Το Σάββατο 7/3/2026, στην κεντρική πλατεία της Λιβαδειάς, πραγματοποιήθηκε συγκέντρωση διαμαρτυρίας, που είχε σε πρώτο πλάνο το αίτημα της διάσωσης του οροπέδιου της Αρβανίτσας στον Ελικώνα από την επίθεση της αιολικής βιομηχανίας, στην οποία καλούσε ο Συντονισμός των συλλογικοτήτων της Βοιωτίας.
Εκατοντάδες πολίτες της Λιβαδειάς και των άλλων περιοχών του νομού έστειλαν το δικό τους μήνυμα αποδοκιμασίας της πρόσφατης περιβαλλοντικής αδειοδότησης μιας αιολικής εγκατάστασης, η οποία δημιουργεί μια «θηλιά» γύρω από την Αρβανίτσα, η οποία δεν είναι τίποτα άλλο, παρά το προμήνυμα ενός αργού θανάτου σε ό,τι σημαίνει για τους πολίτες της περιοχής η Αρβανίτσα, σε όλα τα επίπεδα. Οι συγκεντρωμένοι επιβεβαίωσαν ότι αρνούνται να αντιμετωπίσουν τον Ελικώνα και τα άλλα βουνά ως μελλοντικά νεκρά τοπία και ότι θα εξαντλήσουν κάθε περιθώριο, ώστε να αποτραπεί η έκδοση άδειας εγκατάστασης, με δεδομένη και την προσφυγή η οποία έχει κατατεθεί στο ΣτΕ.
Στην ομιλία του εκπροσώπου του Συντονισμού επισημάνθηκε ότι η Αρβανίτσα, χωρίς να είναι η μόνη, είναι μια από τις πιο ακραίες επιλογές αυτών που συμβαίνουν σε κάθε γωνιά ολόκληρου του νομού. Δόθηκαν αναλυτικά στοιχεία για την υπερσυγκέντρωση ενεργειακών δραστηριοτήτων στη Βοιωτία και τη Στερεά, τα οποία τεκμηριώνουν ότι έχει φορτωθεί στις «πλάτες» τους ένα τεράστιο φορτίο, που δεν μπορούν να το σηκώσουν και ούτε τους αναλογεί. Εξηγήθηκε ότι όλα αυτά δεν συνιστούν μια αστοχία εφαρμογής ενός -κατά τα άλλα, σωστού- σχεδίου, αλλά την πλήρη κατάρρευση των πολιτικών που ακολουθούνται στον τομέα της ενέργειας, οι οποίες πρέπει να αναθεωρηθούν ριζικά και σε βάθος. Επιπρόσθετα, απαριθμήθηκαν και αποδομήθηκαν, ένα προς ένα, όλα τα επιχειρήματα, πάνω στα οποία αυτές οικοδομήθηκαν και επιχειρήθηκαν να νομιμοποιηθούν στα μάτια των πολιτών και των τοπικών κοινωνιών μας.
Μέσα σε ένα τέτοιο περιβάλλον και με δεδομένο τον άνισο χαρακτήρα της μάχης των πολιτών ενάντια στην ενεργειακή βιομηχανία, η ανάγκη της αναβάθμισης του αγώνα μας αναδύεται ως μια επιβεβλημένη προτεραιότητα, η οποία σχηματοποιείται στη διεκδίκηση της απαγόρευσης υποβολής αιτημάτων και της υλοποίησης νέων έργων ΑΠΕ, συμπεριλαμβανομένων των σταθμών αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας, καθώς και των έργων διασύνδεσης σε υποσταθμούς, στα όρια της περιφέρειας Στερεάς, σε οποιοδήποτε στάδιο της αδειοδοτικής διαδικασίας κι αν βρίσκονται, με ειδική νομοθετική ρύθμιση, κατά το πρότυπο της ρύθμισης για τα «απάτητα» βουνά. Άρρηκτα συνδεδεμένο είναι και το αίτημα για αποκλεισμό οποιασδήποτε απόπειρας κατασκευής νέας(ων) μονάδας(ων) φυσικού αερίου στη Στερεά.
Η συγκέντρωση στη Λιβαδειά φιλοδοξούμε να αποτελέσει το έναυσμα για μια νέα προσπάθεια συντονισμένης και δυναμικής δράσης φορέων, συλλογικοτήτων και πολιτών του νομού Βοιωτίας, αλλά και της υπόλοιπης Στερεάς, ώστε να δημιουργηθούν οι απαραίτητες προϋποθέσεις για να έχουν ευτυχή κατάληξη οι διεκδικήσεις μας.
Στη συγκέντρωση απευθύνθηκε και ο Δήμαρχος Λιβαδειάς κ. Δ. Καραμάνης, ο οποίος δήλωσε ότι συμμερίζεται τις ανησυχίες μας και ότι υποστηρίζει τις δράσεις των πολιτών. Αναφέρθηκε, ιδιαίτερα, στην παράλληλη πρωτοβουλία του Δήμου Λιβαδειάς και της Περιφερειακής Ένωσης Δήμων (ΠΕΔ) Στερεάς, με σκοπό τη διαμόρφωση τεκμηριωμένης νομοθετικής πρότασης απαγόρευσης νέων έργων ΑΠΕ σε Βοιωτία και Στερεά, η οποία θα επιδιωχθεί να εγκριθεί και από το Περιφερειακό Συμβούλιο Στερεάς, προτού πάρει το δρόμο της για τη Βουλή.
