ. Μέσα από τους φοιτητικούς συλλόγους για να αποτραπεί η ιδιωτικοποίηση της εκπαίδευσης. Στις γειτονιές για τα μεγάλα λαϊκά προβλήματα της στέγης, των πλειστηριασμών κλπ. Ο δρόμος του αγώνα είναι η μοναδική διέξοδος έτσι ώστε ο κόσμος αυτός να μην καταλήξει στην αποστράτευση και την απογοήτευση.
Απάντηση που θα ανοίγει τη συζήτηση με ενωτικούς όρους σε όλο το εύρος των θεμάτων της εποχής μας και θα καταλήγει στη συγκρότηση ενός κοινού πολιτικού χώρου, της ριζοσπαστικής, κομμουνιστικής και αντικαπιταλιστικής Αριστεράς που θα μπορεί να συζητάει και να αποφασίζει δημοκρατικά και ανοιχτά, όπως η προσπάθεια της Πρωτοβουλίας για μια νέα ενωτική και ανατρεπτική Αριστερά η οποία απευθύνεται τόσο σε πολιτικές οργανώσεις της μαχόμενης αντικαπιταλιστικής και κομουνιστικής αριστεράς αλλά και σε ανένταχτους αγωνιστές.
¹Τσεχοσλοβάκικη ταινία του 1966, σε σκηνοθεσία και σενάριο Γίρι Μένζελ. Θεωρείται μία από τις σπουδαιότερες ταινίες του Νέου Κύματος Τσεχοσλοβακίας
²Ο Τίτλος είναι στίχος από το τραγούδι του Διονύση Σαββόπουλου ο Πολιτευτής που λέει συγκεκριμένα «παίρνεις την αλήθεια μας και μας την κάνεις λιώμα». Στην περίπτωση του Τσίπρα μας την έκανε ψέμα.
