Η ύπαρξη υπερμεγεθών στρατιωτικών εγκαταστάσεων είναι, υπό οποιαδήποτε κυβέρνηση, ένας κίνδυνος για την ελευθερία και θα πρέπει να θεωρούνται ιδιαίτερα μια απειλή για τις δημοκρατικές ελευθερίες.
George Washington, Πρόεδρος των ΗΠΑ, 1796
Το ζήτημα των βάσεων δεν μπορεί να αντιμετωπισθεί, αυτή την περίοδο, όπως πάντα και όπως συνήθως. Κι αυτό επειδή οι γεωπολιτικές εξελίξεις είναι ιστορικής σημαίας, συνθέτουν μια νέα ποιότητα: Ο επικεφαλής του δυτικού κόσμου ζητά δημόσια βοήθεια για τα στενά του Ορμούζ και τρώει γενική πόρτα: «Ο πόλεμος δεν είναι δοκό μας, δεν το ξεκινήσαμε» εμείς», απαντά ωμά ακόμη και ο γερμανός καγκελάριος στην έκκληση του Τράμπ (ανταπάντηση στη δήλωση Τραμπ ότι «ο πόλεμος, σ.σ. στην Ουκρανία, είναι ευρωπαϊκός», όταν του ζήτησαν οι ευρωπαίοι «σύμμαχοι» ουσιαστικότερη συνδρομή).
Ο ηγεμόνας αποκαθηλώνεται δημόσια και απειλεί. Ο Τράμπ χαρακτηρίζει τους συμμάχους του δειλούς(!) και τους προειδοποιεί πως «θα μου το πληρώσετε». Απειλεί μάλιστα με αποχώρηση από το ίδιο το ΝΑΤΟ, του οποίου υποτίθεται πως ο ίδιος ηγείται. Πρωτόγνωρες αντιδράσεις!
Πριν λίγα χρόνια ο Μητσοτάκης δήλωνε προς τον Τραμπ το αμίμητο και δουλοπρεπές «είμαστε προβλέψιμοι σύμμαχοι». Τώρα ο Τραμπ είναι ο απρόβλεπτος και ο Μητσοτάκης ο δεδομένος.
Στον ίδιο χρόνο το κράτος – αμερικάνικη βάση στη Μέση Ανατολή, το κράτος του Ισραήλ, το καμάρι της επιθετικής και αμυντικής πολεμικής μηχανής των απανταχού Αμερικάνων, δεν αποδεικνύει τη φήμη του. Ο ατσάλινος θόλος προστασίας του από στρατιωτικές επιθέσεις παρουσιάζεται ως είναι, οι εικόνες του χτυπημένου Τελ Αβίβ κάνουν το γύρο του κόσμου. Η θεωρία περί του άτρωτου ισραηλινού πολεμιστή θαμπώνει!
Και καθώς ξεθωριάζει το Ισραήλ γίνεται απειλητικότερο με όλα τα ενδεχόμενα ανοιχτά.
Το ζήτημα επομένως των αμερικάνικων βάσεων ανατοποθετείται στο σήμερα.
Συνένοχοι στο φόνο
Οι αμερικάνικες βάσεις δεν είναι έτσι τεχνοκρατικά και απρόσωπα, απλά στρατιωτικές βάσεις. Κρύβουν μέσα τους τις δολοφονίες χιλιάδων πολιτών της Γιουγκοσλαβίας, της Συρίας, του Αφγανιστάν, του Ιράκ…, την καταστροφή πόλεων, το σπαραγμό γονιών που έχασαν τα παιδιά τους σε πολεμικές επιχειρήσεις, το θρήνο των παιδιών για τους σκοτωμένους γονείς.
Σ’ αυτούς τους φόνους οι ελληνικές κυβερνήσεις της ΝΔ, του ΠΑΣΟΚ και του ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ είναι συνένοχες και συμμέτοχες.
Σε όλες τις περιόδους, οι έλληνες πολιτικοί, από τον χουντικό πρωθυπουργό Σπύρο Μαρκεζίνη, ως τους μεταπολιτευτικούς ηγέτες, εν τέλει, ικανοποιούσαν κάθε αίτημα των Αμερικάνων. Παροδικά και φαινομενικά μόνο εξέφραζαν ορισμένες αντιρρήσεις τακτικού χαρακτήρα.