Το λόγο έλαβαν, κατά σειρά, και οι:
- Αλέξης Λιάσκος, εκπρόσωπος Συντονιστικού Θήβας κατά της επέλασης έργων ΑΠΕ
- Ανδρέας Γκιζιώτης, εκπρόσωπος Επιτροπής κατοίκων Θίσβης
- Αντώνης Τουλουμάκος, δημοτικός σύμβουλος Δήμου Θήβας
- Παναγιώτης Ράπτης, εκπρόσωπος Δικηγορικού Συλλόγου Λιβαδειάς
- Γιώργος Αγγελόπουλος, περιφερειακός σύμβουλος
- Χρήστος Πούλος, εκπρόσωπος Συλλόγου Ελικωνίων Λιβαδειάς
- Σεραφείμ Δέδες, πρόεδρος ΔΚ Χωστίων
- Χάρης Παπαθωμάς, κάτοικος Θίσβης
- Γιώργος Κούλας, εκπρόσωπος Επιτροπής κατοίκων Αλυκής
- Γιώτα Πούλου, βουλευτής Βοιωτίας
Παρευρέθηκαν, επίσης, ο περιφερειακός σύμβουλος κ. Ν. Κοτσικώνας, ο πρόεδρος της ΔΚ Κυριακίου κ. Ι. Φορτώσης και ο πρόεδρος της ΔΚ Αγίας Άννας κ. Α. Πούλος.
Οι συγκεντρωμένοι ενέκριναν το ψήφισμα της σύσκεψης των συλλογικοτήτων της Βοιωτίας, που πραγματοποιήθηκε, στις 8/2/2026, στην Αλίαρτο.
Ακολουθεί πίνακας με τους φορείς και τις συλλογικότητες που συμμετείχαν στη συγκέντρωση
- Αγροτικός Σύλλογος Λιβαδειάς
- Αγροτικός Συνεταιρισμός Κυριακίου
- Δικηγορικός σύλλογος Λιβαδειάς
- Εξωραϊστικός πολιτιστικός σύλλογος Ρωμέικου
- Επιτροπή κατοίκων Αγίας Άννας
- Επιτροπή κατοίκων Αλυκής
- Επιτροπή κατοίκων Ελικώνα (Ζερικίου)
- Επιτροπή κατοίκων Λιβαδειάς
- Επιτροπή πολιτών Θίσβης
- Επιτροπή πολιτών Χωστίων – Σαράντη
- Μορφωτικός και Εκπολιτιστικός σύλλογος Αγίας Τριάδος «Οι Εννέα Μούσες»
- Ορειβατικός Σύλλογος Κυριακίου
- Παράρτημα Βοιωτίας της Πανελλήνιας Ένωσης συνταξιούχων εκπαιδευτικών
- Πολιτιστικός Σύλλογος Αγίου Γεωργίου ‘’ΙΤΩΝΙΑ’’
- Πρωτοβουλία υπεράσπισης της Πάστρας Ερυθρών
- Σύλλογος γυναικών Αγίου Νικολάου Λιβαδειάς
- Σύλλογος γυναικών Αλυκής «ΤΙΦΕΣΙ»
- Σύλλογος Ελικωνίων Λιβαδειάς
- Σύλλογος εργαζομένων στις ΔΟΥ Βοιωτίας – Εύβοιας
- Σύλλογος Συνταξιούχων Αλιάρτου και περιχώρων
- Συντονιστικό Θήβας κατά της επέλασης των έργων ΑΠΕ
Παρέμβαση Συντονισμού συλλογικοτήτων Βοιωτίας
Βρισκόμαστε σήμερα εδώ για να υπερασπιστούμε την Αρβανίτσα, όπως το γράφουμε και το λέμε παντού όλες αυτές τις μέρες. Αν πάμε πίσω στο χρόνο -όσο παλιά θέλετε- θα συμφωνήσουμε στο εξής: όταν μιλούσαμε για την Αρβανίτσα το κάναμε πάντα με καλή διάθεση, με χαρά και με αισιοδοξία, γιατί ήταν ένα μέρος που μας έφερνε κοντά, ήταν ένα μέρος που βοηθούσε στην κοινωνικοποίησή μας -όταν δεν υπήρχε το διαδίκτυο και τα άλλα μέσα επικοινωνίας- και γιατί ήταν -και είναι- ένα χαρακτηριστικό δείγμα του φυσικού κάλλους της περιοχής μας, για το οποίο ήμασταν περήφανοι.
Τι μεσολάβησε λοιπόν και φτάσαμε να θεωρούμε την Αρβανίτσα περιοχή που βρίσκεται υπό απειλή; Αυτό που συνέβη είναι ότι τα τελευταία 25 χρόνια, ο Ελικώνας στο σύνολό του, αλλά και τα άλλα βουνά της περιοχής μας έχουν γίνει αντικείμενο μιας ανεξέλεγκτης ενεργειακής δραστηριότητας, που όμοιά της δεν έχει ξαναδεί ο τόπος μας και ολόκληρη η χώρα.
Η γενιά η δική μου έζησε τα χρόνια του εξηλεκτρισμού των χωριών, τις δεκαετίες του 1960 και 1970, όταν από τις λάμπες πετρελαίου και τα λουξ περάσαμε στις ηλεκτρικές λάμπες, στις πρίζες και στα πρώτα ηλεκτρικά εργαλεία. Ζήσαμε τα χρόνια που τα χωριά μας απέκτησαν ένα στοιχειώδες οδικό δίκτυο -με πολλή προσωπική εργασία- και που από τις 3-4 δημόσιες βρύσες περάσαμε στο τρεχούμενο νερό στα σπίτια.
Ποιος να το φανταστεί ότι μερικές δεκαετίες αργότερα, σήμερα δηλαδή, αυτό που θεωρούσαμε ως μέγα δείγμα του πολιτισμού και της εξέλιξης -το ηλεκτρικό ρεύμα – έχει μετατραπεί σε εργαλείο που κατατρώει τις σάρκες της περιοχής μας, που καταστρέφει το περιβάλλον και τα φυσικά οικοσυστήματα, που υποβαθμίζει την ποιότητα της ζωής μας και υπονομεύει κάθε προσπάθεια αποκέντρωσης και ξαναζωντανέματος των χωριών μας, τα περισσότερα από τα οποία μαραζώνουν και φυτοζωούν. Αυτός είναι ο πολιτισμός που προσδοκούσαμε; Είναι το ίδιο να διεκδικείς και να απαιτείς ένα ασφαλές και επαρκές οδικό δίκτυο και το ίδιο να ανοίγονται εκατοντάδες και χιλιάδες χιλιόμετρα νέων δρόμων -εκεί που κάποτε υπήρχαν έλατα, ντούσκα, πεύκα, χαμηλή βλάστηση και βοσκότοποι-, για να εγκατασταθεί ένας βαρέως τύπου μηχανολογικός εξοπλισμός, ένας βιομηχανικός εξοπλισμός σε βουνά και λαγκάδια, υποτίθεται για να σωθεί η ανθρωπότητα από την κλιματική κρίση. Μια κλιματική κρίση, βέβαια, που τη θυμούνται κατά περίσταση, για παράδειγμα όταν θέλουν να γεμίσουν τον τόπο με ανεμογεννήτριες και φωτοβολταϊκά, αλλά την ξέχασαν όταν έσπερναν τις 6 μονάδες φυσικού αερίου στη Βοιωτία ή -ακόμη χειρότερα- όταν ήθελαν να μας φέρουν μονάδες που θα καίνε κάρβουνο στην Αντίκυρα, στη Λάρυμνα, στο Μαντούδι και στο Αλιβέρι.
