Η συζήτηση για την διαδικασία πρόσβασης στην τριτοβάθμια εκπαίδευση έχει απασχολήσει τον δημόσιο λόγο εδώ και δεκαετίες στη χώρα . Η «βαναυσότητα» των πανελλαδικών εξετάσεων, οι αδικίες και το άγχος που δημιουργεί έχουνε χαραχτεί στο υποσυνείδητο πολλών αποτελώντας δημοφιλή εφιάλτη που διαταράσσει τον νυχτερινό μας ύπνο ακόμα και πολλά χρόνια μετά. Το βασικότερο όμως είναι οι ευκαιρίες που χάθηκαν, οι αδικίες που συντελέστηκαν και οι άνθρωποι που αποκλείστηκαν από ένα καλύτερο μέλλον.
Το πρόβλημα των πανελλαδικών και ολόκληρου του εκπαιδευτικού συστήματος δεν είναι μόνο διαδικαστικό καθώς οι εξετάσεις φημίζονται για το αδιάβλητο τους, ούτε μόνο γνωσιακό παρόλο που η προετοιμασία κατακρεουργεί την γνώση και σκοτώνει την κριτική ικανότητα ούτε καν απλά ζήτημα αποκλεισμού που δημιουργείται από την υποβολή διαφορετικών εγκεφάλων σε μια ομοιόμορφη διαδικασία κρίσης ικανοτήτων που συνήθως δεν έχουν και καμιά σχέση με το επιθυμητό αντικείμενο σπουδών.
Το πρόβλημα είναι στην ουσία του οικονομικό. Η χρόνια οικονομική υποβάθμιση του δημοσίου σχολείου και η ενίσχυση της αγοραίας εκπαίδευσης που εμπορεύεται τις ελλείψεις του και αποτελεί οργανικό κομμάτι της διαδικασίας εισαγωγής στην τριτοβάθμια. Το παράδοξο του ότι κανείς δεν μπορεί να βασιστεί στο δημόσιο σχολείο για να ανταπεξέλθει σε μια εξίσου δημόσια και κρατική εξέταση έχει δημιουργήσει έναν ολόκληρο εμπορικό κλάδο που παράλληλα απορροφά και φθηνό εργατικό δυναμικό από εκπαιδευτικούς που το σχολείο δεν μπορεί να απορροφήσει γιατί το κράτος δεν έχει καμία διάθεση να τους πληρώνει. Η οικονομία κινείται, η ιδιωτική πρωτοβουλία ενισχύεται, οι εργαζόμενοι δουλεύουν επισφαλώς και με μισθούς πείνας και η λαϊκή οικογένεια οδηγείται σε οικονομική αφαίμαξη για να στηρίξει το παιδί να εξαντλήσει τα ψυχικά του αποθέματα για ένα έως δύο χρόνια ώστε να κριθεί τελικά ολοκληρωτικά τις πρώτες τρεις διδακτικές ώρες μιας Τετάρτης.
Υπό αυτό το πλαίσιο, αποφάσισε η υπουργός Ζαχαράκη την θεσμοθέτηση ενός “εθνικού απολυτηρίου” ως κληροδότημα της θητείας της στην ηγεσία της εκπαίδευσης αυτού του τόπου που όλοι οι υπουργοί πειραματίζονται με το εκπαιδευτικό του σύστημα αλλάζοντας ουσιαστικά ελάχιστα πράγματα προς το καλύτερο.
Το “όραμα” το οποίο έχει η κυρία Ζαχαράκη είναι η κατάργηση των Πανελλαδικών μέσα από μια σταδιακή μεταβατική πορεία κατά στην οποία θα ενισχύεται όλο και περισσότερο ο ρόλος του σχολείου και θα μετράνε οι βαθμοί και των τριών τάξεων στην τελική βαθμολογία. Έτσι οι μαθητές δεν θα κρίνονται σε τρεις ώρες αλλά σε τρία χρόνια κάτι το οποίο ακούγεται πραγματικά εφιαλτικό.
