Μετάφραση: Μάκης Σταύρου, Ιστορικός, Μέλος της Εναλλακτικής Δράσης για Ποιότητα Ζωής
Η Ximena Gonzalez Broquen είναι ερευνήτρια και επικεφαλής του Κέντρου Μελέτης Κοινωνικών Μετασχηματισμών, Επιστήμης και Γνώσης, ( IVIC)
Το άρθρο παρουσιάστηκε αποσπασματικά στην εκδήλωση που πραγματοποίησε στις 16/1, η Εναλλακτική Δράση, με θέμα «Οι κομμούνες και τα πετρέλαια στο στόχαστρο του Τραμπ», με ομιλητές τον Μάκη Σταύρου και τον Λεωνίδα Βατικιώτη
Σύντροφοι, αδελφοί και αδελφές της Μεγάλης Πατρίδας.
Μιλώ από το Καράκας, από τον παλμό μιας πόλης που ένιωσε τον βρυχηθμό των βομβών και είδε τη βαρβαρότητα που επιδιώκει να επαναφέρει τον αποικισμό στο έδαφός της. Μιλώ από τον πόνο όσων είδαμε και πώς επιχειρήθηκε να απαξιωθεί ο νόμιμος πρόεδρός μας και να μετατραπεί σε λάφυρο πολέμου. Όμως, μιλάω επίσης από τη δύναμη ενός λαού που δεν παραδίνεται. Σήμερα, καταθέτω τα λόγια μου ως πράξη στράτευσης μιας ακαδημαϊκού, σε μια άσκηση σταθερής και αφοσιωμένης σκέψης, προκειμένου να μοιραστώ μαζί σας την πραγματικότητά εδώ, στη Βενεζουέλα.
- Το χρονικό μιας μαζικής επίθεσης
Το πρώτο πράγμα που πρέπει να αποδομήσουμε είναι η αφήγηση ότι η επίθεση ήταν ένα μεμονωμένο και στοχευμένο γεγονός. Αυτό που βιώσαμε δεν ήταν μια χειρουργική επέμβαση, αλλά μια εμφανέστατα βάναυση και απεγνωσμένη εκδήλωση του Δόγματος Μονρόε, που δεν πέθανε ποτέ, αλλά ανακυκλώνεται. Εδώ σφαγιάστηκαν άνθρωποι και στρατιωτικό προσωπικό, Βενεζουελάνοι και Κουβανοί, και άμαχοι. Αμέτρητοι στρατηγικοί και πολιτικοί στόχοι σε πολλά μέρη της χώρας βομβαρδίστηκαν και καταστράφηκαν.
Μπορώ να σας δώσω μια προσωπική μαρτυρία για αυτό: το Ινστιτούτο Επιστημονικής Έρευνας της Βενεζουέλας (IVIC), όπου βρίσκεται το ερευνητικό κέντρο, στο οποίο εργάζομαι, βομβαρδίστηκε. Αυτή η επίθεση σε ένα επιστημονικό κέντρο δεν είναι παράπλευρες απώλειες. είναι στρατηγική επιστημοκτονία, ένα σαφές μήνυμα του ιμπεριαλισμού ότι θα καταστρέψουν την ικανότητά μας να παράγουμε γνώση, να σκεφτόμαστε τον κόσμο με τα δικά μας κριτήρια, επιβεβαιώνοντας την παλιά αποικιακή διαίρεση μεταξύ εκείνων που σκέφτονται και εκείνων που δεν χρειάζεται να σκέφτονται.
Η στρατιωτική επίθεση που βιώσαμε είναι η τέλεια εφαρμογή του μύθου της νεωτερικότητας, που δικαιολογεί τη βία ως πράξη πολιτισμού, αποκρύπτοντας το πραγματικό της πρόσωπο, δηλαδή, την πολιτική του θανάτου που εφαρμόζει ο ιμπεριαλισμός, όπως και τη χρήση τρομοκρατίας, προκειμένου να διασφαλίσει τη συσσώρευση του πλούτου και την ηγεμονία του.