Σε όποιον βιαστεί να μας κατηγορήσει ότι νοσταλγούμε το παρελθόν με τις χίλιες δυσκολίες ή ότι είμαστε τεχνοφοβικοί, θα του απαντήσουμε ότι κάνει μεγάλο λάθος. Δε φοβόμαστε ούτε την τεχνολογία, ούτε τις επιστημονικές εξελίξεις. Αντιθέτως, πιστεύουμε ότι η ζωή μας θα ήταν πολύ καλύτερη, αν αυτά τα μέσα βρίσκονταν στα σωστά χέρια, αν λειτουργούσαν για το κοινό καλό. Δυστυχώς δεν είναι. Αυτό που μας ανησυχεί και μας τρομάζει είναι ότι βρίσκονται στα χέρια οικονομικών κολοσσών, αλλά και πολιτικών και επιστημονικών λόμπι, που συναλλάσσονται μαζί τους και που έχουν υποταχθεί στην οικονομική ολιγαρχία. Για θυμηθείτε λίγο οι μεγαλύτεροι: παλιότερα, υπήρχε μια γενική αίσθηση -ανεξάρτητα από το που τοποθετούνταν πολιτικά κάποιος- ότι η ενέργεια, το νερό, οι συγκοινωνίες είναι βασικές υποδομές και υπηρεσίες -κοινά αγαθά συνηθίζουμε να τα λέμε τώρα- πού όφειλε να τα διασφαλίζει η πολιτεία και η αυτοδιοίκηση. Τώρα, είναι αγαθά και δικαιώματα υπό αίρεση, είναι υποδομές που παραχωρούνται σωρηδόν στους ιδιώτες (όταν έχουν διασφαλισμένο κέρδος, αλλιώς …).
Θα θέλαμε να σας διαβεβαιώσουμε, παρότι δεν είναι αναγκαίο, ότι δεν είμαστε εδώ και δεν έχουμε συγκροτήσει αυτόν τον συντονισμό των συλλογικοτήτων της Βοιωτίας για να κάνουμε ιδεολογικό και πολιτικό προσηλυτισμό, ούτε για να κάνουμε προπαγάνδα υπέρ κάποιου πολιτικού χώρου. Μεταξύ μας δεν είμαστε ίδιοι, ούτε έχουμε τις ίδιες πολιτικές πεποιθήσεις. Αυτό που προσπαθούμε να κάνουμε -και καλούμε όλους εσάς να κάνετε το ίδιο- είναι να αντιμετωπίσουμε κατάματα την πραγματικότητα, να δούμε τι είναι αυτό που πάει στραβά, για ποιο λόγο πάει στραβά και να αγωνιστούμε να το αλλάξουμε.
Τι επιχειρείται να γίνει στην Αρβανίτσα;
Ας ξαναγυρίσουμε, όμως, εκεί απ’ όπου ξεκινήσαμε, την Αρβανίτσα, και να δούμε τι, στο καλό, συμβαίνει. Η Αρβανίτσα, όπως είναι γνωστό, βρίσκεται ανάμεσα στην Παλιοβούνα και τη Μεγάλη Λούτσα. Και οι τρεις περιοχές έχουν μπει στο στόχαστρο από το 2008 – 2010. Δύο φορές έκαναν πίσω στην Παλιοβούνα, ετοιμάζονται να επανέλθουν ξανά. Στη Μεγάλη Λούτσα, 2 φορές το ΣτΕ ακύρωσε την περιβαλλοντική αδειοδότηση, τους ξανάδωσαν άδεια και τώρα βρισκόμαστε για τρίτη φορά στο ΣτΕ. Παραμένουν αμετανόητοι, κυνικοί και επιθετικοί. Στην Αρβανίτσα τους αναγκάσαμε να αποσυρθούν την πρώτη φορά, επανήλθαν το 2021 και πριν λίγο καιρό, στις 24/11/2025, είδαμε -με έκπληξή μας- να δίνεται περιβαλλοντική αδειοδότηση, για ένα έργο πολύ χειρότερο απ’ ότι την πρώτη φορά.
Ο χώρος περικυκλώνεται από 5 Α/Γ, 4,8 MW (συνολικού ύψους 191,5 μέτρων), ενώ ακόμη μία ίδια Α/Γ προβλέπεται να μπει δίπλα στο δρόμο προς Αγία Άννα και σε απόσταση 400 μέτρων από τα πρώτα οικήματα του χωριού. Με άλλα λόγια, δημιουργείται μια «θηλιά» γύρω από την Αρβανίτσα, η οποία δεν είναι τίποτα άλλο, παρά το προμήνυμα ενός αργού θανάτου σε ό,τι σημαίνει για μας η Αρβανίτσα, σε όλα τα επίπεδα. Δεν πλήττεται μόνο ένα μοναδικό φυσικό οικοσύστημα, πλήττεται το κοινωνικό, οικονομικό και πολιτιστικό υπόβαθρο μιας ολόκληρης περιοχής. Πρόκειται για μια κλοπή μνήμης, συναισθημάτων, βιωμάτων και εμπειριών και αγώνων των κατοίκων των χωριών μας για την επιβίωση.
