Το 16ο συνέδριο της ΝΔ αποτελεί πλέον παρελθόν αλλά προσφέρεται για ένα πλήθος συμπερασμάτων.
Οι αναλύσεις δίνουν και παίρνουν, αρκετοί στέκονται στις λεκτικές αστοχίες της παρέμβασης του Μητσοτάκη και άλλοι στην αιχμηρή ομιλία του Δένδια. Στην πλειονότητα των άρθρων και των παρεμβάσεων στα τηλεοπτικά πάνελ η ουσία δεν αγγίζεται. Αυτή θα επιχειρήσουμε να αναδείξουμε στο παρόν άρθρο.
Στην παρούσα φάση η ΝΔ, τουλάχιστον δημοσκοπικά, έχει υποστεί μια σημαντική φθορά. Ωστόσο από την άλλη πλευρά κυριαρχεί στο πολιτικό σκηνικό παρά το γεγονός ότι έχει ασκήσει εδώ και επτά χρόνια μια σκληρή αντιλαϊκή πολιτική. Αυτό που την κρατάει στην επιφάνεια είναι πρώτον, η γενικευμένη τάση συντηρητικοποίησης της ελληνικής κοινωνίας και δεύτερον, η ανυπαρξία μιας αντιπολίτευσης που θα μπορούσε να εμπνεύσει τα λαϊκά στρώματα.
ΠΕΡΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ
Στην ομιλία του Μητσοτάκη παρουσιάστηκε η συνήθης ωραιοποιημένη εικόνα που αφορά την κατάσταση της ελληνικής οικονομίας. Ανάμεσα στα άλλα αναφέρθηκαν η μείωση του ποσοστού ανεργίας, η αύξηση του κατώτατου μισθού και η μείωση του δημοσίου χρέους. Ας τα δούμε ένα-ένα.
- Η μείωση της ανεργίας δεν έχει συνοδευτεί από καλύτερες εργασιακές σχέσεις οι οποίες στα επτά χρόνια της διακυβέρνησης της ΝΔ συνεχίζουν να διαλύονται όπως και στα χρόνια των μνημονίων. Είναι χαρακτηριστικό ότι οι συλλογικές συμβάσεις αφορούν μόλις το 20% των εργαζομένων. Στα παραπάνω θα πρέπει να προσθέσουμε και το ρεκόρ που καταγράφεται κάθε χρόνο των εργατικών δυστυχημάτων. Το 2025 καταγράφηκαν πάνω από 200 θανατηφόρα συμβάντα στους εργασιακούς χώρους και δυστυχώς συνεχίζονται με αμείωτους ρυθμούς.
- Αυτό που δεν αναφέρθηκε στην ομιλία Μητσοτάκη είναι ότι η όποια αύξηση των μισθών όχι μόνο έχει εξανεμιστεί λόγω του πληθωρισμού και της διατήρησης των υψηλών έμμεσων φόρων π.χ. στα καύσιμα, αλλά ότι ο μισθός επί της ουσίας έχει μειωθεί. Οι Έλληνες, όσον αφορά την αγοραστική τους δύναμη, βρίσκονται πλέον στον πάτο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat στον σχετικό πίνακα κατάταξης η Ελλάδα είναι προτελευταία μαζί με τις Βουλγαρία και Ουγγαρία. Ξεπερνά μόνο τη Λετονία. Φυσικά δεν αναφέρθηκε στα πανάκριβα καύσιμα που προμηθεύεται η Ελλάδα από τις ΗΠΑ, ούτε βέβαια στο εγκληματικό κλείσιμο των μονάδων λιγνίτη για να εξυπηρετηθούν τα συμφέροντα αυτών που βρίσκονται πίσω από τη λεγόμενη πράσινη οικονομία.
Μάλιστα, θέλοντας να επιδείξει ένα βαθμό ενσυναίσθησης υπαγορευμένο ασφαλώς από τους λογογράφους και τους συμβούλους του, είπε πως «θυμώνει που βλέπει την ακρίβεια να ροκανίζει το εισόδημα». Αλλά μια κυβέρνηση δεν είναι για να θυμώνει ή να παρακολουθεί ή να σχολιάζει τα προβλήματα αλλά για να δίνει λύσεις. Λύσεις φιλολαϊκές που για να δοθούν πρέπει να συγκρουστεί κάποιος με τα ισχυρά οικονομικά συμφέροντα. Και κάτι τέτοιο δεν θέλει να το πράξει η κυβέρνηση της ΝΔ για έναν απλό λόγο: αυτά είναι τα συμφέροντα για τα οποία εργάζεται.
