«Πάρα πολύ νέοι για να μας ακούσουν, αλλά αρκετά ενήλικες για να μας ρίχνουν δακρυγόνα και χημικά». Αυτή η διαπίστωση στο πανό το οποίο κρατά ψηλά και αποφασιστικά στα χέρια της η Γαλλίδα μαθήτρια στη διαδήλωση συμπυκνώνει την κατάσταση στο νέο ξεσηκωμό των Λυκείων στη Γαλλία.
Ο όρος Πράξη (Act) αποτελεί την ονομασία που χρησιμοποιούν τα μαθητικά και φοιτητικά συνδικάτα στη Γαλλία για να ανακοινώσουν την κάθε επόμενη μεγάλη, πανεθνική ημέρα μαζικών κινητοποιήσεων και διαδηλώσεων.
Το όνομα αυτό προέρχεται από μια παράδοση των γαλλικών κοινωνικών κινημάτων (έγινε γνωστό από τις διαδηλώσεις των «Κίτρινων Γιλέκων») να χωρίζουν τις κορυφώσεις των κινητοποιήσεων τους σε «Πράξεις» (Actes), σαν να πρόκειται για ιδιαίτερες στιγμές μιας μάχης ή ξεχωριστά μέρη ενός θεατρικού έργου.
Με βάση αυτό λοιπόν οι προηγούμενες φάσεις (Πράξεις) οργανώθηκαν ως εξής:
- Πράξη Ι: Τρίτη 29 Σεπτεμβρίου
- Πράξη ΙΙ: Πέμπτη 1 Οκτωβρίου
- Πράξη ΙΙΙ: Τρίτη 6 Οκτωβρίου (η μεγάλη διαδήλωση. Ακόμη και αν δεχθούμε τον χαμηλότερο κυβερνητικό αριθμό, μιλάμε για 266.000 διαδηλωτές)
- Πράξη IV: Πέμπτη 8 Οκτωβρίου
Τα συνδικάτα ήδη προετοιμάζουν μεγαλύτερη ημέρα κινητοποίησης για τις 17 Οκτωβρίου.
Στα πλαίσια αυτά οι μαθητές έχουν εξαγγείλει και την πράξη V την Τρίτη 13 Οκτώβρη.
Όλα ξεκίνησαν από ένα πολύ συγκεκριμένο, καθημερινό πρόβλημα «Δεν έχουμε καθηγητές» και εξαπλώθηκαν πολύ γρήγορα σε μια γενικευμένη κινητοποίηση.
Οργανώθηκαν πολιτικά, συνδέθηκαν με το φοιτητικό κίνημα και τα συνδικάτα και η αγωνιστική μαθητική παρουσία μετατράπηκε σε ευρύτερη αμφισβήτηση των δημοσίων πολιτικών, της κοινωνικής ανισότητας και της αστυνομικής καταστολής.
Ειδικά σε ότι αφορά την αστυνομική βία, καθημερινά αποκαλύπτονται νέες περιπτώσεις. Ακόμα και η κυβέρνηση αναγνώρισε ότι μέχρι σήμερα έχουν τραυματιστεί 215 μαθητές και 89 εκπαιδευτικοί. Μέχρι τις 6 Οκτωβρίου είχαν καταγραφεί από το γαλλικό υπουργείο Εσωτερικών 6.547 συλλήψεις.
Ο υπουργός Εσωτερικών Λοράν Νουνέζ αντιδρά στη χρήση του όρου «αστυνομική καταστολή», κατηγορώντας τους μαθητές για κινητοποιήσεις …«άνευ προηγουμένου» ως προς τον αριθμό των σχολείων και των συμμετεχόντων, και αποδίδοντάς τους συλλήβδην «πράξεις βίας εναντίον ιδρυμάτων και δημόσιων κτιρίων».
Τα συλλαλητήρια επεκτάθηκαν έντονα και στο Βέλγιο, με σοβαρά επεισόδια και συγκρούσεις να ξεσπούν στην πόλη της Λιέγης αναγκάζοντας τις αρχές να κλείσουν τον κεντρικό σιδηροδρομικό σταθμό Guillemins.
