Τον Γενάρη του 2026, η κατάσταση στη Γάζα χαρακτηρίζεται από μια συνεχιζόμενη ανθρωπιστική κρίση και σηματοδοτείται από την επίσημη έναρξη της δεύτερης φάσης του ειρηνευτικού σχεδίου του Ντόναλντ Τραμπ, προέδρου των Ηνωμένων Πολιτειών.
- Η τρέχουσα κατάσταση των κατοίκων της Γάζας (Ιανουάριος 2026)
- Ο πληθυσμός ξεκινά τον τρίτο χειμώνα του σε καταστροφικές συνθήκες. Περίπου το 80% των κτιρίων έχουν καταστραφεί ή υποστεί ζημιές, αναγκάζοντας την πλειονότητα των κατοίκων να ζουν σε σκηνές ή σε ερείπια, εκτεθειμένοι στις καιρικές συνθήκες, τη βροχή και στο κρύο.
- Το σύστημα υγείας έχει καταρρεύσει. Πάνω από 170.900 άτομα έχουν τραυματιστεί από το 2023 και χιλιάδες χρειάζονται επείγουσα περίθαλψη στο εξωτερικό. Αν και τα τρόφιμα έχουν επανέλθει στις αγορές, παραμένουν απρόσιτα για τους πιο ευάλωτους. Αυτή τη χειμερινή περίοδο έχουν αναφερθεί περιπτώσεις σοβαρού υποσιτισμού και θανάτων παιδιών λόγω του κρύου.
- Από την 1η Ιανουαρίου 2026, το Ισραήλ απαγορεύει την πρόσβαση σε 37 διεθνείς ΜΚΟ (μεταξύ των οποίων και οι Γιατροί Χωρίς Σύνορα) -που δεν έχουν υποβάλει καταλόγους με τα ονόματα των υπαλλήλων τους. Παράλληλα, το Ισραήλ προχώρησε στην κατεδάφιση της έδρας της UNRWA στην Ιερουσαλήμ, νευραλγικού σημείου βοήθειας των προσφύγων και κάθε ατόμου ευάλωτου στην περιοχή.
- 2. Το «Δεύτερο Σχέδιο Τραμπ» για τη Γάζα
Στις 15 Ιανουαρίου 2026, η κυβέρνηση Τραμπ ανακοίνωσε τη μετάβαση στη δεύτερη φάση του σχεδίου ειρήνης 20 σημείων.
Η ιδέα για τη δημιουργία του συμβουλίου προτάθηκε για πρώτη φορά τον Σεπτέμβριο, στο περιθώριο της συνόδου της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ, και αρχικά είχε σχεδιαστεί ως μηχανισμός υποστήριξης της διοίκησης, της ανασυγκρότησης και της οικονομικής ανάκαμψης της Λωρίδας της Γάζας.
Ο Λευκός Οίκος ανακοίνωσε επίσημα τη δημιουργία του BoP (Συμβουλίου Ειρήνης) την περασμένη εβδομάδα.
Ωστόσο, στο 11σέλιδο καταστατικό του οργανισμού, που περιλαμβάνει οκτώ κεφάλαια και 13 άρθρα, δεν γίνεται καμία αναφορά στη Γάζα.
Αντ’ αυτού, προτείνεται ένα ευρύ συμβόλαιο για έναν νέο διεθνή οργανισμό που «επιδιώκει να προωθήσει τη σταθερότητα, να αποκαταστήσει την αξιόπιστη και νόμιμη διακυβέρνηση και να εξασφαλίσει διαρκή ειρήνη σε περιοχές που έχουν πληγεί ή απειλούνται από συγκρούσεις». Η δομή διακυβέρνησης έχει τρία επίπεδα: το BoP, ένα εκτελεστικό συμβούλιο και έναν πρόεδρο με ευρεία εξουσία.
- Το κύριο σκέλος του Συμβουλίου της Ειρήνης (ΒοP), αποτελείται κυρίως από ηγέτες κρατών. Αναφέρεται ότι έχουν σταλεί περίπου 60 προσκλήσεις.