Αυτά, βέβαια, δεν τα καταλαβαίνουν οι εταιρείες και τα χρηματιστήρια, τα καταλαβαίνουμε όμως εμείς και όσοι αρνούνται να αντιμετωπίσουν τον Ελικώνα και τα άλλα βουνά ως μελλοντικά νεκρά τοπία. Ξέρουμε ότι η περιβαλλοντική αδειοδότηση ανάβει το πράσινο φως για να εκδοθεί η άδεια εγκατάστασης, κάτι το οποίο μπορεί να συμβεί άμεσα, κι ας έχει γίνει προσφυγή στο ΣτΕ. Κι αφού μιλήσαμε μεταφορικά για κλοπή, αξίζει να πούμε πως η περιβαλλοντική αδειοδότηση που δόθηκε είναι το κλειδί που ανοίγει την πόρτα στον κλέφτη, στο διαρρήκτη, μόνο που δεν το κρατάμε εμείς.
Παρ’ όλα αυτά, δεν είμαστε εμείς αυτοί που θα τους επιτρέψουμε να το γυρίσουν, ούτε αυτοί που θα αφήσουμε την πόρτα ορθάνοιχτη στον κάθε εισβολέα. Αντίθετα θα προσπαθήσουμε να μανταλώσουμε αυτό το μέρος και να το υπερασπιστούμε με κάθε τρόπο, ώστε να μην αποτολμήσουν να εκδώσουν άδεια εγκατάστασης. Αυτό έδειξαν και οι πρώτες αντιδράσεις, μέσα στο πολύ μικρό διάστημα που μεσολάβησε. Από τη συνέλευση των κατοίκων της Αγίας Άννας στις 18/1 και τη σύσκεψη των συλλογικοτήτων της Βοιωτίας στην Αλίαρτο στις 8/2, μέχρι τη σημερινή συγκέντρωση και από το δημοτικό συμβούλιο της Λιβαδειάς, στις 23/1, και την προσφυγή στο ΣτΕ, μέχρι τη συνεδρίαση της ΠΕΔ Στερεάς, στις 11/2, που συζήτησε και πήρε αποφάσεις για το γενικότερο θέμα, μια τεράστια αντίδραση έχει εκδηλωθεί.
Αυτό, κατά τη γνώμη μας, έχει γίνει για τρεις λόγους:
- Γιατί η Αρβανίτσα, χωρίς να είναι η μόνη, είναι μια από τις πιο ακραίες επιλογές αυτών που συμβαίνουν σε κάθε γωνιά ολόκληρου του νομού.
- Γιατί συνειδητοποιούμε ότι έχει φορτωθεί στις πλάτες της Βοιωτίας και της Στερεάς γενικότερα ένα τεράστιο φορτίο, που δεν μπορούμε να το σηκώσουμε και ούτε μας αναλογεί.
- Γιατί ανεξάρτητα από τις πολιτικές επιλογές του καθενός από μας και χωρίς να χρειάζεται να έχουμε ειδικές γνώσεις, όλοι καταλαβαίνουμε ότι κάτι πολύ στραβό υπάρχει στις πολιτικές για την ενέργεια, που πρέπει να αναθεωρηθεί ριζικά και σε βάθος.
Τι συμβαίνει στη Βοιωτία και στη Στερεά
Ας μιλήσουμε λίγο με αριθμούς.
- Οι αιολικές εγκαταστάσεις στη Βοιωτία, σαν αυτή που σχεδιάζεται στην Αρβανίτσα, που έχουν κατασκευαστεί και λειτουργούν, είναι 83 και περιλαμβάνουν 368 Α/Γ, με συνολική ισχύ 963 MW. Αυτή η ισχύς αντιστοιχεί στο 16,91% της συνολικής εγκατεστημένης αιολικής ισχύος σε όλη τη χώρα. Δύο μόνο δήμοι της Βοιωτίας (Θήβας και Τανάγρας) ξεπερνούν το 8% της πανελλαδικής ισχύος.
- Αν μιλήσουμε για το σύνολο της Στερεάς, το ποσοστό αυτό εκτινάσσεται στο 43,3%.
- Σε αυτά τα 83 αιολικά έργα της Βοιωτίας πρέπει να συνυπολογίσουμε άλλα 52 που έχουν άδεια εγκατάστασης και που -όταν ολοκληρωθούν- θα φτάσουν ανεβάσουν την εγκατεστημένη αιολική ισχύ στα 377 MW, από τα σημερινά 963 MW.
- Η διασπορά των φωτοβολταϊκών, που είναι η άλλη μεγάλη κατηγορία ΑΠΕ, μπορεί να μη φτάνει σε αυτά τα δυσθεώρητα ύψη, αλλά -αν κρίνουμε από τις αρχικές βεβαιώσεις της ΡΑΑΕΥ- μπορεί να αγγίζει το 5% στη Βοιωτία και το 20% στη Στερεά, σε σχέση με την αντίστοιχη πανελλαδική ισχύ. Μιλώντας για τα φωτοβολταϊκά, δεν πρέπει να παραλείψουμε μια άλλη απίθανη σύλληψη, που δεν είναι άλλη από τα πλωτά φωτοβολταΊκά, που στην περιοχή μας προβλέπεται να καλύψουν ολοκληρωτικά τον κόλπο της Δομβραίνας, από την Αλυκή μέχρι το Άη Γιάννη.
- Για να κλείσουμε τη βεντάλια των έργων ΑΠΕ, θα πρέπει να κάνουμε υποχρεωτική αναφορά στα έργα αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας, κυρίως με συστήματα μπαταριών, αλλά και με αντλησιοταμίευση, που αδειοδοτούνται με εκπληκτική ταχύτητα, τόσο κοντά σε κατοικημένες περιοχές, όσο και πάνω στα βουνά, μέσα σε δασικές εκτάσεις. Με ό,τι αυτό συνεπάγεται για τους κινδύνους ρύπανσης του υπεδάφους και των υδροφορέων και πρόκλησης νέων πυρκαγιών στα δάση που έχουν απομείνει, στην περίπτωση ενός ατυχήματος. Σκεφτείτε μόνο ότι η ισχύς των αδειοδοτημένων έργων αποθήκευσης στη Βοιωτία ξεπερνά τα 5.400 MW.