Εφάρμοσαν στη χώρα μας κατά γράμμα το ιμπεριαλιστικό εγχειρίδιο του Δόγματος του Σοκ: πρώτα με τον οικονομικό στραγγαλισμό με μονομερή καταναγκαστικά μέτρα. Στη συνέχεια, με τον πόλεμο των μέσων ενημέρωσης και τον ιδεολογικό πόλεμο, για να απονομιμοποίησουν τη δημοκρατία μας και να διορίσουν παράνομους αντιπροσώπους, μαριονέτες και κλόουν στην ηγεσία της Βενεζουέλας. Κατόπιν χρησιμοποίησαν την τρομοκρατία στις πόλεις χρηματοδοτώντας τους guarimbas1, με εντολή να καίνε ζωντανούς τους ανθρώπους. Και τέλος επέβαλαν τον εγκληματικό αποκλεισμό, με τον οποίο μας ληστεύουν εκατομμύρια. Κάθε πράξη τους αντιγράφει το ιστορικο-αποικιακό μοντέλο της καταλήστευσης του πλούτου, της παρουσίασης του άλλου ως βάρβαρου, παράνομου και επικίνδυνου, για να δικαιολογούν κάθε μορφή επιθετικότητας.
Γνωρίζουμε καλά ότι ο ιδεολογικός πόλεμος είναι το νέο αποικιακό πεδίο μάχης, όπου διεξάγεται ο αγώνας για την οντότητά μας με στόχο να αποικίσουν το μυαλό και τις επιθυμίες μας. Και όταν είδαν ότι δεν θα παραδιδόμασταν, ότι ο λαός δεν θα ενέδιδε, ότι δεν μπορούσαν να μας αποξενώσουν, χρησιμοποίησαν την τελευταία απεγνωσμένη τους λύση: την άμεση στρατιωτική επίθεση. Ο αποικιακός στόχος είναι διαφανής: να κλέψουν τους φυσικούς μας πόρους.
Θα πρέπει, όμως, να δούμε και πέρα από την υλική λεηλασία. Πρόκειται, ταυτόχρονα, για επίθεση στην υπόστασή μας, στο δικαίωμά μας να υπάρχουμε ως κυρίαρχος λαός με τους δικούς μας στόχους.
- Η απαγωγή του προέδρου: αποδομώντας το αποικιακού τύπου υπερθέαμα και τις τοξικές φήμες
Στη διάρκεια αυτής της μαζικής επίθεσης, πραγματοποιήθηκε μια δράση που αποκαλύπτει τον αποικιακό χαρακτήρα ολόκληρης αυτής της επιχείρησης. Γιατί στο σημείο αυτό η ακρίβεια των εννοιών είναι μια πράξη αντίστασης. Θα πρέπει, λοιπόν, να διορθώσω, για να αποκαταστήσουμε την αλήθεια, έναν όρο που ο αμερικανικός ιμπεριαλισμός επιδιώκει να επιβάλλει. Ο Συνταγματικός μας Πρόεδρος, Νικολάς Μαδούρο Μόρος, και η πρώτη κυρία της χώρας μας, Σίλια Φλόρες, δεν «συνελήφθησαν». Απήχθησαν βίαια από το σπίτι τους, αφού οι απαγωγείς παραβίασαν όλους τους κανόνες του διεθνούς δικαίου. Η απαγωγή δεν είναι ρητορικό σχήμα· είναι ένα νομικό και πολιτικό έγκλημα.
Η γλώσσα είναι η πρώτη περιοχή που αποικίζεται και η αντίσταση στην προσπάθεια εποικισμού γίνεται με τις σωστές λέξεις: Ήταν απαγωγή, όχι σύλληψη, ήταν εισβολή, όχι απλώς επέμβαση, ήταν βαρβαρότητα, όχι πολιτική πράξη. Η χρήση των σωστών λέξεων είναι μια πράξη υπεράσπισης της πραγματικότητας και της αλήθειας ενάντια στην ιμπεριαλιστική διαστρέβλωση. Είναι μια πράξη επιστημολογικής απελευθέρωσης.
Οι εισβολείς επιχείρησαν να σκηνοθετήσουν ένα κατεξοχήν αποικιακό υπερθέαμα: να κάνουν παρέλαση με τον δαιμονοποιημένο ηγέτη, να τον απανθρωποποιήσουν, να τον υποβιβάσουν σε λάφυρο και τρόπαιο, να τον ταπεινώσουν δημόσια για να αποδείξουν την απόλυτη δύναμη του αφέντη. Μέρος του σεναρίου ήταν να κάνουν τους λαούς να πιστέψουν ότι όλα συνέβησαν χωρίς αντίσταση, ότι υπήρξε προδοσία. Αλλά το σχέδιό τους γύρισε μπούμερανγκ. Η ακλόνητη αξιοπρέπεια του Προέδρου και η γιγάντια γαλήνη του, μετέτρεψε το σενάριό τους σε ένα αντιθέαμα απελευθέρωσης. Μερικές απλές χειρονομίες διέλυσαν ολόκληρη τη σκηνοθεσία μιας εξουσίας που έχει ανάγκη να ταπεινώνει, για να υπάρχει. Η συμπεριφορά του προέδρου μετέδιδε δύναμη, πίστη και ακλόνητο σθένος. Αποκάλυψε την ευθραυστότητα της ιμπεριαλιστικής εξουσίας, η οποία καταρρέει όταν δεν μπορεί να επιβάλλει υποταγή. Αυτό το αντιθέαμα ήταν η πρώτη μας μεγάλη πολιτική νίκη ενάντια στους βομβαρδισμούς.
