Συμπεράσματα από την 53η επέτειο για τις μάχες που έχουμε μπροστά μας
Η εξέγερση του Πολυτεχνείου το 1973 δεν αποτελεί μόνο την κορυφαία στιγμή της αντιδικτατορικής πάλης στην Ελλάδα, αλλά και σταθμό στον τρόπο οργάνωσης και συγκρότησης των αγώνων του λαϊκού κινήματος. Δεν είναι τυχαίο άλλωστε, που κάθε χρόνο στις διηγήσεις όσων ήταν εκεί τις μέρες εκείνες (που δυστυχώς προϊόντος του χρόνο όλο και λιγοστεύουν), δεν εστιάζουν κυρίως στον ηρωισμό και την αυταπάρνηση απέναντι στην κρατική και παρακρατική καταστολή. Το κύριο βάρος πέφτει στις δομές οργάνωσης της κατάληψης του Πολυτεχνείου, στη Συντονιστική Επιτροπή, και τις επιμέρους αλλά εξίσου σημαντικές Επιτροπές Περιφρούρησης, Υγειονομικής Περίθαλψης, Τροφοδοσίας, Ραδιοφωνικού Σταθμού, Ενημέρωσης και Προκηρύξεων.
Όλα αυτά όμως, μάλλον θα ήταν ανέφικτα, χωρίς τη μέγιστη δυνατή συγκέντρωση όλων των μαχόμενων αντιδικτατορικών δυνάμεων, που δρούσαν εντός του φοιτητικού, του εργατικού και του ευρύτερα λαϊκού κινήματος. Και χωρίς την ανάπτυξη ενός κλίματος συνεργασίας, συντονισμού και σεβασμού μεταξύ των διαφορετικών αυτών ρευμάτων, με πίστη και ενότητα στον σκοπό – ακόμα και αν δεν υπήρχε συμφωνία στην κατανόησή του κι ακόμα και αν οι αντιπαραθέσεις και οι διαφωνίες, που αναπτύσσονταν, ήταν μεγάλες. Αυτή η συνθήκη έκανε τον Νοέμβρη του 1973, να αποτελεί μια ρωγμή στον χρόνο, θέτοντας τις βάσεις για τους μεγαλειώδεις αγώνες και τις κατακτήσεις της μεταπολίτευσης.
Γι’ αυτό και μάλλον κάθε χρόνο η αποτίμηση της επιτυχίας του τρίμερου εορτασμού του Πολυτεχνείου χρειάζεται ως βασικό κριτήριο να θέτει αυτό ακριβώς. Το τι παρακαταθήκες άφησε για την οργάνωση του κινήματος, την κοινή δράση των μαχόμενων δυνάμεων και άρα τι παρακαταθήκες αφήνει για τους αγώνες που έχουμε μπροστά μας. Κάτω από αυτό το πρίσμα χρειάζεται να δούμε και το φετινό Πολυτεχνείο, με το βλέμμα στραμμένο στην επόμενη μέρα.
Οι συγκεντρώσεις στην Αθήνα και την υπόλοιπη χώρα ήταν πολύ μαζικές, ίσως από τις μαζικότερες των τελευταίων ετών μετά την ήττα του 2015. Υπήρχε παλμός και μια διάχυτη αίσθηση, ότι δεν τιμάται απλώς η ηρωική εξέγερση ενάντια στην αμερικανόδουλη Χούντα των Συνταγματαρχών, αλλά εκφράζονται 53 χρόνια μετά, τα αδικαίωτα αιτήματα εκείνης της εξέγερσης που παραμένουν τρομακτικά επίκαιρα. Για ψωμί – παιδεία – ελευθερία, απέναντι στον πόλεμο, τη φτώχεια και την αδυναμία της τεράστιας κοινωνικής πλειοψηφίας να ανταπεξέλθει στο κόστος ζωής. Οι διεθνείς κινητοποιήσεις, σε Γαλλία, Ισπανία, Αλβανία, δείχνουν ότι οι λαοί δεν συμβιβάζονται με ένα παρόν επιβίωσης και με ένα μέλλον διαρκούς πολεμικής απειλής. Χωρίς αυτόματες μεταφορές, ένα τέτοιο κλίμα, παρά το υπαρκτό βάρος της ήττας της προηγούμενης δεκαετίας, μεταφέρεται και στη χώρα μας, και πάντα η 17η Νοέμβρη μπορεί να αποτελέσει το πεδίο εμφάνισής του.
Ειδικά στην Αθήνα, η μαζικότατη αντιαμερικανική αντιιμπεριαλιστική πορεία, ακολούθησε ως επιστέγασμα ενός άκρως πετυχημένου τριημέρου εορτασμού της 53ης επετείου της εξέγερσης. Οι μεθοδεύσεις Κυβέρνησης και Πρυτανείας του ΕΜΠ για ένα κλειστό και αποστειρωμένο Πολυτεχνείο και ή απάντηση που πήραν ανέδειξαν τρία πράγματα:
- Το φάντασμα του Πολυτεχνείου είναι εδώ και στοιχειώνει ακόμα κάθε αστικό σχέδιο, αφού δεν είναι λίγο για πάνω από μισό αιώνα σε μια χώρα που το «ανήκουμε στη Δύση» δεν βρίσκει από ποια πολιτικά χείλη θα πρωτοεκφραστεί, να πραγματοποιείται κάθε χρόνο πορεία με σαφές αντιαμερικανικό στίγμα και με κατάληξη έξω από την πρεσβεία των ΗΠΑ. Γι’ αυτό και κάθε χρόνο το αστικό επιτελείο, θα αναζητά πρόθυμους, να αμφισβητήσουν την ύπαρξη νεκρών στην εξέγερση του Πολυτεχνείου και στην ουσία να επιβεβαιώσουν το ακροδεξιό ή/και φασιστικό τους υπόβαθρο.