- Το Εκτελεστικό Συμβούλιο, με έμφαση στη διπλωματία και τις επενδύσεις. Έχουν ανακοινωθεί επτά διορισμένα μέλη.
- Η Εκτελεστική Επιτροπή για την Γάζα, είναι αρμόδια για την κατεύθυνση της Εθνικής Επιτροπής για τη Διοίκηση της Γάζας που θα διοικήσει την περιοχή. Ο επικεφαλής φέρει τον τίτλο Ύπατος Εκπρόσωπος για τη Γάζα και έχει αναφερθεί ότι διορίστηκε ο Νικολάι Μλαντένοφ μαζί με άλλα δέκα μέλη.
- Το «Συμβούλιο Ειρήνης» (Board of Peace) όπως συγκεκριμενοποιείται στη Γάζα:
Ο Τραμπ ίδρυσε και προεδρεύει ο ίδιος αυτού του συμβουλίου, το οποίο είναι επιφορτισμένο με την επίβλεψη της πολιτικής – διοικητικής και στρατιωτικής διοίκησης κατά τη διάρκεια της μετάβασης στη Γάζα.
Ο Μπέντζαμιν Νετανιάχου δέχτηκε να συμμετάσχει σε αυτό στις 21 Ιανουαρίου 2026.
Στο Συμβούλιο ειρήνης περιλαμβάνονται σημαντικές προσωπικότητες της αμερικανικής και διεθνούς πολιτικής και οικονομίας, όπως ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο, ο πρώην πρωθυπουργός της Βρετανίας Τόνι Μπλερ, ο γαμπρός και σύμβουλος του Τραμπ Τζάρεντ Κούσνερ, ο ειδικός απεσταλμένος Στιβ Γουίτκοφ και ο πρόεδρος της Παγκόσμιας Τράπεζας Ατζάι Μπάγκα καθώς και ηγέτες χωρών μεσολαβητών (Αίγυπτος, Κατάρ, Τουρκία).
Σύμφωνα με τον Λευκό Οίκο, κάθε μέλος θα επιβλέπει συγκεκριμένο τομέα κρίσιμο για τη σταθεροποίηση και την μακροπρόθεσμη επιτυχία της Γάζας, όπως η ανάπτυξη κυβερνητικών ικανοτήτων, οι περιφερειακές σχέσεις, η ανοικοδόμηση, η προσέλκυση επενδύσεων, η χρηματοδότηση και η κινητοποίηση κεφαλαίων
Σύνθεση του Εκτελεστικού Συμβουλίου στη Γάζα
Τα μέλη του Εκτελεστικού Συμβουλίου ανακοινώθηκαν στις 17 Ιανουαρίου 2026.
Είναι οι εξής:
Νικολάι Μλαντένοφ (Ύπατος Εκπρόσωπος για τη Γάζα) – Ειδικός Συντονιστής των Ηνωμένων Εθνών για την Ειρηνευτική Διαδικασία στη Μέση Ανατολή.
Μάρκο Ρούμπιο – Υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ
Στηβ Γουίτκοφ – Ειδικός απεσταλμένος των ΗΠΑ για τη Μέση Ανατολή
Τζάρεντ Κούσνερ – Ανώτερος Σύμβουλος του Προέδρου των Ηνωμένων Πολιτειών
Τόνυ Μπλερ – πρώην πρωθυπουργός του Ηνωμένου Βασιλείου
Μαρκ Ρόουαν – CEO της Apollo Global Management
Ατζάι Μπάνγκα – Πρόεδρος της Παγκόσμιας Τράπεζας
Ρόμπερτ Γκάπριελ Τζούνιορ – Αναπληρωτής Σύμβουλος Εθνικής Ασφάλειας των Ηνωμένων Πολιτειών
- Τεχνοκρατική διακυβέρνηση- Εκτελεστική επιτροπή για τη Γάζα: Ανακοινώθηκε η δημιουργία της Εθνικής Επιτροπής για τη Διαχείριση της Γάζας (NCAG). Υπό την ηγεσία του Ali Shaath, αυτή η επιτροπή Παλαιστινίων τεχνοκρατών είναι υπεύθυνη για την καθημερινή διαχείριση και την αποκατάσταση των δημόσιων υπηρεσιών, υπό την εποπτεία του Συμβουλίου Ειρήνης.