Την ίδια αξιοπρέπεια και τιτάνια ηρεμία είδαμε στο πρόσωπό του και στα λόγια του, όταν εμφανίστηκε ενώπιον του αποικιακού δικαστηρίου στη Νέα Υόρκη. Εκεί, μπροστά στους παράνομους δικαστές του δεν εμφανίστηκε ως κατηγορούμενος, αλλά ως Αρχηγός Κράτους. Με ακλόνητη αποφασιστικότητα, διέλυσε τη δικαστική φάρσα μόνο με την απλή παρουσία του μετατρέποντας την ιμπεριαλιστικό δικαστήριο σε ένα πεδίο καταγγελίας και αντίστασης.
Τώρα είναι κρίσιμο να αποδομήσουμε τις τοξικές φήμες που διαδίδει η αυτοκρατορία, ότι, τάχα, δεν υπήρξε αντίσταση, ότι ο Μαδούρο ενορχήστρωσε την απαγωγή του, για να αποφύγει την αιματοχυσία ή ότι υπήρξε προδοσία εντός της επαναστατικής ηγεσίας. Αυτές οι αφηγήσεις δεν είναι μόνο ψευδείς, αλλά αποτελούν όπλα ιδεολογικού πολέμου, που είναι κλασικά στο εγχειρίδιο της CIA για την καταπολέμηση των εξεγέρσεων, σχεδιασμένα να σπέρνουν αδελφοκτόνο δυσπιστία, προκειμένου να πετύχουν να καταρρέουν τα κινήματα από μέσα.
Έχοντας να αντιμετωπίσουμε μια χυδαία προπαγάνδα, είναι σημαντικό να κατανοήσουμε ότι η ενότητα της Μπολιβαριανής ηγεσίας είναι ακλόνητη και ότι δεν υπήρξε καμία προδοσία εντός της ηγεσίας. Αυτή η ενότητα ενσαρκώθηκε στην γαλήνια και αποφασιστική ορκωμοσία της Ντέλσι Ροντρίγκεζ ως προσωρινής προέδρου ενώπιον της Εθνοσυνέλευσης, του λαού και ολόκληρου του διεθνούς διπλωματικού σώματος. Η σταθερότητά της στην ανάληψη της συνταγματικής ευθύνης, υποστηριζόμενη από την αφοσίωση των θεσμών και του λαού, ήταν μια πράξη επαναστατικής δημοκρατικής συνέχειας που αντέκρουσε κάθε αφήγηση ρήξης και προδοσίας.
Αυτό ήταν επίσης εμφανές σε πολιτικό επίπεδο: η Εθνοσυνέλευση συγκλήθηκε την ημερομηνία που ορίζει το σύνταγμα. Οι δρόμοι είναι ήρεμοι, τα καταστήματα δεν έχουν ουρές και οι άνθρωποι εργάζονται κανονικά. Και ο λαός ενωμένος βγαίνει στους δρόμους κάθε μέρα για να απαιτήσει την απελευθέρωση του προέδρου και της πρώτης κυρίας της χώρας.
- Η πραγματική αιτία για την επιτυχία της εισβολής ήταν ο πόλεμος της τεχνητής νοημοσύνης.
