Την Κυριακή 8 Μαρτίου 2026, διεξήχθησαν κρίσιμες βουλευτικές εκλογές στην Κολομβία οι οποίες παράλληλα αποτελούν και προάγγελο για τις προεδρικές εκλογές που θα ακολουθήσουν τον Μάιο. Η χώρα παραμένει σε υψηλό συναγερμό για πολιτική βία, με τις αγροτικές περιοχές να κυριαρχούνται από ένοπλες ομάδες ενώ αντιμετωπίζει συνεχή πίεση από την κυβέρνηση του Προέδρου των Ηνωμένων Πολιτειών Ντόναλντ Τραμπ.
Περίπου 41,2 εκατομμύρια εκλογείς στην Κολομβία επέλεξαν από περισσότερους από 3.000 υποψηφίους που διεκδικούν 102 έδρες στη Γερουσία και 182 έδρες στη Βουλή.
Παράλληλα με την ψηφοφορία για το Κογκρέσο, οι Κολομβιανοί θα αποφασίσουν για τους υποψηφίους για την προεδρία των τριών βασικών πολιτικών μπλοκ της χώρας: της αριστεράς, του κεντροαριστερού συνασπισμού και της δεξιάς.
Οι νικητές της ψηφοφορίας θα προχωρήσουν στις προεδρικές εκλογές, ο πρώτος γύρος των οποίων έχει οριστεί για τις 31 Μαΐου. Ωστόσο, οι κορυφαίοι υποψήφιοι, μεταξύ των οποίων ο αριστερός Ιβάν Σεπέδα, ο δεξιός Αμπελάρδα ντε λα Εσπριέγια και ο κεντρώος Σέρτζιο Φαχάρδο, δεν θα συμμετάσχουν στις προκριματικές εκλογές.
«Το πιο σημαντικό είναι η Κολομβία να αποφασίσει για το μέλλον της και τα αποτελέσματα να γίνουν σεβαστά», δήλωσε ο Rodriguez 32χρονος διοικητικός υπάλληλος, μετά την ψήφο του στην πρωτεύουσα Μπογκοτά.
Η αλήθεια είναι ότι έγινε σοβαρή προσπάθεια φαλκίδευσης του εκλογικού αποτελέσματος-όπως κατήγγειλε, ο υπουργός Άμυνας Pedro Sanchez. Ο τελευταίος ισχυρίστηκε ότι μια ομάδα τουλάχιστον 2.400 ατόμων «που φέρεται να κατευθύνονταν προς τις κάλπες» εντοπίστηκε να προσπαθεί να εισέλθει στη χώρα μέσω παράνομης διέλευσης των συνόρων με τη Βενεζουέλα, παρά την ανακοίνωση για το κλείσιμο των συνόρων κατά τη διάρκεια της εκλογικής διαδικασίας. Ο Σάντσεζ, πρόσθεσε ότι «πρόκειται για μια σαφή περίπτωση διάπραξης εγκλήματος».
Ο Πρόεδρος Γκουστάβο Πέτρο (πρώην αντάρτης του FARC) χαρακτήρισε επίσης το περιστατικό ως «μεγάλης κλίμακας απάτη» και «χιονοστιβάδα παράνομων ψήφων», καλώντας τον δήμαρχο της Κουκούτα να αναλάβει δράση. «Έχουν κατασχεθεί εξήντα λεωφορεία και η εταιρεία που είναι υπεύθυνη για τη μεταφορά τεράστιου αριθμού ψηφοφόρων από την άλλη πλευρά των συνόρων πρέπει να διερευνηθεί αμέσως», έγραψε ο Πέτρο στο X.
Ο Πέτρο, του οποίου η θητεία ως πρώτου αριστερού ηγέτη της χώρας λήγει τον Αύγουστο, αμφισβήτησε το εκλογικό λογισμικό που χρησιμοποιείται και αναφέρθηκε στις βουλευτικές εκλογές του 2022, όταν το κόμμα του, το Ιστορικό Σύμφωνο, κέρδισε πάνω από 390.000 ψήφους μετά από επανακαταμέτρηση.
Στη διάρκεια της θητείας του Πέτρο η σχέση του με τον Τραμπ υπήρξε εκρηκτική, τουλάχιστον σε λεκτικό επίπεδο. Παρόλα αυτά ο Τραμπ προσκάλεσε τον Πέτρο στο Λευκό Οίκο τον περασμένο μήνα.