Ο βούλγαρος διπλωμάτης Νικολάι Μλαντένοφ ορίστηκε ύπατος αντιπρόσωπος για τη Γάζα.
Η Εκτελεστική Επιτροπή για την Γάζα υποστηρίζει τον Ύπατο Εκπρόσωπο και την Εθνική Επιτροπή για τη Διοίκηση της Γάζας. Τα μέλη ανακοινώθηκαν στις 17 Ιανουαρίου 2026. Είναι οι εξής:
Νικολάι Μλαντένοφ (Ύπατος Εκπρόσωπος για τη Γάζα) – Ειδικός Συντονιστής των Ηνωμένων Εθνών για την Ειρηνευτική Διαδικασία στη Μέση Ανατολή
Στηβ Γουίτκοφ – Ειδικός απεσταλμένος των ΗΠΑ για τη Μέση Ανατολή
Τζάρεντ Κούσνερ – Ανώτερος Σύμβουλος του Προέδρου των Ηνωμένων Πολιτειών
Χακάν Φιντάν – Υπουργός Εξωτερικών της Τουρκίας
Αλί Αλ Θαουάντι – Υπουργός Στρατηγικών Υποθέσεων του Κατάρ
Χασάν Ρασάντ – Διευθυντής της Γενικής Διεύθυνσης Πληροφοριών της Αιγύπτου
Τόνυ Μπλερ – πρώην πρωθυπουργός του Ηνωμένου Βασιλείου
Μαρκ Ρόουαν – CEO της Apollo Global Management
Ρεέμ Αλ-Χασίμι – Υπουργός Επικρατείας για Διεθνή Συνεργασία των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων
Γιακίρ Γκαμπάι – επιχειρηματίας (εβραϊκής καταγωγής πολιτογραφημένος Κύπριος)
Σίγκριντ Κάαγκ – Ειδική Συντονίστρια των Ηνωμένων Εθνών για τη Μέση Ανατολή
Διεθνής Δύναμη Σταθεροποίησης
Ο Αμερικανός στρατηγός Τζάσπερ Τζέφερς θα ηγηθεί της λεγόμενης Διεθνούς Δύναμης Σταθεροποίησης, η οποία προβλέπεται να αναπτυχθεί στον παλαιστινιακό θύλακα με σκοπό τη διατήρηση της τάξης και την εκπαίδευση μονάδων της παλαιστινιακής αστυνομίας.
Στόχοι της Φάσης 2:
◦ Αποστρατιωτικοποίηση: Πλήρης αποστρατιωτικοποίηση της Χαμάς και των ένοπλων ομάδων.
◦ Ασφάλεια: Ανάπτυξη διεθνούς δύναμης ασφαλείας.
◦ Ανασυγκρότηση: Εκτιμάται σε 53 δισεκατομμύρια δολάρια και βασίζεται στη χρηματοδότηση των χωρών του Κόλπου. Μια θέση στο Συμβούλιο ειρήνης είναι για τρία χρόνια . Ο Τραμπ προτείνει ότι μια συνεισφορά ενός δισεκατομμυρίου δολαρίων θα εγγυάται μια μόνιμη θέση στο Συμβούλιο Ειρήνης.
- Εντάσεις: Παρά τη θεωρητική κατάπαυση του πυρός από τον Οκτώβριο του 2025, οι ισραηλινές επιδρομές και οι συγκρούσεις συνεχίζονται. Η Χαμάς δεν έχει ακόμη αποδεχτεί να αφοπλιστεί. Ορισμένοι παρατηρητές φοβούνται ότι αυτό το Συμβούλιο θα καταστεί ανταγωνιστική δομή των Ηνωμένων Εθνών προβάλλοντας στον πλανήτη την ατιμωρησία από τη δύναμη των «ισχυρών».