- Δεν έχουμε, όμως, μόνο τα έργα ΑΠΕ. Έχουμε συγκεντρωμένο στη Βοιωτία ένα μεγάλο μέρος των μονάδων φυσικού αερίου, 6 τον αριθμό, που συνιστούν ένα νέο ενεργειακό κέντρο, το οποίο παράγει το 38% της πανελλαδικής παραγωγής ενέργειας, από μονάδες φυσικού αερίου. Αν συμπεριλάβουμε και τη μονάδα του Αλιβερίου, η συμμετοχή της Στερεάς φτάνει το 47%.
Δε χρειάζεται πολλή σκέψη για να αντιληφθεί κάποιος ότι αν σε πανελλαδικό επίπεδο η κατάσταση είναι μια φορά άσχημη, στο επίπεδο της Βοιωτίας και της Στερεάς είναι δέκα φορές. Έχει καταστρατηγηθεί κάθε έννοια αναλογικότητας και φέρουσας ικανότητας της περιοχής, όπως και να τη δει κανείς. Κατά συνέπεια, το να μπει ένα οριστικό φρένο στην ανεξέλεγκτη ενεργειακή δραστηριότητα είναι βασικός όρος για την επιβίωση της περιοχής μας. Δε γίνεται διαφορετικά. Πρέπει να είναι μοναδικό φαινόμενο σε όλη την Ευρώπη το να μη χρειάζεται να απομακρυνθείς παραπάνω από δύο χιλιόμετρα από το σπίτι σου, χωρίς να πέσεις πάνω σε μια ενεργειακή εγκατάσταση, είτε πρόκειται για εργοστάσιο φυσικού αερίου, είτε για Α/Γ, είτε … Οι μελλοντικές γενιές θα έχουν να το λένε, ως ένα από τα πιο παράδοξα φαινόμενα της εποχής μας.
Όλα αυτά σηματοδοτούν μια -χωρίς προηγούμενο- απώλεια οικοσυστημάτων, δραστική μείωση της βιοποικιλότητας, ριζική αλλαγή των χρήσεων γης και μια επιχείρηση αρπαγής δημόσιας γης, με τους κατοίκους της περιοχής να αντιμετωπίζονται ως παρείσακτοι και να καλούνται να ζήσουν και να δημιουργήσουν -σαν τη μύγα μες το γάλα- στα «κενά» που αφήνει η ανεξέλεγκτη βιομηχανική δραστηριότητα, ιδιαίτερα αυτή στον τομέα της ενέργειας.
Πολλοί νομίζουν ότι οι επιπτώσεις περιορίζονται στο περιβάλλον και στην αλλοίωση του τοπίου. Αυτό δεν είναι καθόλου αλήθεια. Η ενεργειακή «μονοκαλλιέργεια», που βιώνουμε, δεσπόζει, με τα ποσά που έχουν επενδυθεί σε αυτήν να είναι ασυγκρίτως μεγαλύτερα από αυτά που έχουν επενδυθεί σε οποιαδήποτε άλλη παραγωγική – οικονομική δραστηριότητα στην Περιφέρειά μας. Συνυπολογίζοντας και τις μονάδες φυσικού αερίου, γύρω στα 4 δις. ευρώ, έχουν επενδυθεί στα ενεργειακά έργα από το 2000 και μετά. Πρόκειται για ένα ασύλληπτο ποσό και, μάλιστα, χωρίς να υπάρχει η παραμικρή προσδοκία για αύξηση του πραγματικού εισοδήματος των εργαζομένων, σε βάθος χρόνου, παρά μόνο εκείνης της μερίδας των πιο επιθετικών επενδυτών, που ποντάρουν στο γρήγορο και εύκολο κέρδος. Την ίδια στιγμή, οι απασχολούμενοι στην πρωτογενή παραγωγή δίνουν αγώνα επιβίωσης, ενώ σε κατάσταση στασιμότητας είναι οι χαμηλής όχλησης και οι άλλες ήπιες οικονομικές δραστηριότητες. Τα χωριά μας μαραζώνουν και η κατάσταση ευημερίας, που μας υπόσχονταν, παραμένει «όνειρο θερινής νυχτός».
Λένε ότι ο δρόμος για την κόλαση είναι στρωμένος με τις καλύτερες προθέσεις. Στην περίπτωσή μας αυτή η ρήση έχει επιβεβαιωθεί πλήρως. Η ενεργειακή λαίλαπα που εξελίσσεται, είναι προϊόν μια πολιτικής που στηρίχθηκε σε ισχυρισμούς οι οποίοι έχουν καταρρεύσει:
- Η κλιματική κρίση ζει και βασιλεύει, παρότι όλα γίνονται στο όνομά της και έχει γίνει το φύλο συκής των νέων πληγμάτων σε βάρος του περιβάλλοντος.
- Η βίαιη απολιγνιτοποίηση, που έγινε για λόγους καθαρά επικοινωνιακούς, είναι κόντρα στην επέκταση της χρήσης του φυσικού αερίου και στην επέκταση των εξορύξεων υδρογονανθράκων.
- Η ενεργειακή ασφάλεια έχει εκτραπεί σε μια υπερπαραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας, που ξεπερνά κατά πολύ τις πραγματικές ανάγκες της χώρας. Η χώρα μας χαρακτηρίζεται, πλέον, καθαρά εξαγωγική σε αυτόν τον τομέα. Οι μεγάλες βιομηχανικές χώρες της Ευρώπης επωφελούνται από την ηλεκτρική ενέργεια που παράγεται αλλού, φορτώνοντας σε μας το περιβαλλοντικό κόστος, που θα επωμίζονταν οι ίδιες.
- Οι στόχοι για το 2030 σε έργα ΑΠΕ έχουν, ήδη, καλυφθεί και, παρόλα αυτά, συνεχίζεται αδιάκοπα η αδειοδότηση νέων έργων. Ο κίνδυνος του blackout έχει επανέλθει, όχι από έλλειψη, αλλά από υπερπαραγωγή ενέργειας. Όλοι θυμόμαστε τι έγινε πέρυσι στην Ισπανία και την αγωνία των διαχειριστών του ελληνικού συστήματος να μη συμβεί το ίδιο την περίοδο του Πάσχα.