Και οι δύο ηγέτες χαρακτήρισαν τη συνάντηση παραγωγική, αναγνωρίζοντας παράλληλα τις εντάσεις που εξακολουθούν να τους χωρίζουν.
Ο Τραμπ είχε προηγουμένως αποκαλέσει τον Κολομβιανό ηγέτη «άρρωστο» και «παράνομο ηγέτη των ναρκωτικών», καθώς κατηγορούσε τη χώρα για τη διακίνηση ναρκωτικών στις ΗΠΑ.
Οι ηγέτες ξεκίνησαν τη συνάντησή τους ανταλλάσσοντας απειλές στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης σχετικά με την τύχη των πτήσεων απέλασης των ΗΠΑ, ένα βασικό μέρος της καταστολής της μετανάστευσης από τον Τραμπ.
Ο Πέτρο αντιτάχθηκε στις παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων που αντιμετωπίζουν οι απελαθέντες. Ο Τραμπ, εν τω μεταξύ, θεώρησε την αρχική άρνηση του Πέτρο να δεχτεί τις πτήσεις ως απειλή για την «εθνική ασφάλεια» των ΗΠΑ. Ο Πέτρο τελικά υποχώρησε μετά την απειλή του Τραμπ για αυστηρές κυρώσεις στα εισαγόμενα κολομβιανά προϊόντα.
Συνέχισαν να ανταλλάσσουν αιχμηρές δηλώσεις. Ο Πέτρο καταδίκασε τις θανατηφόρες επιθέσεις των ΗΠΑ σε σκάφη στην Καραϊβική Θάλασσα και τον Ειρηνικό Ωκεανό, συγκρίνοντας τις επιθέσεις με δολοφονίες. Επίσης, επέκρινε τον Τραμπ για τη διεξαγωγή στρατιωτικής επίθεσης στη Βενεζουέλα με σκοπό την απαγωγή του προέδρου Νικολά Μαδούρο. Η επίθεση, σύμφωνα με τον Πέτρο, ισοδυναμούσε με «απαγωγή».
Ο Πέτρο απαγορεύεται συνταγματικά να διεκδικήσει δεύτερη θητεία ως πρόεδρος. Όποιος ηγηθεί της Κολομβίας θα πρέπει να αντιμετωπίσει τον Τραμπ και την εστίασή του στη Νότια και Κεντρική Αμερική, παράλληλα με τις δηλώσεις του ότι η Κούβα είναι έτοιμη να πέσει, ενώ συνεχίζει τον πόλεμο κατά του Ιράν με το Ισραήλ.
Το Προοδευτικό Ιστορικό Σύμφωνο ο μεγαλύτερος νικητής
Μετά το πέρας των εκλογών η προοδευτική συμμαχία Historic Pact (PH) είναι η μεγαλύτερη πολιτική δύναμη στο Εθνικό Κογκρέσο της Κολομβίας για την περίοδο 2026-30, μετά την αύξηση του αριθμού των εδρών της στις βουλευτικές εκλογές της Κυριακής 8 Μαρτίου. Οι προβλέψεις δείχνουν ότι το PH, του οποίου ηγέτης είναι ο Πρόεδρος Gustavo Petro, θα καταλάβει μεταξύ 23 και 25 από τις 103 έδρες της Γερουσίας, από 20 την προηγούμενη περίοδο, έχοντας συγκεντρώσει πάνω από ένα εκατομμύριο ψήφους περισσότερες από τις εκλογές του 2022. Στη Βουλή των Αντιπροσώπων, το κάτω σώμα του Κογκρέσου, το PH κατέλαβε 42 από τις 183 έδρες. Τα αποτελέσματα παρέχουν μια σταθερή βάση για την προώθηση μεταρρυθμίσεων σε συμμαχία με άλλες πολιτικές ομάδες.
Ωστόσο, το PH απέχει ακόμη πολύ από την απόκτηση της πλειοψηφίας στη Γερουσία, η οποία απαιτεί 55 έδρες. Κύριος αντίπαλός του θα είναι το ακροδεξιό κόμμα Δημοκρατικό Κέντρο (CD), που ιδρύθηκε από τον πρώην πρόεδρο Αλβάρο Ουρίμπε. Το CD αύξησε σημαντικά την εκπροσώπησή του στη Γερουσία, από 13 έδρες σε τελικό αριθμό που πιθανόν θα κυμαίνεται μεταξύ 16 και 18. Τα δύο αποτελέσματα αποτελούν ένδειξη της πόλωσης της κολομβιανής πολιτικής.