Με το γεγονός της συμμετοχής του Νετανιάχου παρά τις κατηγορίες που τον βαρύνουν για γενοκτονία από το Ανώτατο Διεθνές Δικαστήριο είναι τουλάχιστον εξαιρετική πρόκληση προς τους Παλαιστίνιους. Που ακούστηκε σε ένα συμβούλιο που υποτίθεται ότι θα εργαστεί για την ειρήνευση στην περιοχή να «μπαίνει ο λύκος -ο οποίος κατηγορείται για γενοκτονία – για να φυλάξει τα πρόβατα»;
Εξ άλλου πολλοί αναλυτές και εκπρόσωποι κρατών στους οποίους απηύθυνε πρόσκληση ο Τραμπ εκτιμούν ότι αυτή η ενέργεια αποδομεί εντελώς τους διεθνείς οργανισμούς και το Διεθνές Δίκαιο που ισχύει μετά τον 2ο παγκόσμιο πόλεμο, βάζοντας στη θέση τους προσωποπαγείς και υπό την ηγεσία του Τραμπ φορείς. [1]
Το βασικό διακύβευμα ‘όπως το αναφέρει η ίδια η Χάρτα είναι οικονομικό. Ο ίδιος ο Τράμπ ελέγχει και κατευθύνει τους πόρους κατά το δοκούν του.
Ρόλος του Συμβουλίου της Ειρήνης
Το όργανο θα επιβλέπει μια μεταβατική παλαιστινιακή τεχνοκρατική κυβέρνηση στη Λωρίδα της Γάζας, η οποία ονομάζεται Εθνική Επιτροπή για τη Διοίκηση της Γάζας (NCAG) και θα διευθύνεται από τον Αλί Σαάθ, πρώην αξιωματούχο της Παλαιστινιακής Αρχής, ο οποίος κατάγεται από την Λωρίδα της Γάζας. Το Συμβούλιο Ειρήνης θα εργαστεί επίσης για τον αφοπλισμό της Χαμάς και την ανάπτυξη της Διεθνούς Δύναμης Σταθεροποίησης (ISF), μιας ειρηνευτικής αποστολής που αποτελείται από διεθνές ένοπλο προσωπικό και είναι επιφορτισμένη με την εκπαίδευση μιας νέας παλαιστινιακής αστυνομικής δύναμης. Μετά από μήνες συζητήσεων, η σύσταση του συμβουλίου ανακοινώθηκε τον Ιανουάριο πριν από το ετήσιο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ (WEF) στο Νταβός, κατά τη διάρκεια του οποίου επρόκειτο να πραγματοποιηθεί η πρώτη συνεδρίαση του συμβουλίου.
Εθνική Επιτροπή για τη Διοίκηση της Γάζας
► Στις 14 Ιανουαρίου 2026, ο Αμερικανός ειδικός απεσταλμένος Steve Witkoff -όπως ήδη δηλώθηκε, ανακοίνωσε την έναρξη της δεύτερης φάσης της συμφωνίας κατάπαυσης του πυρός στη Λωρίδα της Γάζας. Στη συνέχεια, ανακοινώθηκε η σύσταση της Εθνικής Επιτροπής για τη Διοίκηση της Γάζας, ενός παλαιστινιακού τεχνοκρατικού οργάνου που έχει ως στόχο τη διαχείριση των καθημερινών υποθέσεων στη Λωρίδα σύμφωνα με το αμερικανικό σχέδιο 20 σημείων.
► Τα περισσότερα από τα 12 μέλη της επιτροπής, με επικεφαλής τον Δρ. Ali Shaath, είναι συνδεδεμένα με τη Φατάχ και την Παλαιστινιακή Αρχή (ΠΑ), ενώ ορισμένα από αυτά έχουν υπηρετήσει σε κυβερνήσεις της ΠΑ και δημόσιους φορείς.
Μεταξύ των μελών της επιτροπής είναι ο Σάμι Νίσμαν, πρώην αξιωματούχος της Παλαιστινιακής Γενικής Υπηρεσίας Πληροφοριών, ο οποίος καταδικάστηκε σε φυλάκιση από τη Χαμάς στη Λωρίδα της Γάζας , και η Χάνα Ταράζι, η μόνη γυναίκα μέλος της επιτροπής και χριστιανή δικηγόρος ειδικευμένη στο ισλαμικό δίκαιο.