- Τέλος, όσον αφορά τη μείωση του χρέους έχουμε να σημειώσουμε δύο στοιχεία: το χρέος παραμένει τεράστιο (βρίσκεται περίπου στα 360 δισεκατομμύρια ευρώ και αποτελεί το 146% του ΑΕΠ) και η όποια μείωση του οφείλεται στην αφόρητη συμπίεση που έχουν υποστεί οι εργαζόμενοι. Η αποπληρωμή των δόσεων πριν από τις καθορισμένες ημερομηνίες επιτείνουν την εικόνα μιας κυβέρνησης υποταγμένης στους δανειστές. Μιας κυβέρνησης που σε κάθε ευκαιρία θέλει να δείχνει ότι είναι το καλό παιδί.
Εκτός, όμως, των ωραιοποιήσεων και των χονδροειδών ψεμάτων επιλέχθηκε και η γλώσσα της «ειλικρίνειας». Σε μια αποστροφή του λόγου του ο Μητσοτάκης είπε επί λέξει: «Ναι, χρειαζόμαστε συνταγματικό κόφτη δαπανών, ώστε η χώρα να μην κινδυνεύσει ποτέ ξανά από χρεοκοπία». Αυτό προφανώς σημαίνει και άλλη περικοπή των δαπανών σε κρίσιμους τομείς όπως η παιδεία, η υγεία, η κοινωνική ασφάλιση. Τα προβλήματα που θα ενταθούν σε αυτούς τους τομείς θα «καλυφθούν» μέσω νέων ιδιωτικοποιήσεων με τα γνωστά, σε όλο τον κόσμο, αποτελέσματα.
ΙΔΕΟΛΟΓΙΚΗ ΑΝΤΕΠΙΘΕΣΗ
Εκτός όλων των παραπάνω α) χρησιμοποιήθηκαν το σχήμα της σταθερότητας, ένα ιδεολογικό μότο που χρησιμοποιείται από τη ΝΔ σταθερά μετά το 1974, β) με περίσσια θρασύτητα απάντησε σε όσους κάνουν κριτική για το έγκλημα των Τεμπών, γ) χάιδεψε τα αυτιά ακροδεξιών και εθνικιστών μιλώντας επανειλημμένως για εισβολές μεταναστών και δ) άσκησε κριτική –χωρίς να τους ονοματίσει– σε όσους τον κατηγορούν για εθνικό μειοδότη. Προφανώς, αυτό το τελευταίο αφορούσε τον Σαμαρά, το Καραμανλή τον Βελόπουλο αλλά προφανώς και λοξοκοίταζε προς την εσωκομματική αντιπολίτευση.
Η ΟΜΙΛΙΑ ΔΕΝΔΙΑ
Η ομιλία του Δένδια είχε σοβαρότατες αιχμές. Είπε ότι «η ΝΔ δεν δημιουργήθηκε ως επαγγελματικός μηχανισμός εξουσίας» και «δεν συγκροτείται από συνασπισμούς συμφερόντων» και ότι «το γενετικό της υλικό δεν περιλαμβάνει την εξυπηρέτηση των συμφερόντων των ολίγων». Μίλησε κατά του λαϊκισμού και του εκχυδαϊσμού της πολιτικής και υπονόησε ότι η αξιακός κώδικας των πρότερων ηγετών του κόμματος έχει απολεσθεί. Καταφέρθηκε κατά των τεχνοκρατών, όχι τυχαία αφού αρκετοί από αυτούς έχουν μετοικήσει στο κόμμα της ΝΔ, και έκανε αναφορά στο κράτος δικαίου το οποίο εκφράστηκε επί πρωθυπουργίας Αντώνη Σαμαρά, όταν στάλθηκε η Χρυσή Αυγή στη φυλακή. Επιπλέον, όσον αφορά τη δυναμική της ΝΔ μίλησε ξεκάθαρα για τη μεγάλη απώλεια ψήφων στις ευρωεκλογές κατά τις οποίες η ΝΔ έχασε περίπου το 55% των ψήφων των βουλευτικών εκλογών σε αντίθεση με τον Μητσοτάκη που έκανε αναφορά στους εκλογικούς θριάμβους.