Μεταξύ των επιτυχών υποψηφίων του PH ήταν η συνδικαλίστρια María Eugenia Londoño, μέλος της Εκτελεστικής Επιτροπής της ομοσπονδίας εκπαιδευτικών FECODE. «Με την ομάδα της εκστρατείας, διασχίσαμε τη χώρα από άκρη σε άκρη, για να αγκαλιάσουμε όσους δεν έχουν τίποτα, να αγκαλιάσουμε όσους πεινάνε, να ακούσουμε τους αγρότες που δεν έχουν τι να φάνε, τα αγόρια και τα κορίτσια μας που πρέπει να πάνε στο σχολείο», είπε στους υποστηρικτές της μετά τη νίκη της.
Ωστόσο, υπήρξαν κακές ειδήσεις για το Κόμμα Comunes, που ιδρύθηκε από πρώην αντάρτες των FARC. Δεν θα λάβουν πλέον τις 10 έδρες που τους εξασφάλιζε η ειρηνευτική συμφωνία του 2016 και δεν κατάφεραν να συγκεντρώσουν τον ελάχιστο αριθμό ψήφων που απαιτείται για να αναγνωριστούν ως επίσημο πολιτικό κόμμα. Σε δήλωση του Κόμματος Comunes αναφέρεται: «Επαναβεβαιώνουμε την αδιαμφισβήτητη δέσμευσή μας για την πλήρη εφαρμογή της Τελικής Ειρηνευτικής Συμφωνίας και διαθέτουμε την πολιτική μας βούληση, το οργανωτικό μας έργο και την εδαφική μας δέσμευση για να συνεχίσουμε να συμβάλλουμε σε μια χώρα πιο δίκαιη, πιο περιεκτική και ειρηνική».
Τόσο η αριστερά όσο και η δεξιά θα επιδιώξουν να δημιουργήσουν συμμαχίες με άλλες πολιτικές ομάδες για να προωθήσουν τα πολιτικά τους προγράμματα. Η έλλειψη πλειοψηφίας έχει αποτελέσει πρόβλημα για το Ιστορικό Σύμφωνο υπό τον Πέτρο, καθώς οι δεξιές ομάδες της αντιπολίτευσης έχουν επανειλημμένα μπλοκάρει τις κοινωνικές μεταρρυθμίσεις της κυβέρνησης και άλλες προοδευτικές νομοθετικές πρωτοβουλίες. Αυτό έχει αναγκάσει την κυβέρνηση να μετριάσει ορισμένες από τις μεταρρυθμίσεις της, όπως η κατάργηση των δικαιωμάτων συλλογικών διαπραγματεύσεων από τη μεταρρύθμιση της εργασίας.
Μετά το PH και το CD, τα κόμματα με τις περισσότερες ψήφους είναι το Φιλελεύθερο Κόμμα, ένα από τα παραδοσιακά κόμματα του κατεστημένου της Κολομβίας και η κεντρώα συμμαχία Alliance for Colombia, που αποτελείται, μεταξύ άλλων, από το Πράσινο Κόμμα και την Ανεξάρτητη Κοινωνική Συμμαχία. Έχουν εξασφαλίσει 13 και 11 έδρες στη Γερουσία αντίστοιχα. Ακολουθούν το άλλο κόμμα του κατεστημένου, το Συντηρητικό Κόμμα, που κέρδισε περίπου δέκα έδρες, και το Κόμμα του U, με οκτώ.
Η προσοχή στρέφεται τώρα προς τις προεδρικές εκλογές του Μαΐου και τον υποψήφιο του Ιστορικού Συμφώνου, Iván Cepeda, ο οποίος βρίσκεται σταθερά στην κορυφή των δημοσκοπήσεων από τότε που κέρδισε τις προκριματικές εκλογές του κόμματός του τον περασμένο Οκτώβριο. Η πιο πιθανή αντίπαλός του φαίνεται να είναι η Paloma Valencia του Δημοκρατικού Κέντρου, η οποία στις προκριματικές εκλογές της Κυριακής αναδείχθηκε από μια πληθώρα συντηρητικών και ακροδεξιών προσωπικοτήτων, συγκεντρώνοντας ένα απροσδόκητα υψηλό ποσοστό 3,2 εκατομμυρίων ψήφων. Το δεύτερο υψηλότερο ποσοστό κέρδισε ο κεντρώος Juan Daniel Oviedo.