- Η έννοια του εθνικού σχεδιασμού έχει χαθεί. Ο πραγματικός σχεδιασμός γίνεται από τις εταιρείες, με βάση τις επιδιώξεις τους και επιβάλλεται στο κράτος.
- Η αυτονομία που οφείλει να έχει η χώρα μας στον ενεργειακό τομέα δεν υφίσταται, αφού όλα υποτάσσονται στη λογική του ενεργειακού κόμβου, με τη χώρα στο ρόλο του τροχονόμου, για να εισάγεται ισραηλινό και αιγυπτιακό φυσικό αέριο, αλλά και πανάκριβο αμερικανικό υγροποιημένο φυσικό αέριο.
- Το φθηνό ρεύμα και η σταθερή απασχόληση ντόπιου εργατικού δυναμικού αποτελούν ανέκδοτο. Αντίθετα οι δυσκολίες στην πρόσβαση σε υπηρεσίες ενέργειας πολλαπλασιάζονται, όπως και τα φαινόμενα ενεργειακής φτώχειας.
Αν θέλετε να το πούμε και διαφορετικά, δεν πρόκειται για ένα σχέδιο και μια πολιτική που δεν εφαρμόστηκε σωστά, που κάπου «στράβωσε» στην εφαρμογή του. Το σωστό είναι να πούμε ότι πάσχει το ίδιο το σχέδιο, η ίδια η πολιτική για την ενέργεια και αυτό πρέπει να το πούμε όσο γίνεται πιο καθαρά.
Μέσα σε ένα τέτοιο περιβάλλον και με δεδομένη την υπερσυγκέντρωση ενεργειακών δραστηριοτήτων στη Βοιωτία και τη Στερεά, δεν είναι υπερβολή να μιλήσουμε για ένα ακήρυχτο πόλεμο, στον οποίο η πλευρά των τοπικών κοινωνιών μας είναι ο αδύναμος κρίκος, για λόγους που όλοι καταλαβαίνουμε. Ο αγώνας είναι άνισος και με πολύ μεγάλη δυσκολία μπορούμε να αποκρούσουμε τις επιθέσεις που δεχόμαστε σε τόσα πολλά μέτωπα. Για το λόγο αυτό, χρειάζεται να κάνουμε ένα βήμα παραπάνω και για να αναβαθμίσουμε τον αγώνα μας και για να αυξήσουμε τις πιθανότητες να έχει αίσιο αποτέλεσμα.
Αυτό το παραπάνω βήμα δεν είναι άλλο από τη διεκδίκηση να απαγορευτεί η υποβολή αιτημάτων και η υλοποίηση νέων έργων ΑΠΕ, συμπεριλαμβανομένων των σταθμών αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας, καθώς και των έργων διασύνδεσης σε υποσταθμούς, στα όρια της περιφέρειας Στερεάς, σε οποιοδήποτε στάδιο της αδειοδοτικής διαδικασίας κι αν βρίσκονται, με ειδική νομοθετική ρύθμιση, κατά το πρότυπο της ρύθμισης για τα «απάτητα» βουνά. Άρρηκτα συνδεδεμένο είναι και το αίτημα για αποκλεισμό οποιασδήποτε απόπειρας κατασκευής νέας(ων) μονάδας(ων) φυσικού αερίου στη Στερεά.
Σ’ αυτό το στόχο καλούμε όλους τους φορείς και τις συλλογικότητες της Βοιωτίας και της Στερεάς να συστρατευτούμε, δημιουργώντας ένα ισχυρό μέτωπο, που δε λειτουργεί σε βάρος άλλων περιοχών, ούτε διεκδικεί προνομιακή μεταχείριση, πέρα από την αυτονόητη ανατροπή του υφιστάμενου παραλογισμού. Φιλοδοξώντας να βάλουμε κι εμείς το δικό μας λιθαράκι στην αντιμετώπιση του γενικότερου ενεργειακού προβλήματος και στη ριζική αναθεώρηση των πολιτικών που ακολουθούνται.
Για το λόγο αυτό παρακολουθούμε με πολλή προσοχή την πρωτοβουλία του Δήμου Λιβαδειάς και της ΠΕΔ Στερεάς, που υιοθετεί το στόχο αυτό και διεκδικεί τη θεσμική υποστήριξή του στο επίπεδο και της περιφέρειας Στερεάς. Επειδή οι καλοί λογαριασμοί κάνουν τους καλούς φίλους και επειδή θέλουμε να μιλάμε πάντα ανοιχτά, θα πρέπει να θυμίσουμε ότι οι σχέσεις ανάμεσα στα κινήματα και σε πολλά αυτοδιοικητικά όργανα έχουν περάσει από χίλια κύματα και έχουν διαταραχτεί πάμπολλες φορές, σε ό,τι αφορά τις ενεργειακές δραστηριότητες. Ως εκ τούτου, ελπίζουμε να μη μας κατηγορήσει κανείς για υπεροψία ή για μικρομεγαλισμό αν πούμε ότι θα περιμένουμε με πραγματικό ενδιαφέρον να επιβεβαιωθεί απ’ όλες τις πλευρές η ειλικρίνεια των προθέσεων και η συνέπεια των έργων. Και το πιο απλό και αυτονόητο που περιμένουμε από τα δημοτικά συμβούλια είναι να σταματήσουν να δίνουν θετικές γνωμοδοτήσεις σε οποιοδήποτε νέο ενεργειακό έργο, ακόμη κι αν φορέας του αιτήματος είναι η ίδια η ενεργειακή κοινότητα των δήμων.