Αν λοιπόν θέλουμε να γνωρίζουμε τι πραγματικά συνέβη, η απάντηση δεν βρίσκεται στην προδοσία, αλλά σε μια νέα διάσταση του αποικιακού πολέμου. Οι εισβολείς χρησιμοποίησαν προηγμένα συστήματα τεχνητής νοημοσύνης για πρώτη φορά σχεδιάζοντας και πραγματοποιώντας την εισβολή στη χώρα μας. Δεν ήταν η προδοσία ενός στρατηγού που τους επέτρεψε να εντοπίσουν και να απαγάγουν τον Πρόεδρο. Ήταν η χρήση προηγμένων τεχνικά μεθόδων από τα αφεντικά της ψηφιακής τεχνολογίας: ήταν η συλλογή και η συγκέντρωση χιλιάδων δεδομένων σε petabytes, οι θερμικές υπογραφές κτιρίων, οι κρυπτογραφημένες επικοινωνίες που υποβλήθηκαν σε επεξεργασία από συστήματα τελευταίας τεχνολογίας. Χρησιμοποιώντας αυτές τις πλατφόρμες, με προγνωστικούς αλγόριθμους, πέτυχαν να γνωρίζουν εκ των προτέρων, με τρομακτική ακρίβεια, τις αντιδράσεις, τις κινήσεις και τις θέσεις των στρατιωτικών της φρουράς.
Ταυτόχρονα, πραγματοποίησαν ένα τεράστιο τεχνολογικό σαμποτάζ καταστρέφοντας ηλεκτρικά δίκτυα και πετυχαίνοντας διακοπή ρεύματος σε πολλά μέρη του Καράκας, ενώ ταυτόχρονα, απενεργοποίησαν με ηλεκτρονικά μέσα και κυβερνομέσα τα ραντάρ, τα συστήματα επικοινωνίας και την αντιαεροπορική άμυνα. Δεν επρόκειτο για έλλειψη θάρρους, αλλά για μια τεχνολογική ανισότητα που αξιοποιήθηκε στο έπακρο. Η CIA δεν χρειαζόταν να δωροδοκήσει έναν στρατηγό. Αγόραζε και επεξεργαζόταν δεδομένα και σαμποτάριζε δίκτυα. Αυτό είναι το πρόσωπο του ιμπεριαλισμού στον 21ο αι.
- Πέρα από ό,τι συνέβη συνεχίζεται η υποκριτική επιχειρηματολογία και η τακτική του διαίρει και βασίλευε.
Προκειμένου ο ιμπεριαλισμός να οικοδομήσει την απαραίτητη συναίνεση για τη συνέχιση αυτής της βαρβαρότητας, ανακυκλώνει κάθε είδους αφήγημα εναντίον της λειτουργίας του κράτους μας. Και όταν διαπίστωσαν η λογοκοπία περί ανυπαρξίας δημοκρατίας, περί ανθρωπίνων δικαιωμάτων ή τρομοκρατίας δεν εξυπηρετεί πλέον τα σχέδια τους, αγκιστρώθηκαν στο τελευταίο που τους είχε απομείνει: το εμπόριο ναρκωτικών. Και για να ενισχύσουν περαιτέρω τις φασιστικές και απανθρωποποιητικές πολιτικές τους, εφηύραν τον όρο «ναρκοτρομοκρατία». Με άλλα λόγια, μας παρουσιάζουν ως τα αποβράσματα της ανθρωπότητας. Αυτό είναι ξεκάθαρο από τις προφανέστατα παράλογες κατηγορίες που προσπαθούν να απαγγείλουν εναντίον του Προέδρου της χώρας μας.
Αυτές οι αφηγήσεις είναι βασικά, μυθικά, ιμπεριαλιστικά κατασκευάσματα, και ιδεολογικά εργαλεία που ανακυκλώνονται σε όλη την αποικιακή ιστορία: από την εποχή του Requerimiento2 και του εκχριστιανισμού των ιθαγενών μέχρι σήμερα, με πρόφαση την καταπολέμηση της τρομοκρατίας. Στόχος τους είναι πάντα ο ίδιος: να δημιουργήσουν έναν άθλιο και επικίνδυνοι εχθρό του οποίου η υποταγή και η εξόντωση γίνεται ηθικά αποδεκτή, ακόμη και επιθυμητή, για την εξοικειωμένη με αυτή τη λογική, κοινή γνώμη.
Αυτό, όμως, που βιώσαμε εμείς ήταν κάτι πολύ χειρότερο. Στην πρώτη του ομιλία μετά τον βομβαρδισμό και την απαγωγή, ο Τραμπ ξεκαθάρισε τα πράγματα: στόχος του είναι να ελέγξει και να ληστέψει τους φυσικούς μας πόρους, και ιδιαίτερα το πετρέλαιό μας. Είμαστε η χώρα με τα μεγαλύτερα αποδεδειγμένα αποθέματα πετρελαίου στον κόσμο. Αυτό που παρουσιάζει ο Τραμπ ως ηθική αποστολή (να σώσει τον κόσμο, να πολεμήσει το ανήθικο και να εκδημοκρατήσει τα κράτη) είναι η ιδεολογική κάλυψη για τη συσσώρευση, μέσω της καταλήστευσης, πλούτου σε παγκόσμια κλίμακα. Το πετρέλαιό μας σήμερα, όπως και το ασήμι μας στο παρελθόν, είναι η ουσία πάνω στην οποία χτίζεται και ανανεώνεται η αποικιοκρατία της εξουσίας.