Η κυβέρνηση αντιμετωπίζει το κίνημα ως πρόβλημα δημόσιας τάξης, ενώ οι ίδιοι οι μαθητές το παρουσιάζουν ως κοινωνικό ζήτημα του μέλλοντός τους.
Ο πρωθυπουργός Σεμπαστιάν Λεκορνί, σε διάγγελμά του προς το έθνος, ανακοίνωσε μια «προσέγγιση ακρόασης» των νεαρών διαδηλωτών: τα μαθήματα αναστάλθηκαν πλήρως Πέμπτη και Παρασκευή (8 και 9.10), ώστε οι διευθυντές των σχολείων να πραγματοποιήσουν συναντήσεις για να συζητήσουν με τους μαθητές μέσα στα κτίρια.
Δήλωσε επίσης ότι ο προϋπολογισμός για την παιδεία θα συζητηθεί στις 12 Νοεμβρίου και θα περιλαμβάνει χρηματοδότηση 64 δισεκατομμυρίων ευρώ.
Ο δε Υπουργός Εσωτερικών, Λοράν Νουνιέζ, διέταξε επίσημα την αναστολή χρήσης χειροβομβίδων κρότου – λάμψης από την αστυνομία κατά τη διάρκεια των μαθητικών διαδηλώσεων, μέχρι να ολοκληρωθεί η έρευνα για τον ακρωτηριασμό του 15χρονου μαθητή από ανάλογο βανδαλισμό αστυνομικού.
Όμως αντί να εκτονωθεί η κρίση, οι μαθητές θεωρούν τις κυβερνητικές εξαγγελίες ως μια «επιφανειακή προσπάθεια κατευνασμού». Οι εκπρόσωποι των μαθητικών ενώσεων (όπως η ένωση Les Lycéens) δήλωσαν ανοιχτά ότι οι δεσμεύσεις του Πρωθυπουργού για την άμεση κάλυψη κενών θέσεων καθηγητών σε τάξεις που δίνουν εξετάσεις αποτελούν «τα εντελώς βασικά και αυτονόητα ενός εκπαιδευτικού συστήματος» και όχι πραγματική λύση.
Στην περιφέρεια Μπους ντι Ρον, μαθητές σε πόλεις όπως η Τουλόν κατήγγειλαν την υποκρισία με την οποία τους αντιμετώπισαν εκπρόσωποι των τοπικών αρχών σε συναντήσεις μαζί τους: «Μιλούσαν στα τηλέφωνά τους και γελούσαν κατάμουτρα», αλλά «εμείς βρίσκουμε ποντίκια και κατσαρίδες στη σχολική καφετέρια και δεν μπορούμε να το ανεχτούμε άλλο αυτό», δήλωσε σε τοπικά ΜΜΕ μαθήτρια από το Λύκειο «Βοναπάρτης».
Η γενική αίσθηση είναι ότι oiοι «Πράξεις IV και V» (Act IV, V) των κινητοποιήσεων, που έχουν προγραμματιστεί δεν πρόκειται να αποφευχθούν…
Μέσα από τις μαζικές και αποφασιστικές κινητοποιήσεις της γαλλικής μαθητικής νεολαίας αναβλύζει το συνολικό πρόβλημα της γαλλικής εργατικής οικογένειας. Εξ ου και η συμπαράσταση και ανοχή που δίνει η γαλλική κοινωνία στις μαθητικές και φοιτητικές πλέον κινητοποιήσεις.
Για έναν ιδιαίτερο στόχο
Ωστόσο ανάμεσα στα αιτήματα των γάλλων μαθητών ένα αίτημα έχει ιδιαίτερη παιδαγωγική και πολιτική βαρύτητα: Το αίτημα της δραστικής μείωσης των μαθητών ανά τμήμα συνδεδεμένο άρρηκτα με την ανάγκη των μαζικών διορισμών μόνιμων εκπαιδευτικών.