Σε όλη αυτή την περίοδο ο ρόλος των βάσεων δεν κρύβεται. Oι ίδιοι οι αμερικάνοι, γνωστοί για τον κυνισμό τους, αυτό αποκαλύπτονται. Σε ομιλία του στο Πανεπιστήμιο της Ουάσιγκτον το 1975 ο ναύαρχος του 6ου Στόλου Όλμο Ζούμγουλντ ανέφερε:
«Το δημοκρατικό Ισραήλ διασώθηκε το 1973 μόνο χάρη στην ύπαρξη της φασιστικής Πορτογαλίας, όπου προσγειώνονταν τα αεροπλάνα της αμερικανικής αερογέφυρας (σ.σ.: βάση Aζορών), της φασιστικής Ισπανίας, υπεράνω της οποίας ανεφοδιάζονταν και της φασιστικής Ελλάδας, από τα λιμάνια της οποίας επιχειρούσαν ο 6ος στόλος και οι νηοπομπές». («Bήμα», 4.5.76).
Για δε τον ευρύτερο ρόλο των βάσεων στην Ελλάδα υπογράμμισε: «Μέσα σε ένα σύντομο χρονικό διάστημα μέχρι και λίγες ημέρες μετά την έναρξη της επιδρομής των ΗΠΑ στο Ιράκ, κατά τον 2ο Πόλεμο του Κόλπου, στην αεροπορική βάση της Σούδας είχαν προσγειωθεί 1.726 μεταγωγικά και 193 μαχητικά αεροσκάφη, αμερικανικά και βρετανικά. Στη δε ναυτική βάση της Σούδας ελλιμενίστηκαν μέσα στο Φλεβάρη 86 συμμαχικά πολεμικά πλοία, ανάμεσά τους πυρηνοκίνητα αεροπλανοφόρα και υποβρύχια». Στον πόλεμο της Γιουγκοσλαβίας η βάση της Σούδας εξυπηρέτησε τις επιχειρησιακές ανάγκες του ΝΑΤΟ είτε ως κατασκοπευτικό κέντρο είτε ως κέντρο για τις επιχειρήσεις των Νατοϊκών αεροπορικών επιθέσεων. (Αγώνας της Κρήτης, 3.3.2026)
Οι παραπάνω στατιστικές τα λένε όλα. Ή μάλλον σχεδόν όλα. Κι αυτό επειδή υπάρχουν μυστικές συμφωνίες και μυστικές επιχειρήσεις άγνωστες στους λαούς ακόμη και στις συμμαχικές κυβερνήσεις.
Τα ίδια και χειρότερα γίνονται και τώρα.
Η κυβέρνηση της ΝΔ στέλνει στρατό και πυραύλους στη Μέση Ανατολή, και το διαφημίζει κιόλας.
Κι έτσι ο ιστορικός ρόλος της ελληνικής αστικής τάξης στην περιοχή να διατηρεί καλές σχέσεις με όλα ανεξαίρετα τα κράτη πάει …περίπατο. Μαζί με τη Ρωσία τώρα πλέον και το Ιράν συγκαταλέγεται στον επικίνδυνο χώρο εχθρικών αναμεταξύ τους δυνάμεων.
Το μήνυμα επαναλαμβάνεται διαρκώς, με κάθε κυβέρνηση και υπουργό, για να αποτυπωθεί όσο πιο έντονα γίνεται στο μυαλό των πολιτών το αναπόφευκτο: η απουσία εναλλακτικής.
Η δουλοπρέπεια του πολιτικού παππού της ΝΔ, η Αριστερά υπερήφανη αγωνίζεται
Σε αυτό το φόντο η στάση των πολιτικών κομμάτων εμφανίζεται καθαρά αν κάνουμε ένα ιστορικό περίπατο στους σκοτεινούς διαδρόμους των αμερικάνικων βάσεων στην Ελλάδα.