Σε κάθε περίπτωση, οι φορείς και οι συλλογικότητες της Βοιωτίας, που έχουμε στρατευτεί σε αυτήν την υπόθεση, θα υπερασπιστούμε τις διεκδικήσεις μας μέχρι το τέλος, χωρίς να κάνουμε βήμα πίσω κι ας έχουμε πλήρη συνείδηση ότι σε αυτόν τον πόλεμο ο ρόλος που έχουμε επωμιστεί είναι αυτός του Δαβίδ, απέναντι στους Γολιάθ του κατασκευαστικού και ενεργειακού κλάδου. Αν θέλαμε με κάτι να κλείσουμε αυτή μας την παρέμβαση, αυτό δεν είναι τίποτα άλλο από ένα μήνυμα συσπείρωσης όλων των ενεργών δυνάμεων του νομού, εργατικών – συνδικαλιστικών, επαγγελματικών, επιστημονικών, πολιτιστικών, αθλητικών, της εκπαιδευτικής κοινότητας, των απόμαχων της δουλειάς και κάθε συμπολίτη που κατανοεί την ανάγκη να σώσουμε οτιδήποτε σώζεται.
Καλό κουράγιο και καλή δύναμη σε όλους/ες μας!
ΨΗΦΙΣΜΑ ΣΥΣΚΕΨΗΣ ΣΥΛΛΟΓΙΚΟΤΗΤΩΝ ΒΟΙΩΤΙΑΣ
Εδώ και πάνω από 20 χρόνια, στη Βοιωτία, τη Νότια Εύβοια και τις άλλες περιοχές της Στερεάς, βιώνουμε μια ριζική «μετάλλαξη» σε περιβαλλοντικό, κοινωνικό και παραγωγικό – οικονομικό επίπεδο. Ο λόγος είναι ότι οι περιοχές μας έχουν δεχθεί, κατά προτεραιότητα, τις συνέπειες των ριζικών αλλαγών, που έχουν συντελεστεί στον τομέα της ενέργειας, αφού είναι δίπλα στην Αττική και στους μεγάλους καταναλωτές ηλεκτρικής ενέργειας και, ταυτόχρονα, διασχίζονται από το κεντρικό οδικό δίκτυο και τα δίκτυα μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου.
Η ενεργειακή «μονοκαλλιέργεια» δεσπόζει, με τα ποσά που έχουν επενδυθεί σε αυτήν να είναι ασυγκρίτως μεγαλύτερα από αυτά που έχουν επενδυθεί σε οποιαδήποτε άλλη παραγωγική – οικονομική δραστηριότητα στην Περιφέρειά μας. Και, μάλιστα, χωρίς να υπάρχει η παραμικρή προσδοκία για αύξηση του πραγματικού εισοδήματος των εργαζομένων, σε βάθος χρόνου, παρά μόνο εκείνης της μερίδας των πιο επιθετικών επενδυτών, που ποντάρουν στο γρήγορο και εύκολο κέρδος. Την ίδια στιγμή, οι απασχολούμενοι στην πρωτογενή παραγωγή δίνουν αγώνα επιβίωσης, ενώ σε κατάσταση στασιμότητας είναι οι χαμηλής όχλησης και οι άλλες ήπιες οικονομικές δραστηριότητες. Τα χωριά μας μαραζώνουν και η κατάσταση ευημερίας, που μας υπόσχονταν, παραμένει «όνειρο θερινής νυχτός».
Βοιωτία – Στερεά: μια υπερκορεσμένη από ενεργειακές δραστηριότητες περιοχή
Ειδικότερα, η Βοιωτία και η Εύβοια, που στο παρελθόν επιλέχθηκαν να φιλοξενήσουν ακόμη και μονάδες με καύσιμο κάρβουνο (λιθάνθρακα), μετατράπηκαν με ταχύτατο ρυθμό στο νέο ενεργειακό κέντρο φυσικού αερίου της χώρας (με 7 εργοστάσια, ήδη, σε λειτουργία). Οι μονάδες αυτές, το 2025, «έδωσαν» το 46,74% της πανελλαδικής παραγωγής ηλ. ενέργειας, από μονάδες αυτού του τύπου.
Σα να μην έφτανε αυτό, η Στερεά στο σύνολό της έχει τη -μακράν- μεγαλύτερη συγκέντρωση βιομηχανικών αιολικών και φωτοβολταϊκών εγκαταστάσεων, αφού «φιλοξενεί» το 43,3% της πανελλαδικής ισχύος των ανεμογεννητριών που έχουν εγκατασταθεί και κοντά στο 20% αυτής των φωτοβολταϊκών. Ταυτόχρονα, σε αναμονή περιβαλλοντικής αδειοδότησης και εγκατάστασης, βρίσκεται ένας πολλαπλάσιος αριθμός νέων έργων, συμπεριλαμβανομένων έργων αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας -ακόμη και έργων αντλησιοταμίευσης σε άνυδρες περιοχές-, πλωτών φωτοβολταϊκών στον Κορινθιακό και τον Ευβοϊκό κόλπο, υδροηλεκτρικών έργων, υποσταθμών και γραμμών μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας.
Από αυτήν την ενεργειακή «επέλαση», μόνο καλό δεν είδε η Βοιωτία και η Στερεά. Αντίθετα, γέμισε νέες πληγές, ιδιαίτερα αισθητές στους βιομηχανικούς πόλους της Αντίκυρας, της Θίσβης, της Θήβας και του Αλιβερίου και, φυσικά, στους κεντρικούς ορεινούς όγκους, από την Καρυστία μέχρι τα Βαρδούσια και τα Άγραφα και από τον Κιθαιρώνα μέχρι την Οίτη, που υφίστανται ακραία λεηλασία. Οι τοπικές κοινωνίες, αντί για το δημόσιο όφελος, αυτό που βιώνουν είναι την αχόρταγη διάθεση των εταιρειών για το μέγιστο κέρδος. Όσοι/ες περίμεναν ότι κάποια στιγμή θα κοπάσει αυτή η θύελλα, διαπιστώνουν με τρόμο ότι αυτά που έρχονται είναι δυο και τρεις φορές περισσότερα από αυτά που έχουν γίνει και ότι αποτελεί ψευδαίσθηση η προσδοκία ότι το πρόβλημα μπορεί να αντιμετωπιστεί με καλύτερες χωροθετήσεις, σε ένα τοπίο όπου δεν υπάρχει σπιθαμή εδάφους που να μην έχει «στοχοποιηθεί».