Η ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΗΣ ΣΥΓΚΡΟΥΣΗΣ
Η εσωκομματική κόντρα εντός της ΝΔ δεν εκφράζει προσωπικές φιλοδοξίες ή αν τις εκφράζει δεν είναι η πρώτη ερμηνεία που θα έπρεπε να δοθεί. Εκφράζει διαφορετικές τακτικές από ένα τμήμα της ελληνικής αστικής τάξης που καταλαβαίνει ότι η σημερινή πολιτική που ασκείται είναι αδιέξοδη. Ο Δένδιας το είπε καθαρά: «Να ξεφύγουμε από την αντίληψη ότι μόνο οι υπηρεσίες και ο τουρισμός κινούν την οικονομία. Να ξεφύγουμε από την αντίληψη ότι η επιδοματική πολιτική βελτιώνει το επίπεδο ζωής των πολιτών». Ο Δένδιας αποτελεί μια εναλλακτική για ένα τμήμα τουλάχιστον της ελληνικής αστικής τάξης και των «συμμάχων». Η φθορά του Μητσοτάκη και της ΝΔ είναι δεδομένα και είναι αμφίβολο αν θα υπάρξει ανατροπή αυτού του σκηνικού. Ο Δένδιας δεν προτείνει άλλωστε κάποια ριζοσπαστική πολιτική με φιλολαϊκά χαρακτηριστικά (και πώς θα μπορούσε άλλωστε;). Είναι απολύτως συντηρητικός και συστημικός και προετοιμάζεται προκειμένου να δώσει διέξοδο στα επικείμενα αδιέξοδα. Αυτός είναι ο ρόλος του.
Σε κάθε περίπτωση δεν πρέπει να υπάρχουν αυταπάτες και πρόχειρα συμπεράσματα. Η ΝΔ εξακολουθεί να είναι κυρίαρχη στο αστικό πολιτικό σκηνικό, έχει διαμορφώσει ένα στρώμα τρωκτικών που λυμαίνονται το δημόσιο χρήμα, έχει μια πολιτική μικροπαροχών και μικρών ή μεγάλων εξυπηρετήσεων που διαμορφώνουν ένα κοινωνικό στρώμα υποστηρικτικό απέναντί της, έχει από πίσω της ισχυρά οικονομικά συμφέροντα. Το θέμα είναι ότι καταστρέφει την ελληνική οικονομία, δημιουργεί ένα οικονομικό μοντέλο που στηρίζεται στο τρίπτυχο «σουβλάκι-ξαπλώστρα-ελληνικός ήλιος», αξιοποιεί τα ποσά που δίνονται από το Ταμείο Ανάκαμψης προς άγρα ψηφοφόρων και δεν φαίνεται, προσώρας τουλάχιστον, να αμφισβητείται η επικείμενη νίκη της στις επόμενες εκλογές, αν και η αυτοδυναμία φαίνεται αδύνατη.
ΚΑΙ Η ΑΡΙΣΤΕΡΑ;
Σε αυτό το σκηνικό, με ένα ΠΑΣΟΚ που έχει «κολλημένη τη βελόνα», με ένα ΣΥΡΙΖΑ που διαλύεται, με έναν Τσίπρα που αφού ψήφισε το τρίτο μνημόνιο και ακύρωσε το μήνυμα του δημοψηφίσματος του 2015 επιστρέφει ως σωτήρας για να προσφέρει και αυτός διέξοδο στα αδιέξοδα του συστήματος, με ένα νέο κόμμα αυτό της Καρυστιανού που βρίθει συντηρητικών αντιλήψεων, η Αριστερά είναι ανίκανη να απαντήσει. Να καρπωθεί την κοινωνική δυσαρέσκεια. Να εμπνεύσει. Να οργανώσει τους λαϊκούς αγώνες. Εδώ και 16 χρόνια, δηλαδή μετά την έναρξη της κρίσης, βολοδέρνει, αρνείται να δει την πραγματικότητα, στη συντριπτική της πλειονότητα δεν λέει να αποβάλει τον σεχταρισμό, αυτοδοξολογείται και πάει από το κακό στο χειρότερο. Και το πιο απογοητευτικό όλων είναι ότι δεν κοιτάζεται στον καθρέφτη.
Αναρτήθηκε στην ιστοσελίδα της Πρωτοβουλίας για την Ανασυγκρότηση του Κομμουνιστικού Κινήματος