Τον Οκτώβρη του 1953, λίγο μετά τον εμφύλιο πόλεμο, οι εκπρόσωποι των κυβερνήσεων ΗΠΑ και Ελλάδας σε μια από κοινού ανακοίνωση πανηγύριζαν για την ενίσχυση της «συλλογικής ικανότης προς αντίστασιν εναντίον ενόπλου επιθέσεως»:
«Η κυβέρνησις του Βασιλείου της Ελλάδος με την έγκρισιν της Αυτού Μεγαλειότητος του Βασιλέως και η κυβέρνησις των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής υπέγραψαν σήμερον μίαν Διμερήν Συμφωνίαν, παρέχουσα εις τας Ηνωμένας Πολιτείας το δικαίωμα όπως βελτιώσωσιν και χρησιμοποιήσωσιν από κοινού μετά της ελληνικής κυβερνήσεως ορισμένα αεροδρόμια και ναυτικάς εγκαταστάσεις εν Ελλάδι».
Το καθεστώς σχεδίαζε την αυτοπροστασία του.
Και εδώ που τα λέμε από την πλευρά τους δεν είχαν και άδικο.
Αρκεί να αναλογιστούμε πως επί τρία ολόκληρα χρόνια και τέσσερεις μήνες διεξαγόταν ο πόλεμος ανάμεσα στο Δημοκρατικό Στρατό και το συνασπισμό των βρετανικών, των αμερικάνικων και των ελληνικών ενόπλων δυνάμεων. Και το αποτέλεσμα;
Τη στρατιωτική ήττα του ΔΣΕ αλλά και τη θαυμαστή οργανωμένη οπισθοχώρηση 15.000 και πάνω ένοπλων ανταρτών και 10.000 περίπου στενών οπαδών – και μάλιστα δίχως ούτε μια απώλεια – προς την Αλβανία και από εκεί σε άλλες ανατολικές χώρες. Και όχι μόνο αυτό.
Το 1951 στις εθνικές εκλογές, ο Γεώργιος Παπανδρέου – το πολιτικό σύμβολο των Εγγλέζων – καταποντίστηκε (δεν μπήκε καν στη Βουλή, έλαβε μόλις 2% ή 35.000 ψήφους) ενώ η ΕΔΑ πήρε 10%, 10 έδρες και 170.000 ψήφους στους 1.700.000 έγκυρους. Ο εργατολαϊκός παράγοντας ήταν ξανά δυναμικά παρόν.
Από κοινού λοιπόν ελληνική κυβέρνηση και Αμερικάνοι σχεδίαζαν, υλοποιούσαν και πανηγύριζαν.
Λίγα χρόνια αργότερα όμως η κατάληψη της μισής Κύπρου από τον «σοσιαλιστή» Ετσεβίτ αποδείκνυε πως οι πανηγυρισμοί ήταν δίχως αντίκρισμα.
Εξάλλου το πράγμα φάνηκε από την αρχή. Τότε που ο υπουργός Συντονισμού της κυβέρνησης Παπάγου και υπεύθυνος των διαπραγματεύσεων με τις ΗΠΑ, Μαρκεζίνης, με το ταξίδι του στις ΗΠΑ αντί να αποσπάσει 4ετή γενναία οικονομική βοήθεια με αντάλλαγμα στρατιωτικές βάσεις, που είχε ως στόχο, εισέπραξε τον κυνισμό του αμερικάνου υπουργού εξωτερικών Ντάλες και την ωμότητα του προέδρου Τρούμαν.
Η «βοήθεια» των Αμερικάνων έφθασε μόλις τα 75 εκ. δολάρια. Η Ελληνική κυβέρνηση του Παπάγου έκανε πίσω και έδωσε εδάφη και βάσεις για τίποτα.
Ο δε Πρόεδρος Τρούμαν κατά την επεξήγηση του «δόγματός» του τόνισε: «η Ελλάδα, δεν πρόκειται για τέλεια Δημοκρατία … και οφείλει να δεχθεί τη βοήθεια των ΗΠΑ, γιατί, όπως και η Τουρκία, η στρατηγική τους σημασία είναι τεράστια, αποτελούν τις πύλες για τη Μαύρη Θάλασσα και την καρδιά της ΕΣΣΔ». Έτσι απροσχημάτιστα!