Όλα αυτά σηματοδοτούν μια -χωρίς προηγούμενο- απώλεια οικοσυστημάτων, δραστική μείωση της βιοποικιλότητας και μια επιχείρηση αρπαγής δημόσιας γης, με τους κατοίκους της περιοχής να αντιμετωπίζονται ως παρείσακτοι και να καλούνται να ζήσουν και να δημιουργήσουν στα «κενά» που αφήνει η ανεξέλεγκτη βιομηχανική δραστηριότητα, ιδιαίτερα αυτή στον τομέα της ενέργειας.
Πόσα ακόμη ψέματα θα ανεχτούμε;
Τις τελευταίες δύο δεκαετίες έχουν έρθει τα πάνω κάτω στον τομέα της ενέργειας. Μας έλεγαν ότι αυτό γίνεται για την ενεργειακή ασφάλεια της χώρας, για τον περιορισμό των ορυκτών καυσίμων και την αντιμετώπιση των συνεπειών της κλιματικής αλλαγής και για να έχουμε φθηνό ρεύμα. Κι όλα αυτά επενδύθηκαν με τις στάμπες της «πράσινης» ανάπτυξης και της «πράσινης» μετάβασης. Μόνο που αποδείχθηκαν ψέματα: οι ενεργειακές ανάγκες της χώρας υπερκαλύπτονται, η χώρα χαρακτηρίστηκε καθαρά εξαγωγική το 2025, τα ορυκτά καύσιμα κυριαρχούν, η κλιματική κρίση παραμένει μείζον πρόβλημα, οι τιμές της ηλεκτρικής ενέργειας έχουν πάει στα ύψη και η ενεργειακή φτώχεια μεγαλώνει. Οτιδήποτε θυμίζει πραγματικό πράσινο βάλλεται και καταστρέφεται. Και, όμως, η ενεργειακή «λαίλαπα» συνεχίζεται, χωρίς σταματημό.
Ξέρουμε ότι οι πολιτικές για την ενέργεια είναι ένα σύνθετο ζήτημα, για το οποίο υπάρχουν πολλές και διαφορετικές προσεγγίσεις. Απ’ όποια σκοπιά, όμως, κι αν ειδωθεί, δεν μπορεί να μην αναγνωριστεί ότι το οικονομικό – κερδοσκοπικό κίνητρο έχει υπερισχύσει του περιβαλλοντικού – κοινωνικού. Η ενέργεια έχει μετατραπεί σε ένα τυπικό εμπορικό προϊόν, ως αποτέλεσμα της ακόρεστης επιδίωξης του κέρδους, που δημιουργεί και συντηρεί μια αλματώδη αύξηση της ζήτησης ενέργειας, η οποία οδηγεί αναπόφευκτα σε νέες τεράστιες ενεργειακές υποδομές, σε κατασπατάληση όλων των διαθέσιμων φυσικών πόρων και σε δημιουργία νέων περιβαλλοντικών και κοινωνικών πληγών μεγάλης κλίμακας. Κάτι δεν πάει καλά, λοιπόν, και πρέπει να αλλάξει, τόσο σε κεντρικό, όσο και σε περιφερειακό – τοπικό επίπεδο.
Κανένα νέο αίτημα και έργο ΑΠΕ, καμία νέα μονάδα φυσικού αερίου στη Στερεά
Μιλώντας, ειδικότερα, για τη Στερεά, δηλώνουμε την πρόθεσή μας να αναβαθμίσουμε κοινωνικά και πολιτικά τους αγώνες μας, για να μπει οριστικό τέλος στην ασύδοτη δράση των ενεργειακών ομίλων. Μέχρι τώρα, οι τοπικές κοινωνίες έδιναν και δίνουν έναν ασύμμετρο αγώνα, για να αποτρέψουν την υλοποίηση συγκεκριμένων έργων. Πολλοί αλλά αδύναμοι, απέναντι σε λίγους και πανίσχυρους. Πεισμένοι και θυμωμένοι, αλλά αφόρητα πιεσμένοι από τα πολλαπλά βάρη της καθημερινότητάς μας. Τώρα είναι η στιγμή, που ένα παλιότερο αίτημά μας έχει γίνει υπερώριμο και μπορεί να γίνει ο συνεκτικός ιστός όλων των επιμέρους αγώνων που δίνονται και θα δοθούν, πάντα στο πλαίσιο της αντίθεσής μας στη γενικότερη ενεργειακή πολιτική και της αλληλεγγύης με τα κινήματα σε όλη τη χώρα.
Το αίτημα αυτό δεν είναι άλλο, από την απαγόρευση υποβολής αιτημάτων και υλοποίησης νέων έργων ΑΠΕ, συμπεριλαμβανομένων των σταθμών αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας, καθώς και των έργων διασύνδεσης σε υποσταθμούς, στα όρια της περιφέρειας Στερεάς, σε οποιοδήποτε στάδιο της αδειοδοτικής διαδικασίας κι αν βρίσκονται, με ειδική νομοθετική ρύθμιση, κατά το πρότυπο της ρύθμισης για τα «απάτητα» βουνά. Άρρηκτα συνδεδεμένο είναι και το αίτημα για αποκλεισμό οποιασδήποτε απόπειρας κατασκευής νέας(ων) μονάδας(ων) φυσικού αερίου στη Στερεά.
Οι φορείς (επαγγελματικοί, επιστημονικοί, εργατικοί, πολιτιστικοί), οι συλλογικότητες, οι επιτροπές αγώνα και οι πολίτες της Στερεάς, μαζί με τους Δήμους που συνειδητοποιούν το αδιέξοδο της κατάστασης που έχει δημιουργηθεί, θα επιδιώξουμε τα αιτήματα αυτά να υιοθετηθούν από το Περιφερειακό Συμβούλιο και τους πολιτικούς εκπροσώπους της Στερεάς. Σε κάθε περίπτωση -και ανεξάρτητα από τη στάση της αυτοδιοίκησης α΄ και β΄ βαθμού- δηλώνουμε τη βούλησή μας να κάνουμε ότι «περνά από το χέρι μας», ώστε να βρουν το δρόμο τους για συζήτηση και επικύρωση από τη Βουλή.
Αλίαρτος Βοιωτίας, 8.2.2026