Οι δύο μοιράστηκαν μια κοινή πλατφόρμα μετά τα αποτελέσματα, τροφοδοτώντας τις εικασίες ότι θα σχηματίσουν συμμαχία, με αρκετούς άλλους δεξιούς υποψηφίους να έχουν πλέον υποστηρίξει τη Valencia. Αυτό σημαίνει ότι, παρά την αποτυχία του πρώην προέδρου Uribe να κερδίσει μια έδρα στη Γερουσία, το CD έχει επανατοποθετηθεί ως σημαντική πολιτική δύναμη μετά από μια δύσκολη περίοδο που ακολούθησε την καταστολή και τη διαφθορά που συνδέονταν με την τελευταία κυβέρνησή του, αυτή του Iván Duque μεταξύ 2018-22. Το CD είναι πιθανό να ενισχυθεί περαιτέρω από την υποστήριξη των Ηνωμένων Πολιτειών, οι οποίες στις 7 Μαρτίου φιλοξένησαν στη Φλόριντα μια συνάντηση με τίτλο «Shield of the Americas» (Ασπίδα των Αμερικών) για τους ακροδεξιούς πολιτικούς ηγέτες της περιοχής.
Για τον ακροδεξιό λαϊκιστή Abelardo De La Espriella, πρώην δικηγόρο της μαφίας που έχει ως πρότυπα τον Donald Trump και τον πρόεδρο του Ελ Σαλβαδόρ Nayib Bukele, το αποτέλεσμα ήταν απογοητευτικό, καθώς κέρδισε μόνο 700.000 ψήφους. Ορισμένοι αναλυτές είχαν προβλέψει ότι ο De La Espriella θα ήταν ο πιο πιθανός υποψήφιος της δεξιάς στις προεδρικές εκλογές. Ωστόσο, θα μπορούσε να επιδιώξει να τοποθετηθεί ως αουτσάιντερ, ελπίζοντας να επωφεληθεί από οποιαδήποτε πιθανή διάσπαση των ψήφων στον πρώτο γύρο, όπως συνέβη το 2022 με την τηλεοπτική προσωπικότητα Rodolfo Hernandez, ο οποίος τελικά έχασε από τον Petro.
Οι κεντρώοι υποψήφιοι Claudia López και ο πρώην πρέσβης στη Βρετανία, Roy Barreras, επίσης δεν τα πήγαν τόσο καλά όσο είχαν ελπίσει.
Γιορτάζοντας την επιτυχία του Ιστορικού Συμφώνου στις κοινοβουλευτικές εκλογές, ο Iván Cepeda δήλωσε σε μια συγκέντρωση: «Αυτό που αισθανθήκαμε στη χώρα, αυτό που βιώσαμε, επιβεβαιώνεται σήμερα στις κάλπες και στα εκλογικά τμήματα: είμαστε η κύρια πολιτική δύναμη στην Κολομβία». Μια δύναμη που στη διάρκεια της περασμένης θητείας του επικεφαλής του Ιστορικού Συμφώνου Πέτρο πρότεινε πληθώρα κοινωνικών μεταρρυθμίσεων προς ενίσχυση των λαϊκών αναγκών, υγείας, παιδείας, κατώτατων μισθών, αποδοχών αγροτών και καλλιεργητών ακόμα και κόκας, ειρήνευσης με τους εναπομείναντες λαϊκούς αντάρτες παλαιότερων εποχών, λαϊκής ασφάλειας και προστασίας. Όχι πάντα με επιτυχία λόγω των αντιδράσεων των δεξιών κομμάτων.
Ενώ τα αποτελέσματα των εκλογών δημιουργούν αισιοδοξία για τη συνέχιση της προοδευτικής διακυβέρνησης στην Κολομβία και τη θετική της επίδραση για όλη τη Λατινική Αμερική, το κίνημα για την ειρήνη και την κοινωνική δικαιοσύνη θα αντιμετωπίσει μια συντονισμένη πρόκληση για να μετατρέψει αυτές τις ελπίδες σε πραγματικότητα.