Σε λίγο καιρό θα ανυψωνόταν στη Βασιλίσσης Σοφίας το κτίριο της αμερικάνικης πρεσβείας ο όγκος του οποίου θα έδινε παραστατικά το μέγεθος των πολιτικών παρεμβάσεων των ΗΠΑ στα εσωτερικά της Ελληνικής Δημοκρατίας.
Η συνέχεια ήταν σύμφωνη με την περιγραφή Τρούμαν περί της ατελούς ελληνικής Δημοκρατίας.
Η συμφωνία στην ολότητα της και κατά παράβαση του Συντάγματος ποτέ δεν κυρώθηκε από την Ολομέλεια της Βουλής.
Τότε, με ανακοινώσεις τους, η ΕΔΑ, χαρακτήρισε τη συμφωνία καίριο πλήγμα κατά των συμφερόντων του λαού και της εθνικής ανεξαρτησίας, ενώ το ΚΚΕ σε κοινή ανακοίνωσή του με το Αγροτικό Κόμμα, στις 13/10/1953, έκανε λόγο για έγκλημα εθνικής προδοσίας. Στη συμφωνία αντιτάχθηκαν και η ΕΠΕΚ, (κόμμα του Πλαστήρα) και το Δημοκρατικό Κόμμα Εργαζόμενου Λαού (Γ. Καρτάλης, Αλ. Σβώλος).
Τρία χρόνια αργότερα, το 1956, (πρωθυπουργός ο Κ. Καραμανλής) η Συμφωνία συμπληρώθηκε με επιπλέον εδάφια που έδιναν το δικαίωμα στις ΗΠΑ να εγκαθιστούν όσες και όποιες στρατιωτικές βάσεις ήθελαν, να διακινούν όσα στρατεύματα ήθελαν, έχοντας και το δικαίωμα της ετεροδικίας. Δηλαδή οι παρανομούντες Αμερικάνοι στρατιωτικοί στην Ελλάδα να δικάζονται μόνον στις ΗΠΑ!
Πλήρης υποταγή των ενόπλων δυνάμεων στο ΝΑΤΟ – Γενικευμένο καθεστώς ετεροδικίας
Έκτοτε κάθε ανανέωση ή συμπλήρωση της συμφωνίας οδηγεί σε χειρότερη κατάσταση πάντα σε βάρος των κυριαρχικών δικαιωμάτων της χώρας και υπέρ της νεοαποικιακής πολιτικής των ΗΠΑ… Σε τέτοιο μάλιστα βαθμό ώστε, πολύ αργότερα, το 2003, το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών δια του τότε υφυπουργού Εξωτερικών Α. Λοβέρδου ομολογεί στην εισήγησή του στη Βουλή κατά την κύρωση της Συμφωνίας Έκδοσης και Δικαστικής Συνδρομής ΕΕ-ΗΠΑ (CTAQ):
«Λόγω των συνθηκών που επικρατούσαν, η ελληνική πλευρά βρισκόταν στη δυσάρεστη θέση να αντιμετωπίζει την εμφάνιση από αμερικανικής πλευράς συμβατικών κειμένων, υπό μορφή κυρίως ανταλλαγής επιστολών υπογεγραμμένων από στρατιωτικούς, των οποίων την ύπαρξη αγνοούσαμε και οι οποίες ήταν απόλυτα δεσμευτικές για τη χώρα»!
Είχε προηγηθεί, στις 13 Ιουνίου του 2001, η υπογραφή στις Βρυξέλλες, μεταξύ των Υπουργών Εξωτερικών Ελλάδας Γ. Παπανδρέου (κυβέρνηση Κ. Σημίτη) και ΗΠΑ, Κόλιν Πάουελ, συμπληρωματική συμφωνία με τον τίτλο «Συνολική Τεχνική Συμφωνία μεταξύ Ελληνικής Δημοκρατίας και ΗΠΑ».
