Πληροφορηθήκαμε χτες για τον θάνατο της Ελένης Πορτάλιου. Πολλοί ήταν οι ρόλοι που είχε αναλάβει η Ελένη κατά τη διάρκεια […]
Πληροφορηθήκαμε χτες για τον θάνατο της Ελένης Πορτάλιου. Πολλοί ήταν οι ρόλοι που είχε αναλάβει η Ελένη κατά τη διάρκεια της ζωής της, αρχιτεκτόνισσα, ακαδημαϊκός, αγωνίστρια αλλά παν’ απ’ όλα εργάτρια του κινήματος. Η Ελένη διατέλεσε και υποψήφια Δήμαρχος Αθηνών, όμως αυτή η ταυτότητα κρύβει την πραγματική της συνεισφορά πίσω από έναν θεσμικό ρόλο που συνηθίζεται να αποδίδεται σε «διάσημους» και «καταξιωμένους» που συχνά δεν έχουν καμία σχέση με την πόλη. Η Ελένη, ήταν η εξαίρεση. Επιλέχθηκε «από τα κάτω» γιατί ήταν η μόνη που μπορούσε να εκφράσει στην ολότητά της μια άλλη πολιτική για την πόλη και τους κατοίκους της.
Η Ελένη υπήρξε θεμελιώτρια του οράματος της ριζοσπαστικής αριστεράς για την πόλη, την ποιότητα ζωής, τις μορφές αγώνα, το ρόλο της επιστήμης ως εργαλείο στα χέρια των κινημάτων πόλης. Μέσα από τα λόγια της Ελένης, ο Κομμουναλισμός συναντούσε τη «δημοκρατική οδό» και τη «λαϊκή αυτοοργάνωση» του Πουλαντζά, παντρευόταν τον σύγχρονο Κοινοτισμό και συναντιόταν με την ΕΑΜ-ική πρακτική για να χτίσει το όραμα μιας νέας σύγχρονης «Λαικής Αυτοδιοίκησης» και να επαναπροσδιορίσει το κατά Λεφεβρ «Δικαίωμα στην Πόλη» μέσα από τη διεκδίκηση των Κοινών. Ένα όραμα που παράλληλα προσδιόριζε και την δομή και τον τρόπο λειτουργίας ενός νέου συλλογικού φορέα, κατ’ εικόνα της πόλης που θέλουμε. Η Ελένη ήταν μία θεωρητικός της αριστεράς, μία διανοούμενη με βαθιά αίσθηση σεβασμού στη συλλογική λειτουργία, χωρίς ελιτισμό. Το όραμα για μία πόλη αλληλεγγύης, αυτοοργάνωσης, κοινωνικής δικαιοσύνης και συμμετοχής μέσω της συνάρθρωσης θεσμών αντιπροσωπευτικής και άμεσης δημοκρατίας, κατοικεί στις συνειδήσεις μας∙ μέσα από συνελεύσεις, συζητήσεις κι εκδηλώσεις «μεταβιβάστηκε» στο συλλογικό πολιτικό υποκείμενο σαν ένας ζωντανός οργανισμός που μεταβάλλεται και εξειδικεύεται στις νέες πολιτικές συνθήκες.
Είναι ένα όραμα που χτίστηκε λιθαράκι-λιθαράκι φτιάχνοντας μία συνεκτική διαλεκτική διαδρομή μέσα από τον αντιδικτατορικό αγώνα, την πολιτική διαπάλη της μεταπολίτευσης, το αντιπαγκοσμιοποιητικό κίνημα και τα Κοινωνικό Φόρουμ, τον Χώρο Διαλόγου και την ενότητα της ριζοσπαστικής αριστεράς, οικολογίας και διεθνισμού, μέχρι το Δόγμα του Σοκ, τη μνημονιακή πολιτική, την «Ελπίδα» που διαψεύστηκε και την καταστρατήγηση των κατεκτημένων κοινωνικών δικαιωμάτων με την εδραίωση της δεξιάς του «Νόμος και Τάξη», της διαφθοράς και της συγκάλυψης. Ένα όραμα που θα συνεχίσουμε να υπερασπιζόμαστε και να εξελίσσουμε με πείσμα, απέναντι σε όσες κι όσους το θυσιάζουν στο όνομα μίας βολικής πολιτικής ή οργανωτικής συσπείρωσης για την διεκδίκηση θέσεων εξουσίας.
Όσοι/ες δημιουργήσαμε την Ανυπότακτη Αθήνα εκκινήσαμε αυτή την προσπάθεια, με παρακαταθήκες το όραμα και τους αγώνες που υπηρέτησε η Ελένη με σθένος και ανιδιοτέλεια. Είναι εξάλλου αυτές οι κοινές παρακαταθήκες που την καθιστούν πρότυπο συντρόφισσας στην δημοτική μας κίνηση, παρ’ ότι η ίδια δεν εντάχθηκε ποτέ στην Ανυπότακτη Αθήνα. Η αίσθηση της απώλειάς της είναι ακόμα πιο βαριά αυτή την περίοδο που καλούμαστε να συζητήσουμε για τον νέο κώδικα και να αντιπαρατάξουμε το δικό μας όραμα.
Το αποτύπωμα της Ελένης είναι σε όλα τα μεγάλα και μικρά κινήματα και κινηματικές πρωτοβουλίες της πόλης μας. Στις γειτονιές της Ριζούπολης και την προσπάθεια για απόδοση του ΒΙΟΠΑ Προμπονά ως πράσινο στους κατοίκους, στη διεκδίκηση της Δημοτικής Αγοράς Κυψέλης, στο Γουδή και την δημιουργία Μητροπολιτικού Πάρκου, στην Ελληνορώσων, στον Ελαιώνα, στον Βοτανικό ενάντια στα μεγάλα επιχειρηματικά σχέδια, στις αντιδράσεις στα σχέδια εξευγενισμού του ιστορικού κέντρου, μέχρι το παραλιακό μέτωπο και το Μητροπολιτικό Πάρκο Ελληνικού. Η Ελένη «γεννήθηκε» από τα κινήματα πόλης, τα στήριξε απ’ όλα τα πόστα όσο κανείς/καμία άλλος/η και παρήγαγε πάλι πολιτική για την πόλη.
Αυτή την πόλη θα συνεχίσουμε να διεκδικούμε και στο δικό σου όνομα, συντρόφισσα Ελένη. Αυτό είναι το αντίο μας: η υπόσχεση ότι θα συνεχίσουμε να είμαστε οι ενοχλητικοί/ές διεκδικητές/τριες μίας λαϊκής αυτοδιοίκησης και μιας πόλης για τις ανάγκες μας.