Αυτό το γεγονός αναμφίβολα αφαιρεί τις μάσκες και αποκαλύπτει τα σχέδια του ιμπεριαλισμού για την περιοχή μας. Ο Τραμπ έχει πει καθαρά ότι μετά τη Βενεζουέλα ακολουθεί η Κολομβία, η Κούβα, το Μεξικό, η Γροιλανδία κ.ά..
- Η γεωπολιτική των αντιδράσεων: δύο κόσμοι, δύο προσεγγίσεις
Η παγκόσμια αντίδραση στην εισβολή ήταν βαθιά διχασμένη και αποκαλυπτική της γεωπολιτικής της γνώσης και της εξουσίας. Από τον «αναπτυγμένο» Βορρά και ιδιαίτερα από τα μέσα ενημέρωσης, την ακαδημαϊκή κοινότητα και τα κέντρα πολιτικής εξουσίας που είναι ευθυγραμμισμένα με τον αμερικανικό ιμπεριαλισμό, υπήρξε μια συνένοχη σιωπή και μια αιτιολόγηση συγκαλυμμένη με, κατ’ ευφημισμόν, νομικά επιχειρήματα, ή στην καλύτερη περίπτωση, μια χλιαρή και αφηρημένη καταδίκη που αποφεύγει να ονομάσει την επιθετικότητα για αυτό που είναι: ένα έγκλημα κατά της ανθρωπότητας και μια κατάφωρη παραβίαση της κυριαρχίας μας χώρας. Αυτή η αντίδραση , ή η απουσία της, δεν είναι τυχαία. Αντανακλά την κληρονομιά μιας αποικιακής μήτρας που γεννά εξουσία και γνώση και εξακολουθεί να επηρεάζει τις σκέψεις. Σύμφωνα με την αντίληψη αυτή, οι χώρες του Νότου θεωρούνται ως αντικείμενο μελέτης, επεμβάσεων και εκμετάλλευσης και δεν αντιμετωπίζονται ως υποκείμενο με πλήρη δικαιώματα και δική τους ιστορία. Οι επικριτικές προς τον ιμπεριαλισμό φωνές σε χώρες του Βορρά περιθωριοποιούνται και χάνονται από τον θόρυβο της μηχανής της μαζικής προπαγάνδας που φυσικοποιεί την ιμπεριαλιστική βία.
Αντίθετα, η αντίδραση των περισσότερων χωρών του Νότου ήταν μια ηχηρή αλληλεγγύη προς τη χώρα μας και σαφής καταδίκη της εισβολής. Οι λαοί, οι αγωνιστές διανοούμενοι, τα κοινωνικά κινήματα και πολλές κυβερνήσεις καυτηρίασαν αμέσως αυτό το γεγονός, ως έναν ακόμη κρίκο στην ιστορική αλυσίδα της αποικιακής επιθετικότητας. Για αυτούς δεν υπάρχει διφορούμενη σημασία: ονομάζεται απαγωγή, εισβολή, βαρβαρότητα. Αυτό καταδεικνύει μια ξεχωριστή επιστημολογία, μια πρακτική γνώσης που έχει τις ρίζες της στην κοινή ιστορική εμπειρία της εθνικής κυριαρχίας Οι χώρες της Λατινικής Αμερικής διατηρούν ζωντανή τη μνήμη, τόσο της αποικιοκρατικής βίας του 15ου και 16ου αιώνα, όσο και της ιμπεριαλιστικής βίας του 20ου και 21ου αιώνα, που τους επιτρέπει να διαγνώσουν τη φύση αυτών των πράξεων με ακρίβεια και χωρίς ψευδαισθήσεις.
Αυτό το χάσμα στις αντιδράσεις αποκαλύπτει δύο θεμελιώδη πράγματα για την παγκόσμια ισχύ και την πολιτική της γνώσης.
