Έργο του Βασίλη Τσιράκη, σε σκηνοθεσία Σταύρου Παρχαρίδη
Θέατρο Αλκμήνη
«Μπορείς να είσαι ελεύθερος όταν είσαι ασφαλής;
Μπορείς να είσαι ασφαλής όταν είσαι ελεύθερος; Υπάρχει ελευθερία χωρίς ανυπακοή; Υπάρχει ασφάλεια χωρίς υποταγή; Μπορεί μια φυλακή να γίνει καταφύγιο ελευθερίας; Μπορεί μια φυλακή να γίνει λίκνο δημιουργίας; Και η τέχνη; Πότε απογειώνεται; Σε συνθήκες ασφάλειας ή ελευθερίας;».
Αυτά είναι τα βασικά αλλά και θεμελιώδη, υπαρξιακά και πολιτικά ερωτήματα που θέτει ο συγγραφέας σ’ αυτό το κοινωνικοπολιτικό έργο, στο οποίο και δοκιμάζει την αντοχή των απαντήσεων μέσα στο «δοκιμαστικό σωλήνα» ενός κελιού.
Μιας σύγχρονης αυτοματοποιημένης και ψηφιοποιημένης φυλακής, που μεταμορφώνεται σε προέκταση της έξω ζωής, της «ελεύθερης», της «ανοικτής» της «πραγματικής », ή μήπως της σύγχρονης φυλακής με τα συρματοπλέγματα μέσα μας και την επιτήρηση παντού; ΄Η μήπως και μόνο το γεγονός ότι το τίμημα της δήθεν «ελευθερίας» σου, είναι η ίδια σου η ζωή και το «κεφάλι σου στο πιάτο» μιας πολεμικής μηχανής, αποδεικνύει ότι σε μια σύγχρονη κοινωνία χειραγωγούμενη, μέσα σε ένα κυρίαρχο σύστημα που κρατά τα ηνία της εξουσίας, η ίδια η έννοια της ελευθερίας περιέχει αντίφαση εν τοις όροις;
Ο Βασίλης Τσιράκης βάζει στο ίδιο «κελί» να συγκατοικήσουν δύο διαφορετικοί άνθρωποι. Δύο υπό αμφισβήτηση φονιάδες, ήτοι δύο κατά σύμβαση «αθώοι». Ο συγγραφέας τους τοποθετεί εκεί, υπό διαρκή επιτήρηση, βάζοντας και εμάς να παρακολουθούμε την εξέλιξή τους, να προσπαθούμε να καταλάβουμε γιατί στο τέλος ο ένας «αγαπάει» τον εγκλεισμό του και όταν το συνειδητοποιεί, «δραπετεύει» μια και καλή από τη ζωή και ο άλλος, ο οποίος τον απολάμβανε μέσα στην απελπισία του αρχικά, αποφάσισε να ρισκάρει τη ζωή του σ’ έναν ξένο πόλεμο, προκειμένου να διεκδικήσει την ελευθερία του.
Φαίνεται πάντως πως και οι δύο παίζουν σαν τα «ποντίκια εργαστηρίου», κάτω από τις επιλογές και τις νόρμες του αφεντικού τους, καμία επιλογή δεν μοιάζει ελεύθερη, καμία ελευθερία δε διεκδικείται αυθεντικά.
Και ο ηλικιωμένος Έλληνας, πρώην μεγαλοστέλεχος εταιρείας και ο νεαρός μετανάστης από τη «γειτονική χώρα», παλεύουν να διακρίνουν τα «θέλω» και «τις επιθυμίες τους», τη διάκριση και τη σχέση ανάμεσα στην «ελευθερία» και την «ασφάλεια», σα να υπάρχουν μέσα τους αυθεντικά τα ερωτήματα και όχι ως αντανάκλαση του χωροχρόνου που ζουν.
Και η τέχνη μοιάζει τελικά σαν άλλοθι μιας κάποιας εσωτερικής ελευθερίας και τίποτε άλλο.
Ο σκηνοθέτης τοποθέτησε σοφά τη δράση εντός ενός πραγματικού αλλά και συμβολικού χώρου εγκλεισμού, υπό επιτήρηση και οργανωμένου μέχρι κεραίας, με τους ήχους ενός emergency spot, σαν να βαράει διαρκώς το 112, που επιτείνει τη μόνιμη απειλή, αλλά και επιβεβαιώνει την ασφάλεια του εγκλεισμού.
Ο Βύρων Κολάσης, έμπειρος ηθοποιός, ερμήνευσε καίρια το μεγαλοστέλεχος που μέσα στη φυλακή κάνει τη νοητική διαδρομή η οποία τον οδηγεί στη συνειδητοποίηση του ρόλου της εεταιρίας στη ζωή του αλλά και ως προέκταση του ίδιου εγκλεισμού εντός και εκτός φυλακής.
Παρ’ ότι δραματουργικά ο ρόλος του εμπεριέχει κάποιες αντιφάσεις, ο ίδιος με μαστοριά τις ξεπέρασε, καταλήγοντας να δίνει το δικό του τέλος στην ιστορία.
Ο νεαρός Πέτρος Τσαπαλιάρης στο ρόλο του φυλακισμένου μετανάστη, έδωσε τον καλύτερο εαυτό του.
Όμως θεωρώ ότι η όμορφη φυσική του παρουσία και τα χαρακτηριστικά του, δεν παρέπεμπαν σε έναν «μαυριδερό, δύστυχο και πεινασμένο» μετανάστη. Ήταν δε πολύ αγέρωχος στο ρόλο του, ίσως θα έπρεπε να παρουσιάζεται με κάποιες ψυχικές ρωγμές.
Να σημειώσουμε ότι πολύ ταιριαστά ακούστηκε το τραγούδι της παράστασης που ερμηνεύει η Μαρίνα Βολουδάκη σε μουσική Σπυρίδωνα.
Τελικά κανένα ποντικάκι δεν ξέφυγε του εργαστηρίου, οπότε και το πείραμα πέτυχε.
Στο Θέατρο ΑΛΚΜΗΝΗ από το Σάββατο 14 Φεβρουαρίου και κάθε Σαββατοκύριακο έως και 5 Απριλίου
Υ.Γ.: Εργογραφία του Βασίλη Τσιράκη:
Θεσσαλονίκη 2003, ντοκιμαντέρ μικρού μήκους, 2003.
Οι ποδηλάτες του χρόνου, μυθιστόρημα, εκδόσεις Κοχλίας, 2004.
Ακορντεόν, βιολί και φυσαρμόνικα, μυθιστόρημα, εκδόσεις ΚΨΜ, 2007.
Μετεωρολογικό δελτίο, θεατρικό, Παραβάτες της σκηνής, 2009.
Ένα συν ένα, ταινία μικρού μήκους μυθοπλασίας, 2010.
Το παγκάκι, ταινία μικρού μήκους, 2014.
Εναλλακτική λύση, ταινία μικρού μήκους μυθοπλασίας, 2015 (Βραβείο διαγωνισμού σεναρίου London Greek Film Festival).
Από τις εκδόσεις Τόπος κυκλοφορούν τα βιβλία του: Σελανίκ (2012) , Τα χρόνια ανάμεσα (2016), Οι αλώβητοι (2019), Ξερολιθιά (2020) και η Πτέρυγα Α’ – Κελί 71 (2024).