- Οι απαγορεύσεις σπάνε στην πράξη, με συντονισμό και κοινή δράση των μαχόμενων δυνάμεων πάνω στη βάση αποφάσεων συλλογικών φορέων όπως έκαναν οι Φοιτητικοί Σύλλογοι. Κι άρα δεν έχει τελικά και τόση σημασία η άνοδος και η πρωτιά στις φοιτητικές εκλογές, αν δεν λαμβάνεις πρωτοβουλίες για τη διασφάλιση του τριημέρου, όταν αυτό τίθεται υπό διακύβευση – όπως αντίστοιχα δεν έχει και τόση σημασία η εκλογική ενίσχυση στα Εργατικά Κέντρα και τις Ομοσπονδίες, χωρίς πρωτοβουλίες για την οργάνωση της απεργίας στις 25.11.
- Η μαχητικότητα και η συγκρουσιακή λογική απαιτείται και βοηθά το κίνημα μόνο όταν στρέφεται κατά του αντιπάλου και όχι όταν κοιτάει εντός του ίδιου του κινήματος.
Για να γίνουν όλα αυτά, απαιτούταν και υπηρετήθηκε ένα σχέδιο συλλογικής πολιτικής ανυπακοής στις απαγορεύσεις και τους αποκλεισμούς, κόντρα και ενάντια στην οπτική τόσο της συνδιαλλαγής και της διαπραγμάτευσης όσο κι αυτής των μεμονωμένων κινήσεων εντυπωσιασμού αυτόκλητων πρωτοποριών πέρα και έξω από το μαζικό κίνημα και τις διεργασίες του. Στην κατεύθυνση αυτή, ήταν κομβικός ο ρόλος των 7 Φοιτητικών Συλλόγων που διασφάλισαν ένα Πολυτεχνείο μαζικό και εξωστρεφές, ανοιχτό και δημοκρατικό, στα χέρια των φοιτητικών συλλόγων, ενάντια στα σχέδια αποστείρωσης της αντιδραστικής Πρυτανείας, περιφρουρημένο από την αστυνομία, το κράτος και το παρακράτος, χωρίς ενδοκινηματική βία και μιλιταριστικές πρακτικές.
Πλέον το ερώτημα είναι, τι παρακαταθήκες θα αφήσει για τις μάχες που έρχονται και τις νίκες που απαιτούνται. Θα αποτελέσει το φετινό Πολυτεχνείο ένα παράδειγμα κοινής επικοινωνίας, συνεννόησης και τελικά δράσης των δυνάμεων, ή την εξαίρεση που θα επιβεβαιώσει τον κανόνα του πολυκατακερματισμού και των μικροανταγωνισμών σε όλα τα επίπεδα ;
Μπροστά σε μια παρατεταμένη προεκλογική περίοδο, η ανάγκη της ανάδειξης ενός άλλου δρόμου προβολής των λαϊκών διεκδικήσεων, αποκτά μεγάλη σημασία. Οι διεκδικήσεις για αυξήσεις στους μισθούς και μείωση του χρόνου εργασίας, για δημοκρατία στους χώρους δουλειάς, για ειρήνη ενάντια στον πόλεμο και τον διπλά αντιδραστικό ελληνοτουρκικό ανταγωνισμό και για την προστασία του περιβάλλοντος, δένονται με τον αγώνα ενάντια στην Κυβέρνηση και την αστική πολιτική, την ΕΕ, το ΝΑΤΟ και τις ΗΠΑ, για την πλήρη απομόνωση του κράτους γενοκτόνου του Ισραήλ, ενάντια στον φασισμό και τον ιμπεριαλισμό.
Η εποχή μας χαρακτηρίζεται από μεγάλες δυσκολίες και ένα δυσμενή συσχετισμό αλλά και από τεράστιες δυνατότητες. Οι πρωτοπόρες δυνάμεις με δράση στο μαζικό κίνημα χρειάζεται να ενώσουμε δυνάμεις σε δύο βασικά επίπεδα:
- Να οικοδομήσουμε ένα νέο, ενιαίο αγωνιστικό μέτωπο, κυρίως στα συνδικάτα, που αυτή τη φορά θα διεκδικεί να επιβάλει νίκες και κατακτήσεις με ενωτικό και ταξικό αγώνα, ξεφεύγοντας από την υποταγή, αλλά και από την άσφαιρη καταγγελία.
- Να οικοδομήσουμε μια νέα ενωτική και ανατρεπτική Αριστερά, υπερβαίνοντας το δίπολο ρεφορμισμού – αριστερισμού και ανοίγοντας το δρόμο για μια μαζική αριστερή ριζοσπαστική συμμαχία.
Όλα αυτά με τρόπο διαφανή, δημοκρατικό και ισότιμο, απέναντι στον πολυκατακερματισμό, με πίστη στην ενότητα από επιλογή και όχι από ανάγκη και με το βλέμμα στραμμένο όχι μόνο στις μάχες που έχουμε μπροστά μας, αλλά κυρίως στις νίκες που πρέπει να κατακτήσουμε.