► Τα μέλη της επιτροπής έχουν αναλάβει την ευθύνη να εξασφαλίσουν την ασφάλεια των κατοίκων της Γάζας, να αποκαταστήσουν τις βασικές υπηρεσίες και να προωθήσουν μια κοινωνία βασισμένη στην ειρήνη, τη δημοκρατία και τη δικαιοσύνη. Ο πρόεδρος της επιτροπής, Σαάθ, δήλωσε ότι οι κορυφαίες προτεραιότητές της περιλαμβάνουν την παροχή στέγης στους κατοίκους και την απομάκρυνση των ερειπίων, ενώ έχει ήδη διαταχθεί η ακύρωση των τελών και των φόρων για τους κατοίκους της Γάζας και τις επιχειρήσεις στη Λωρίδα.
► Η Χαμάς ισχυρίστηκε ότι μεταβιβάζει τις κυβερνητικές εξουσίες στην επιτροπή, ενώ η Παλαιστινιακή Αρχή επισήμανε την ανάγκη σύνδεσης των θεσμών στη Λωρίδα της Γάζας με την Ιουδαία και τη Σαμαρία.
► Σύμφωνα με την εκτίμηση του ITIC, παρά την ειλικρινή επιθυμία της επιτροπής να ξεκινήσει τις δραστηριότητές της, κατά πάσα πιθανότητα θα αντιμετωπίσει δυσκολίες στην υλοποίηση του οράματός της. Πρώτον, το Ισραήλ θα τους εμποδίσει να εισέλθουν στη Λωρίδα της Γάζας μέσω του συνοριακού σταθμού της Ράφα. Επιπλέον, ο βαθμός ελευθερίας κινήσεων που θα έχει η επιτροπή παραμένει ασαφές, ιδίως σε περιοχές όπου το Ισραήλ διατηρεί τον έλεγχο της ασφάλειας.
Επιπλέον, παρά την υποτιθέμενη προθυμία της Χαμάς να μεταβιβάσει τη διακυβέρνηση στην επιτροπή, θα πρέπει να βασιστεί σε δεκάδες χιλιάδες υπαλλήλους που παραμένουν πιστοί στη Χαμάς μετά από σχεδόν δύο δεκαετίες απόλυτου ελέγχου της Χαμάς στη Λωρίδα. Σε μια τέτοια κατάσταση, η επιτροπή θα είναι σε θέση, στην καλύτερη περίπτωση, να πραγματοποιήσει περιορισμένες δραστηριότητες βοήθειας και ανασυγκρότησης , αλλά πιθανότατα δεν θα μπορέσει να επιλύσει τα βασικά ζητήματα του ελέγχου, της ασφάλειας και της αποστρατιωτικοποίησης.
Ισχυρές αντιδράσεις στην πρωτοβουλία του Τραμπ
Αρκετά μέσα και αναλυτές υποστήριξαν στη συνέχεια ότι το θεσμικό πλαίσιο που κυκλοφόρησε διαφέρει από τα στοιχεία που είχαν παρουσιαστεί κατά την έγκριση. Σε πιο σκληρές κριτικές, ορισμένα μέσα χαρακτήρισαν την πρωτοβουλία ως έργο προβολής. Η βρετανική εφημερίδα Guardian το περιέγραψε ως ένα «γκέιμινγκ κλαμπ επί πληρωμή» με επίκεντρο τον Ντόναλντ Τραμπ, αντί για έναν μηχανισμό που επικεντρώνεται στη Γάζα.
Διάφορα κράτη επίσης, δεν έχουν εκφράσει στήριξη, μεταξύ άλλων το Ηνωμένο Βασίλειο ,η Γαλλία, και η Νορβηγία. Μετά από γαλλικές δηλώσεις ότι δεν θα απαντήσει θετικά στην πρόσκληση, ο Τραμπ απείλησε με δασμούς 200% σε γαλλικό κρασί και σαμπάνια.