Και όντως έτσι είναι. Γιατί στην ουσία μιλάμε για πανελλήνιες εξετάσεις σε κάθε τάξη του Λυκείου η επιτυχία στις οποίες θα είναι κομβικής σημασίας και θα απαιτεί μια τιτάνια εντατική και μεθοδική προετοιμασία ήδη από το Γυμνάσιο για 3 με 4 δηλαδή χρόνια που δεν θα επιτρέπονται και πολλά στραβοπατήματα καθώς ένα λάθος στην Έκθεση της πρώτης Λυκείου μπορεί να σου κοστίσει τη σχολή της επιλογής σου τρία χρόνια μετά όπως το φαινόμενο της πεταλούδας.
Και επιπλέον ποιος θα αναλάβει να προετοιμάσει αυτά τα παιδιά; Μίλησε η υπουργός μήπως για μείωση του αριθμού των μαθητών ανά τμήμα και επομένως την αύξηση του εκπαιδευτικού προσωπικού;
Άρα το βάρος πέφτει ξανά στα φροντιστήρια που σημαίνει τριπλασιασμό της οικονομικής επιβάρυνσης της οικογένειας. Οικογένειες που θα χρεώνονται μέχρι τον λαιμό και παιδιά διαλυμένα και αλλοτριωμένα από τις εξετάσεις είναι το μέλλον που φέρνει το εθνικό απολυτήριο της Ζαχαράκη.
Τα παραπάνω λειτουργούν συνδυαστικά με τα Ωνάσεια γυμνάσια και λύκεια για τα οποία οι μαθητές των λαϊκών γειτονιών που αποφάσισε να “ευεργετήσει” το ίδρυμα Ωνάση θα υποβάλλονται σε υπερβολικά απαιτητικές εξετάσεις (πάλι φροντιστήρια) από το Δημοτικό για να κατοχυρώσουν μια από τις λίγες θέσεις προνομιακής εκπαίδευσης στην περιοχή τους για να ξεφύγουν από τα υποβαθμισμένα και ρημαγμένα σχολεία στα οποία θα πηγαίνουν τα παιδιά της υπόλοιπης κοινότητας, των γονέων εκείνων που “δεν μπορούσαν” και “δεν είχαν”.
Εν κατακλείδι η εκπαίδευση γίνεται όλο και περισσότερο ιδιωτική υπόθεση. Είναι ένας προσωπικός οικονομικός αγώνας της οικογένειας να εξασφαλίσει μια κοινωνική ανέλιξη στο παιδί της. Από το Δημοτικό μέχρι το πανεπιστήμιο το μόνο που μετράει είναι πόσα έχεις να επενδύσεις στην εκπαίδευση του παιδιού σου. Καμία πρόνοια από το κράτος, καμιά ενιαιότητα στα εκπαιδευτικά προγράμματα. Πολλές σχολικές μονάδες των οποίων οι ταχύτητες θα είναι διαφορετικές και θα ρυθμίζονται από το κοινωνικό status της περιοχής, τις επιδόσεις των μαθητών και το οικονομικό κοινωνικό και μορφωτικό υπόβαθρο των γονιών. Η εκπαίδευση δεν δίνει ευκαιρίες κοινωνικής ανέλιξης. Διαιωνίζει τις ήδη υπάρχουσες ταξικές ανισότητες. Και στην γωνία περιμένουν οι τράπεζες με τα δήθεν προνομιακά πακέτα τους για φοιτητικά-εκπαιδευτικά δάνεια που ήδη έχουν κυκλοφορήσει για να εκμεταλλευτούν την απελπισία του οικονομικά αδύναμου που δεν μπορεί να σπουδάσει το παιδί του και να τον “φεσώνουν” για 40+ χρόνια με δάνεια που δεν θα αποπληρώσει ποτέ ούτε ο ίδιος ούτε το παιδί του όπως γίνεται εδώ και δεκαετίες στις ΗΠΑ .
Η λαϊκή οικογένεια λοιπόν είναι έκθετη στις ορέξεις της αγοράς και των τραπεζών που την γυροφέρνουν σαν καρχαρίες που μυρίσανε αίμα. Και το κράτος αντί να την προστατεύει την βάζει να “περπατήσει στη σανίδα” με ΦΕΚ και υπουργική υπογραφή.