Πρώτον, επιβεβαιώνει ότι η λεγόμενη «διεθνής τάξη που βασίζεται σε κανόνες» είναι, στην πράξη, μια ιμπεριαλιστική τάξη, όπου οι κανόνες εφαρμόζονται επιλεκτικά και ιεραρχικά. Η γνώση που παράγεται (σε και για αυτήν την τάξη) χρησιμεύει για να αιτιολογήσει και να νομιμοποιήσει κάθε μορφή καταστολής και βαρβαρότητας, απανθρωποποιώντας τα θύματα και παθολογικοποιώντας την αντίστασή τους. Σε αυτά τα πλαίσια, η επιστημονική «αντικειμενικότητα» και η νομική «ουδετερότητα» των χωρών του Βορρά, είναι όργανα εξουσίας που αποκρύπτουν τη δική του γεωπολιτική και ιστορική θέση, παρουσιάζοντας μια συγκεκριμένη, κυρίαρχη προοπτική ως καθολική.
Δεύτερον, καταδεικνύει ότι η αληθινή ετεραρχία της γνώσης, που είναι ικανή να διαλύσει τις ηγεμονικές αφηγήσεις, αναδύεται πρωταρχικά από τις χώρες του Νότου και δευτερευόντως από πολύ μικρές ομάδες του Βορρά. Αυτό το γεγονός έχει καταλυτική επίδραση στη διαδικασία επιστημολογικής αποστασιοποίησης, διότι δεν αποτελεί πλέον προτεραιότητα η αναζήτηση αναγνώρισης ή επικύρωσης από τα κέντρα της διανοητικής εξουσίας του Βορρά. Αντίθετα προτεραιότητά τους είναι η διεκδίκηση της γνωστικής κυριαρχίας με βάση την οποία όλοι και όλα θα ερμηνεύονται, θα κρίνονται και θα δρουν. Με αυτό τον τρόπο η πολιτική της γνώσης γίνεται ένα ουσιαστικό πεδίο μάχης. Είναι φανερό ότι ο ιμπεριαλισμός επενδύει στον πόλεμο των γνώσεων για να επιβάλλει τη συγκατάθεση και να παράγει συναίνεση. Για το λόγο αυτό οι χώρες του Νότου και οι σύμμαχοί τους πρέπει να ενισχύσουμε τα δίκτυα κριτικής σκέψης, για να διαμορφώσουμε την απαιτούμενη συνείδηση και την εξεγερτική αλληλεγγύη. Η πρόκληση είναι να οικοδομήσουμε μια «διεθνή κοινότητα με ξεκάθαρους όρους» που, πέρα από τα κράτη, θα δημιουργήσει τις δικές της συλλογικότητες, τα δικά της κανάλια επικοινωνίας και αλήθειας και τους δικούς της κώδικες για αποτελεσματική αλληλεγγύη.
- Η αναγκαία απάντηση στην ιμπεριαλιστική επιθετικότητα είναι η αποαποικιοποίηση του Δικαίου, η επίτευξη τεχνολογικής αυτονομίας και η σφυρηλάτηση αλληλεγγύης.
Μπροστά σε αυτή την πολυδιάστατη επίθεση η ακαδημαϊκή κοινότητα που αμφισβητεί την ιμπεριαλιστική πολιτική έχει επείγοντα και συγκεκριμένα καθήκοντα:
Πρώτον: Αποαποικιοποίηση του δικαίου και της παγκόσμιας διακυβέρνησης. Πρέπει να δείξουμε πώς το ηγεμονικό διεθνές δίκαιο ιστορικά υπήρξε ένα εργαλείο νομιμοποίησης της αποικιοκρατίας. Οι διεθνείς πολυμερείς οργανισμοί θα πρέπει να εκπληρώσουν το καθήκον τους και να απαιτήσουν την εφαρμογή του διεθνούς δικαίου, επιβάλλοντας στις ΗΠΑ και τον πρόεδρό τους να λογοδοτήσουν.
Ωστόσο, η ιστορία μας δείχνει ότι η λειτουργία αυτών των θεσμών έχει διαστρεβλωθεί από την αποικιοκρατία. Επομένως, η απάντηση πρέπει να είναι διπλή, αφενός να απαιτήσουμε να αναλάβουν, έστω και τώρα, τις ευθύνες τους αυτοί οι θεσμοί και αφετέρου να οικοδομήσουμε επειγόντως πολυπολιτισμικούς χώρους συμμετοχικής διακυβέρνησης, που να διαθέτουν πραγματικούς μηχανισμούς συλλογικής άμυνας και εναλλακτικής δικαιοσύνης.