Τα κράτη που έλαβαν πρόταση αλλά αρνήθηκαν την συμμετοχή στον οργανισμό είναι τα εξής: Γαλλία, Γερμανία, Ηνωμένο Βασίλειο, Δημοκρατία της Ιρλανδίας , Ισπανία, Ιταλία,Καναδάς, Νορβηγία, Σλοβενία, Σουηδία.
Πηγές : Διαδικτυακές εκδόσεις -Le Monde international.fr, Al Jazeera, The committee of Technocrats Who Will Manage the Gaza Strip Dr. Igal Shiri
[1] Ο Λευκός Οίκος κάλεσε περίπου 60 χώρες να συμμετάσχουν σε ένα «Συμβούλιο Ειρήνης» που ο πρόεδρος των ΗΠΑ σκοπεύει να εγκαινιάσει επίσημα. Αυτή η διακυβερνητική πρωτοβουλία, με επικεφαλής τον Ντόναλντ Τραμπ και υποστηριζόμενη από την αμερικανική διπλωματία, στοχεύει στην «προώθηση της σταθερότητας, την αποκατάσταση αξιόπιστης και νόμιμης διακυβέρνησης και τη διασφάλιση διαρκούς ειρήνης σε περιοχές που επηρεάζονται ή απειλούνται από συγκρούσεις».
Σύμφωνα με τον Τραμπ, το έργο του οργανισμού θα πρέπει «να ξεκινήσει με τη Γάζα και στη συνέχεια να συνεχιστεί με τις συγκρούσεις καθώς αυτές προκύπτουν».
Αν και η δομή του παρέμενε ασαφής μέχρι τώρα, τώρα έχουμε περισσότερες λεπτομέρειες χάρη στην πλήρη έκδοση που εξασφάλισε η Times of Israel .
Δεν γίνεται καμία αναφορά στη Γάζα, αλλά η δομή αυτού του «Συμβουλίου» αποκαλύπτει μια νέα εκδοχή της γεωπολιτικής της οικογένειας Τραμπ: βασισμένη σε ένα ιδιωτικό συμβούλιο , αυτή η διακυβερνητική δομή, χωρίς άλλο σκοπό από τη «διαρκή ειρήνη», θα ελέγχεται προσωπικά από τον Αμερικανό πρόεδρο, ο οποίος θα είναι ο ονομαστικός επικεφαλής της, θα έχει την απόλυτη εξουσία να επιλέγει τον διάδοχό του στην ηγεσία του οργανισμού, να ανακαλεί την ιδιότητα μέλους ενός κράτους ή ακόμα και να αποφασίζει ο ίδιος σε περίπτωση ισοψηφίας.
Πέρα από την προσωπική εξουσία του Τραμπ, ο στόχος είναι σαφώς η οικονομική θήρευση: σύμφωνα με αυτόν τον Χάρτη, ο πρόεδρος θα έχει την ικανότητα να διαχειρίζεται τα κεφάλαια. Κρίσιμο είναι ότι η συμμετοχή των «προσκεκλημένων χωρών» στο Συμβούλιο θα περιορίζεται σε τρία χρόνια: εάν μία από αυτές επιθυμεί να παραμείνει για περισσότερο από ένα χρόνο, αναμένεται να συνεισφέρει ένα δισεκατομμύριο δολάρια σε μετρητά στο ταμείο που διαχειρίζεται ο Τραμπ. Όπως σε ένα σχέδιο Πόντσι, το χρονοδιάγραμμα της βραχυπρόθεσμης πληρωμής αναφέρεται ρητά: αυτή η «επένδυση» στο αμερικανικό όχημα δεν μπορεί να περιμένει, αλλά πρέπει να γίνει «εντός του πρώτου έτους από την έναρξη ισχύος του Χάρτη».
Σύμφωνα με καταμέτρηση, μέχρι την Τρίτη 20 Ιανουαρίου 54 από τις 60 χώρες που προσκλήθηκαν από τον Λευκό Οίκο να συμμετάσχουν στο Συμβούλιο είχαν κάνει δημόσια δήλωση. Ωστόσο, μόνο 10 χώρες είχαν συμφωνήσει δημόσια να ενταχθούν στον οργανισμό, ενώ η Γαλλία ήταν η μόνη χώρα που απέρριψε την πρόσκληση.