Με τη συγκεκριμένη συμφωνία, επεκτείνονται κι ενισχύονται οι αμερικανικές βάσεις, δίνεται η δυνατότητα σε αμερικανικά στρατεύματα να αξιοποιούν όλες τις ελληνικές στρατιωτικές μονάδες, ο ελληνικός στρατός λειτουργεί ως Νατοϊκός, όλες οι βάσεις συντονισμένα χρησιμοποιούνται στην υλοποίηση του Νατοϊκού σχεδίου στην αντιπαράθεση με τη Ρωσία.
Εγκαθιδρύεται επίσης το καθεστώς γενικευμένης ετεροδικίας για όλους τους Αμερικάνους.
Πέραν του προσωπικού των βάσεων και των νατοϊκών εγκαταστάσεων, το καθεστώς ετεροδικίας γενικεύεται και ισχύει για κάθε άλλο αμερικάνο πολίτη, εφόσον του δίδεται «χρίσμα» μέλους κάποιας αποστολής. Έτσι, μέλος οποιασδήποτε αποστολής των ΗΠΑ, εφόσον διαπράττει έγκλημα στην Ελλάδα, δεν κινδυνεύει να τιμωρηθεί από τον ελληνικό νόμο αφού οι ελληνικές αρχές έχουν παραιτηθεί από το δικαίωμα άσκησης ποινικής δίωξης κατά Αμερικάνων.
Η «μη τέλεια Δημοκρατία», όπως είχε χαρακτηρίσει ο Τρούμαν το καθεστώς της Ελλάδας, σχεδόν 50 χρόνια μετά, σε σημεία της μοιάζει όλο και πιο έντονα με νεοαποικία.
Το 2015 – 2019 (μετά τις κυβερνήσεις ΠΑΣΟΚ, που εντωμεταξύ είχαν διώξει τη …Δεξιά και τις βάσεις), η νέα κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ – ΑΝΕΛ (εθνικιστών) αντί να εγκαινιάσει τη διαδικασία κλεισίματος των βάσεων, ευθυγραμμίζεται πλήρως με τις ΗΠΑ και εγκαινιάζει ένα διάλογο στρατηγικού χαρακτήρα με τους Αμερικάνους. Στα πλαίσια του προετοιμάστηκε η συμφωνία του 2019 την οποία υπέγραψε, τελικά, η ΝΔ.
Με τη συμφωνία αυτή αναβαθμίστηκε η βάση της Σούδας με νέες υποδομές και ικανότητες στάθμευσης και αεροπλανοφόρων και πυρηνικών υποβρυχίων, τηλεπικοινωνιακών-κατασκοπευτικών μέσων και εγκαταστάσεων ανεφοδιασμού, ως κέντρο εφόρμησης του αμερικανονατοϊκού ιμπεριαλισμού κατά άλλων κρατών και λαών. Δημιουργήθηκαν νέες βάσεις στην Αλεξανδρούπολη, στο Στεφανοβίκειο της Μαγνησίας και στη Λάρισα.
Σε όλο αυτό το διάστημα το ελληνικό αντιιμπεριαλιστικό κίνημα ενάντια στις αμερικάνικες βάσεις πήρε αξιόλογες διαστάσεις.
Κορύφωση ήταν η γενικευμένη λαϊκή εξέγερση στα Χανιά στις 23 Ιούλη του 1990 που έμεινε στην ιστορία ως «γεγονότα της Νομαρχίας». Χιλιάδες πολίτες των Χανίων επί τρεις ημέρες συγκρουόταν με τις αστυνομικές δυνάμεις. Η κατάσταση ήταν ανεξέλεγκτη, και ο νομός κηρύχθηκε σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης.
Το αξιόμαχο και αξιόλογο αυτό κίνημα υπονομεύθηκε από τα μέσα.