Δεύτερον: Επίτευξη τεχνολογικής και γνωστικής αυτονομίας και κυριαρχίας. Η επίθεση και η χρήση τεχνητής νοημοσύνης εναντίον μας σηματοδοτεί την πορεία προς μια αποφασιστική μάχη, τη μάχη για την τεχνολογική κυριαρχία. Η απάντηση πρέπει να είναι η δημιουργία των δικών μας συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης για τη ζωή και την άμυνα των λαών. Η υπεράσπιση της λαϊκής κυριαρχίας εξαρτάται από την επίτευξη της ψηφιακής αυτονομίας.
Τρίτον: Να υπερασπιστούμε την ενότητα του λαού. Η Μπολιβαριανή Επανάσταση είναι μια ενωμένη πολιτική δύναμη. Οι δρόμοι της Βενεζουέλας, η λειτουργία της Εθνοσυνέλευσης, η ορκωμοσία της Ντέλσι Ροντρίγκεζ και η αξιοπρεπής ηρεμία του λαού το αποδεικνύουν αυτό. Εδώ δεν υπάρχει διχόνοια μόνο ηρωική αντίσταση. Πρέπει να απορρίψουμε κάθε αφήγηση που επιδιώκει να διασπάσει αυτήν την ενότητα.
Τέταρτον: Παγκόσμια κινητοποίηση με στόχο την πολύμορφη έκφραση διεθνούς αλληλεγγύης
Κατά πρώτον πρέπει να απαιτήσουμε την άμεση και άνευ όρων απελευθέρωση του Προέδρου και της συζύγου του, πρώτης κυρίας της χώρας, και ταυτόχρονα να καταγγείλουμε τη βαρβαρότητα αυτής της επέμβασης, καθιστώντας σαφές ότι δεν πρόκειται μόνο για τη Βενεζουέλα, αλλά για την αποτροπή δημιουργίας προηγούμενου που, αν αφεθεί ατιμώρητο, θα χρησιμεύσει ως νομολογία για όλες τις ιμπεριαλιστικές πολιτικές του Τραμπ. Η αλληλεγγύη πρέπει να ξεπεράσει την απλή διαμαρτυρία και να δημιουργηθεί ένα παγκόσμιο δίκτυο για την προστασία και την υπεράσπιση της κυριαρχίας των λαών, κατανοώντας ότι η μάχη για τη Βενεζουέλα είναι η μάχη για το μέλλον της αυτοδιάθεσης των λαών.
- Οι βαθύτερες επιπτώσεις από την εισβολή και η νέα προοπτική για τη λαϊκή κυριαρχία
Σαν μια τελευταία σκέψη θέλω να επισημάνω ότι αυτή η επιθετικότητα του ιμπεριαλισμού αποτελεί καταλυτικό παράγοντα στη διαδικασία συνειδητοποίησης των λαών της Λατινικής Αμερικής (σύμφωνα με τη νοηματοδότηση του Βραζιλιάνου φιλοσόφου και παιδαγωγού, Πάουλο Φρέιρε). Κοινωνικές ομάδες, δηλαδή, που ιστορικά έχουν νιώσει την καταπίεση από την αποικιοκρατία αναγνωρίζουν σε αυτήν την επιθετικότητα την ίδια λογική απαξίωσης και λεηλασίας που έχουν υποστεί οι ίδιοι εδώ και αιώνες. Για το λόγο αυτό η υπεράσπιση της κυριαρχίας της Βενεζουέλας είναι συνυφασμένη με ένα πολιτικό σχέδιο που σταθερά αντιμάχεται την παγκόσμια ρατσιστική–καπιταλιστική τάξη. Στόχος μας δεν είναι η θυματοποίηση, αλλά αντίθετα, η δυναμική της ριζοσπαστικοποίησης.
Πιστεύω ότι αυτό που μόλις συνέβη στη χώρα μας είναι ο μοχλός για μια βαθιά ιδεολογική μεταστροφή από την αποαποικιοποίηση σε αυτό που σηματοδοτεί τη λαϊκή κυριαρχία στις μέρες μας. Η βαρβαρότητα που διαπράχθηκε είναι τόσο κραυγαλέα και τόσο απροκάλυπτα αντίθετη σε κάθε αρχή του δικαίου, που ο λαός μας και ο πρόεδρός μας, απέναντί της, αντιπροσωπεύουν, ενσαρκώνουν τα δύο πρόσωπα της νέας μορφής λαϊκής κυριαρχίας στις χώρες του Νότου.
