ΜΠΡΙΓΑΔΑ 1ης ΜΑΪΟΥ
Μετάβασης – οργάνωση για την κομμουνιστική προοπτική
Με τους παραπάνω στίχους υποδέχτηκαν τα παιδιά, τα μέλη της μπριγάδας της 1ης Μάη, στο σχολικό συγκρότημα που επισκεφτήκαμε στην Κούβα.
Η επίσκεψη μας επιβεβαίωσε ιδίοις όμασι το υποδειγματικό δημόσιο, δωρεάν και καθολικό σύστημα εκπαίδευσης που εγκαθίδρυσε η επανάσταση στην Κούβα και καταφέρνει να διατηρεί, παρά τον οικονομικό στραγγαλισμό μέσω του εμπάργκο που της επιβάλλουν οι ΗΠΑ επί 67 χρόνια.
Στρατόπεδο μέχρι και την περίοδο της δικτατορίας του Μπατίστα, την εγκατάσταση κατέλαβε ο Καμίλο Σιενφουέγος και αργότερα η επαναστατική κυβέρνηση την μετέτρεψε σε σχολικό συγκρότημα. Το συγκρότημα «Συνεχιστές του Καμίλο» στεγάζει από παιδικό σταθμό μέχρι γυμνάσιο και ειδικό σχολείο.
Οι μαθητές, ενθουσιασμένοι από την πληθώρα εθνικοτήτων που εκπροσωπούν οι μπριγαδιστές, μας υποδέχτηκαν με τραγούδια, χορευτικά και θεατρικά δρώμενα και χαμόγελα.
Οι σχολικές αίθουσες δεν έχουν να ζηλέψουν πολλά από τις σχολικές αίθουσες που γνωρίσαμε και στα δικά μας σχολεία. Το σχολείο λειτουργεί από τις 7.30 π.μ. μέχρι τις 4.30 μ.μ. Οι τάξεις αποτελούνται από 25-30 μαθητές. Στους μαθητές παρέχεται σχολική ενδυμασία απαλλάσσοντας τους γονείς από το κόστος του ρουχισμού και ενισχύοντας την ιδέα πως παρά τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν στην καθημερινή ζωή και στο σπίτι, το σχολείο είναι ένας χώρος ισότητας, ψυχαγωγίας και πολύπλευρης ανάπτυξης. Έτσι, τα σχολεία λειτουργούν ως φάροι ελπίδας για παιδιά, γονείς και μια κοινωνία που αντιστέκεται στο σκοτάδι που μάταια οι ΗΠΑ προσπαθούν να επιβάλουν.
Οι εκπαιδευτικοί, παρά τις ισχνές απολαβές, επιτελούν το λειτούργημα τους με πραγματική πίστη στην αξία εγγραμματισμού του λαού, εμπνέοντας τον σεβασμό στους μαθητές που τους κοιτούν στα μάτια ήσυχοι. Και μαθητές, οι οποίοι με απόλυτη αφοσίωση στο μάθημα, όπως παρατηρούσε όποιος περνούσε μια βόλτα από τις διάφορες σχολικές αίθουσες, επιβεβαίωναν τα λόγια του Χοσέ Μαρτί που ενέπνευσαν το έργο του Φιντελ: «Χωρίς πολιτισμό, δεν είναι δυνατή η ελευθερία».
Οι αξίες της αλληλεγγύης και του ανθρωπισμού είναι παρούσες σε όλες τις πτυχές της εκπαιδευτικής διαδικασίας. Ενδεικτικά αναφέροντας, στο πρόγραμμα σχολικών μαθημάτων του δημοτικού περιλαμβάνεται η κοινωνική αγωγή, ενώ το σύστημα αξιολόγησης στις πρώτες τάξεις του δημοτικού αποτελείται από μόνο δύο «βαθμούς»: «Καλά» και «Πολύ καλά» που κρίνουν την κατανόηση του μαθήματος της εβδομάδας. Επιπλέον, τα παιδιά εμπλέκονται σε εργασίες (projects) πέραν των μαθημάτων με σκοπό την ευαισθητοποίηση τους σε πληθώρα τομέων της καθημερινότητας. Αξίζει να σημειωθεί ότι μεταξύ αυτών, υπάρχει και καμπάνια ευαισθητοποίησης των μαθητών Γυμνασίου για θέματα ενέργειας, στο πλαίσιο της ενεργειακής μετάβασης που πραγματοποιεί η Κούβα.
Εξαιτίας του εμπορικού αποκλεισμού που έχουν επιβάλει οι ΗΠΑ στην Κούβα, οι μαθητές των σχολείων δεν έχουν πρόσβαση σε γραφική ύλη – μεταξύ άλλων. Οι μπριγαδίστες παρέδωσαν γραφική ύλη (στυλό, τετράδια, μολύβια και παιχνίδια) για τους μαθητές. Ωστόσο, τα χαμόγελα των μαθητών έλαμψαν βλέποντας τα 224 μέλη της μπριγάδας από 21 χώρες να ακούν τα τραγούδια τους, από παιδικά τραγούδια για μικρά κουνουπάκια μέχρι τραγούδια για την ελευθερία ενός λαού που ξέρει να αντιστέκεται, να ζει και να νικά.