Δυο πολιτικά κόμματα, ένα σοσιαλιστικό που μετεξελισσόταν σταθερά σε σοσιαλδημοκρατικό και αργότερα σε σοσιαλ – νεοφιλελεύθερο, το ΠΑΣΟΚ, και ένα αριστερό σοσιαλδημοκρατικό κόμμα, ο ΣΥΡΙΖΑ (και τώρα πλέον καθαρά αστικό αρχηγικό κόμμα) έπαιξαν καθοριστικό ρόλο στην απονεύρωση και μη νικηφόρα κατάληξη αυτού του λαϊκού κινήματος. Οικειοποιήθηκαν τους εθνικοανεξαρτησιακούς και αντιαμερικανικούς στόχους του λαϊκού κινήματος για να τους οδηγήσουν τελικά (σε συνδυασμό με την πολιτική, ιδεολογική και κοινωνική αδυναμία της κομμουνιστικής και της μαχόμενης μεταρρυθμιστικής Αριστεράς) σε πλήρη ευθυγράμμιση με τον αμερικάνικο παράγοντα.
Αποκορύφωμα αυτής της πορείας είναι το περίφημο «αυτός είναι διαβολικά καλός» του Τσίπρα προς τον Τραμπ, το πρωτάκουστο «είμαστε προβλέψιμοι σύμμαχοι του Μητσοτάκη πάλι προς τον Τραμπ και η υπογραφή στο εξής πολύχρονων συμφωνιών παραμονής των βάσεων αντί της υποχρεωτικής ανανέωσης ανά έτος. Τι να πρωτοθαυμάσει κανείς; Τη …διορατικότητα του ενός ηγέτη για τον Τραμπ ή τη δουλοπρέπεια του άλλου!
Οι αμερικάνοι ηγέτες είχαν σαφή επίγνωση για το ρόλο των ελλήνων ηγετών. Λίγες ημέρες μετά τις εκλογές του 1981, ο τότε υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Alexander Haig, μιλώντας στις 15 του Νοέμβρη στη Φλόριδα, καθησυχάζει το αμερικανικό ακροατήριο και συνιστά να μη λαμβάνονται υπόψη τα όσα λέει δημόσια ο νέος Έλληνας πρωθυπουργός: «Η νέα σοσιαλιστική κυβέρνηση της Ελλάδας δεν απαιτεί την απομάκρυνση των αμερικανικών στρατιωτικών βάσεων και του στρατιωτικού προσωπικού, παρά τις εικασίες που πιθανότατα συνδέονται με προεκλογική φρασεολογία» υπογράμμιζε ο αμερικάνος υπουργός Εξωτερικών.
Για δε τον Τσίπρα έτριβαν τα χέρια τους με τη σπουδή του Ν. Κοτζιά – ως υπουργού Εξωτερικών – πότε να υπογράφει τις συμφωνίες ανάμεσα στην Ελληνική κυβέρνηση και στα πλέον στρατιωτικά και φιλοαμερικάνικα καθεστώτα της Ανατολικής Μεσογείου, το Ισραήλ, την Αίγυπτο και τα Ηνωμένα αραβικά Εμιράτα και πότε να τραγουδά, το Μάη του 2015, στην αυγή της νέας κυβέρνησης του ΣΥΡΙΖΑ, με τους υπουργούς Εξωτερικών των χωρών του ΝΑΤΟ το κλασσικό «We Are The World» κατά τη συνάντηση τους στην Αττάλεια της Τουρκίας.
Τώρα πλέον τα πράγματα είναι ιδιαίτερα κρίσιμα.
Καθώς μάλιστα οι Αμερικάνοι αρνούνται να δεχθούν πως χάνουν την παγκόσμια ηγεμονία και κυριαρχία από την Κίνα, «τα πράγματα» για ένα μεγάλο διάστημα θα παίρνουν ολοένα και πιο επικίνδυνες διαστάσεις.
Σε τέτοιες καταστάσεις όπως τις τωρινές, κατά τις οποίες ο κυρίαρχος ηγεμόνας υποχωρεί και αναδύεται ο επόμενος, από το 1500 ως σήμερα η ανθρωπότητα πέρασε 15 φορές. Απ’ αυτές, στις τέσσερεις μόνο η διαδοχή έγινε δίχως πόλεμο. Αυτό λέει η ιστορία ( Γκράχαμ Άλισον, Σε τροχιά πολέμου).
Και τώρα; Τώρα η απάντηση θα κριθεί αποκλειστικά από τη δράση του φιλειρηνικού κινήματος
Αλλά γι’ αυτό στο δεύτερο μέρος.