Αυτό το γεγονός σηματοδοτεί την οριστική εξάντληση του βεστφαλιανού μοντέλου της εθνικής κυριαρχίας, που ήταν πάντα ευάλωτο σε παραβιάσεις για τις χώρες του Νότου. Στη θέση του, αναδύεται μια νέα αντίληψη περί κυριαρχίας, ως πράξη προστασίας και υπεράσπισης του εδάφους και του λαού ως ενιαίου συνόλου και υλοποιείται με συλλογική αντίσταση από τις κοινότητες της ζωής. Δεν πρόκειται, δηλαδή, για την κλασική έννοια της γνωστής ως τις μέρες μας, πολιτικής θεωρίας περί εθνικής κυριαρχίας, αλλά για μια κυριαρχία που υπερβαίνει τα όρια του έθνους-κράτους, ενσαρκώνεται στο λαό και την ηγεσία του και γίνεται ενότητα και συνείδηση απαιτώντας και διεκδικώντας την υλοποίησή της.
- Με την αλληλεγγύη σφυρηλατούμε την αξιοπρέπεια
Αυτή η ιμπεριαλιστική επέμβαση σηματοδοτεί ένα ιστορικό σημείο καμπής. Η βιαιότητα της επίθεσης αποκαλύπτει με τον πιο ξεκάθαρο τρόπο τη ληστρική λογική του ιμπεριαλισμού και επαναπροσδιορίζει τον προσανατολισμό μας. Παράλληλα, επαναπροσδιορίζει την έννοια της αλληλεγγύης, η οποία παύει να είναι μια διπλωματική ή ανθρωπιστική χειρονομία και γίνεται επιτακτική ανάγκη για κοινή άμυνα και επιβίωση.
Η αλληλεγγύη πρέπει να οργανωθεί ως παγκόσμιο μέτωπο αντίστασης Τα αντιαποικιακά, αποαποικιακά και απελευθερωτικά κινήματα δεν θα αγωνίζονται πλέον μόνο ενάντια στις κληρονομημένες μορφές αποικιοκρατίας, αλλά και ενάντια στη νεοφιλελεύθερη και νεοφασιστική αναδιαμόρφωσή της. Η Βενεζουέλα έχει γίνει το εργαστήριο, όπου ο ιμπεριαλισμός δοκιμάζει τις πιο βάναυσες μεθόδους. Επομένως, η αλληλεγγύη με τη Βενεζουέλα είναι ο αγωνιστικός χώρος, όπου τα κινήματα πρέπει να μάθουν, σε πραγματικό χρόνο, να αντιστέκονται και να περιφρουρούν τις δικές τους διαδικασίες.
Μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να συμβάλλει στη διαμόρφωση ενός νέου θεσμικού πλαισίου για τη συλλογική άμυνα, όχι μόνο στρατιωτική, αλλά και οικονομική, νομική και επικοινωνιακή, βασισμένη στην αρχή της συλλογικής κυριαρχίας και της υπεράσπισης της κοινής αξιοπρέπειας. Ο αντιαποικισμός του 21ου αιώνα γράφεται, από αυτή τη στιγμή, με ένα μάθημα ενότητας σφυρηλατημένο στις φλόγες της επιθετικότητας.
1 O όρος Guarimbas, εμφανίζεται στη Βενεζουέλα από το 2013, μετά από τον θάνατο του Τσάβες. Πρόκειται για άτομα που χρησιμοποιούνται από την εκάστοτε αντιπολίτευση εναντίον της Μπολιβαριανής Επαναστατικής κυβέρνησης, με αφορμή μεγάλα πολιτικά γεγονότα (εκλογές κ.α) προκειμένου να τρομοκρατούν τον πληθυσμό προκαλώντας τον τρόμο στους δρόμους, κάνοντας απαγωγές και επιθέσεις σε σχολεία ή κλινικές, δολοφονώντας ανθρώπους, στήνοντας οδοφράγματα σε εργατικές συνοικίες κ.ά
2 Το «Requerimiento» ήταν ένα θρησκευτικό κείμενο που χρησιμοποιήθηκε στα χρόνια της ισπανικής αποικιοκρατίας στη Λατινική Αμερική. Το κείμενο αυτό, που συντάχθηκε το 1513, από τον νομικό Χουάν Λόπεζ Παλάσιος Ρούμπιος, έπρεπε να διαβαστεί επίσημα στους ιθαγενείς, εάν ήταν απαραίτητο μέσω μεταφραστή και ενώπιον εξουσιοδοτημένου γραμματέα, πριν από την έναρξη οποιασδήποτε στρατιωτικής δράσης εναντίον τους.
