Η χιλιανή αριστερά δεν κατάφερε πια να προσεγγίσει ευρέα τμήματα του πληθυσμού, επικρίνει ο Daniel Jadue
Συνέντευξη: Thorben Austen
Μετάφραση: Άλεξ Κάντζιας – Ρόντε
Πηγή: Junge Welt
Ο ακροδεξιός υποψήφιος José Antonio Kast κέρδισε τις προεδρικές εκλογές στη Χιλή. Ποιος είναι ο Kast και τι περιμένετε από αυτόν τα επόμενα τέσσερα χρόνια;
Ο Kast προέρχεται από οικογένεια γερμανικής καταγωγής με στενούς δεσμούς με τη στρατιωτική δικτατορία στη Χιλή. Ήταν ακτιβιστής στην Ανεξάρτητη Δημοκρατική Ένωση (Unión Democrata Independiente), το κόμμα που ήταν πιο κοντά στον Augusto Pinochet. Μετά την αποχώρησή του από το κόμμα, ωστόσο, ο Kast μετατοπίστηκε ακόμη περισσότερο προς τα δεξιά, πιστεύοντας ότι η ακροδεξιά είχε προδώσει τις αρχές του. Τι ακριβώς μπορεί να αναμένεται από αυτόν είναι ασαφές. Κατά τη διάρκεια της προεκλογικής εκστρατείας, μιλούσε κυρίως με κοινοτυπίες. Ο ίδιος λέει ότι το ακριβές πρόγραμμά του δεν θα ανακοινωθεί μέχρι τις 12 Μαρτίου 2026, την επόμενη μέρα της ορκωμοσίας του. Αυτό που είναι σαφές, ωστόσο, είναι ότι θα είναι μια πολιτική για το μεγάλο κεφάλαιο.
Η Jeannette Jara, μέλος του Κομμουνιστικού Κόμματος της Χιλής, συγκέντρωσε λίγο κάτω από το 42% των ψήφων για τη συμμαχία Unidad por Chile στις επαναληπτικές εκλογές. Ποιοι είναι οι λόγοι για αυτήν την ήττα;
Υπάρχουν ουσιαστικά τρεις λόγοι. Η αριστερά απέτυχε να διευρύνει την εκλογική της βάση. Σε αντίθεση με τις εκλογές του 2021, η ψήφος ήταν υποχρεωτική αυτή τη φορά, πράγμα που σημαίνει ότι σημαντικά περισσότεροι άνθρωποι πήγαν στις κάλπες. Η αριστερά απέτυχε να επικοινωνήσει με ευρέα τμήματα του πληθυσμού και επίσης απέτυχε να τα προσεγγίσει. Ο νεοφιλελευθερισμός, ωστόσο, φτάνει στο μυαλό των ανθρώπων συνεχώς και παντού – στην τηλεόραση, στο διαδίκτυο, στον κινηματογράφο και στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Η ψήφος υπέρ του νεοφιλελευθερισμού, επομένως, σημαίνει απλώς την επιλογή του μοντέλου της καθημερινής ζωής. Η ψήφος κατά του νεοφιλελευθερισμού, ωστόσο, απαιτεί αλλαγές στην κοινωνική βάση. Η αριστερά στη Χιλή δεν ανταποκρίνεται επί του παρόντος σε αυτό το έργο.
Ο δεύτερος λόγος έγκειται στην κυβέρνηση του Gabriel Boric. Απέτυχε να διατηρήσει την εκλογική βάση που είχε το 2021, όταν ο Boric κέρδισε με το 55% των ψήφων. Οι λόγοι έγκεινται στις αθετημένες υποσχέσεις για αλλαγή στη χώρα. Ο τρίτος λόγος αφορά την προεκλογική εκστρατεία της Unidad por Chile.
Ποιο λάθος έκανε η συμμαχία;
Λέγεται ότι ήταν η ευρύτερη συμμαχία τα τελευταία 30 χρόνια. Αυτό μπορεί να ισχύει για τα κόμματα, αλλά βασίζεται σε μια θεμελιώδη παρανόηση. Η μόνη εγγύηση για τη νίκη στις εκλογές είναι μια συμμαχία με τον λαό της Χιλής. Η Jara συμμετείχε στις εσωτερικές προκριματικές εκλογές με μια αριστερή πλατφόρμα και κέρδισε, αλλά μετά τις προκριματικές εκλογές, εγκατέλειψε τη δική της πλατφόρμα λόγω παραχωρήσεων στα «κεντρώα» κόμματα και μετατόπισε τη νέα της πλατφόρμα προς τα δεξιά. Φυσικά, η εκστρατεία των δεξιών μέσων ενημέρωσης έπαιξε επίσης ρόλο. Αλλά αυτός δεν ήταν ο βασικός παράγοντας.
Ήσασταν από το 2012 δήμαρχος της Ρεκολέτα, μιας περιοχής του Σαντιάγο. Το 2024, κινήθηκαν εναντίον σας διαδικασίες για «διαφθορά» σε σχέση με τα κοινοτικά φαρμακεία. Τι είναι τα κοινοτικά φαρμακεία και τι γίνεται με αυτήν την δίωξη;
Πρόκειται για δημοτικά φαρμακεία που προσφέρουν φάρμακα σε τιμές περίπου 70% κάτω από εκείνες της αγοράς. Αυτά υπάρχουν σε 190 δήμους στη Χιλή, λειτουργούν άψογα και αποτελούν μια από τις μεγαλύτερες επιτυχίες της δημόσιας πολιτικής τα τελευταία 30 χρόνια. Το 2024, προφυλακίστηκα για τρεις μήνες, αλλά η έρευνα εναντίον μου βρίσκεται ακόμα σε εξέλιξη.
Αρκετοί νομικοί εμπειρογνώμονες και δικηγόροι επιβεβαίωσαν ότι αυτά τα γεγονότα αποτελούν τυπική περίπτωση νομικής δίωξης που υποκινείται από πολιτικά συμφέροντα. Απομακρύνθηκα από το πολιτικό μου αξίωμα και μου απαγορεύτηκε να θέσω υποψηφιότητα για το κοινοβούλιο σε αυτές τις εκλογές. Αυτή είναι η απάντηση των ισχυρών στις επιτυχίες μας σε επίπεδο τοπικής αυτοδιοίκησης, όχι μόνο με τα κοινοτικά φαρμακεία αλλά και στους τομείς της στέγασης και της ενέργειας. Αν αυτές οι επιτυχίες είχαν εφαρμοστεί σε όλη τη χώρα, τα πράγματα θα είχαν δυσκολέψει πολύ για τον επιχειρηματικό τομέα.
Το 2025, η αριστερά έχασε τις εκλογές όχι μόνο στη Χιλή αλλά και στη Βολιβία και την Ονδούρα. Τι πρέπει να κάνει η αριστερά για να αποτρέψει αυτό να συνεχιστεί;
Να εμβαθύνουμε ένα πρόγραμμα που να στοχεύει στην υπέρβαση του καπιταλισμού. Η πλειοψηφία των ανθρώπων στη Λατινική Αμερική εξακολουθεί να κυβερνάται από προοδευτικές ή αριστερές κυβερνήσεις, αλλά δομικές αλλαγές είναι απαραίτητες για να αποτραπεί η επικράτηση των διχαστικών στρατηγικών του νεοφιλελευθερισμού.