Το αίτημα αυτό αποκτά ιδιαίτερη σημασία και για την ελληνική εκπαιδευτική πραγματικότητα ειδικά των πόλεων και δη των μεγαλουπόλεων.
Η διδασκαλία διακρίνεται σε δυο ποιοτικά διαφορετικά μέρη: Στην ομοιόμορφη μετωπική διδασκαλία η οποία απευθύνεται στο σύνολο του τμήματος ωσάν αυτό να είναι όντως ένα ενιαίο γνωστικά και παιδαγωγικά μαθητικό σύνολο και στη διαφοροποιημένη διδασκαλία που δίνει βάρος στις ιδιαίτερες απαιτήσεις μιας ομάδας μαθητών ή ακόμη και ενός μαθητή.
Γι’ αυτό μια τάξη 30 μαθητών δεν είναι απλώς μια τάξη με «15 μαθητές περισσότερους» από μια τάξη των 15. Για τον εκπαιδευτικό σημαίνει 100% περισσότερους μαθητές για παρακολούθηση, αξιολόγηση και ανατροφοδότηση, ενώ ο διαθέσιμος διδακτικός χρόνος παραμένει ουσιαστικά ο ίδιος. Κι έτσι υπάρχει κίνδυνος η διαφοροποιημένη διδασκαλία να αντικατασταθεί από μια όλο και περισσότερο ομοιόμορφη/μετωπική διδασκαλία.
Εν ολίγοις το ουσιαστικό παιδαγωγικό μέγεθος είναι: «Πόση παιδαγωγική προσοχή, αλληλεπίδραση και ανατροφοδότηση μπορεί πραγματικά να δεχθεί κάθε συγκεκριμένος μαθητής στην αίθουσα και όχι γενικά και αόριστα πόσοι μαθητές βρίσκονται στην αίθουσα».
Η συγκεκριμένη και εξατομικευμένη παιδαγωγική αντιμετώπιση ενός μαθητή ή μιας ομάδας μαθητών με ειδικά μαθησιακά ζητήματα, καθώς γίνεται δημόσια στο τμήμα, αποκτά αυτόματα ευρύτερη σημασία και επίδραση.
Αν το δούμε λοιπόν ποσοτικά και με την απαραίτητη προσοχή ο χρόνος που αναλογεί σε κάθε μαθητή δεν είναι πραγματικός «ατομικός χρόνος διδασκαλίας», αλλά ένας τρόπος να καταλάβουμε πόσο αραιώνει ή πυκνώνει η δυνατότητα αλληλεπίδρασης ανάμεσα σε μαθητές, ανάμεσα σε εκπαιδευτικό και μαθητές.
Τέλος, αλλά όχι τελευταίο στη σημασία, είναι το γεγονός πως η καθιέρωση 15μελών τμημάτων καταργεί έμπρακτα τα φροντιστήρια καθώς το σχολείο μπορεί να καλύπτει πλέον έμπρακτα όλες τις μαθησιακές ανάγκες των μαθητών.
Όλα τα παραπάνω είναι ίσως η ισχυρότερη παιδαγωγική και πολιτική επιχειρηματολογία για το μέγεθος της τάξης και την ανατροφοδότηση των κινητοποιήσεων.
«Όταν μιλάμε κανονικά, δεν μας ακούν», υπογραμμίζουν οι εκπρόσωποι των μαθητών. «Ακούστε μας και θα σταματήσουμε», δηλώνουν αποτυπώνοντας την ένταση που επικρατεί μεταξύ των νέων και των αρχών, σε μια περίοδο που η προεκλογική συζήτηση εντείνεται.
Αυτή η διελκυστίνδα θα συνεχίζεται καθώς τα ζητήματα που θέτει το κίνημα στη Γαλλία τίθενται με διάφορες μορφές σε όλη ανεξαίρετα τις ευρωπαϊκή επικράτεια.
